Źródło i licencja tłumaczenia
Tren I. (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe...)
I lamenty, i skargi Symonidowe4,
Wszytki troski na świecie, wszytki wzdychania
I żale, i frasunki5, i rąk łamania,
Wszytki a wszytki zaraz6 w dom sie mój noście7,
A mnie płakać mej wdzięcznej8 dziewki9 pomoście10,
Z którą mię niepobożna11 śmierć rozdzieliła
I wszytkich moich pociech12 nagle zbawiła13.
Tak więc smok14, upatrzywszy gniazdo kryjome15,
Słowiczki liche zbiera16, a swe łakome
Gardło pasie17; tym czasem matka szczebiece18
Uboga19, a na zbójcę co raz sie miece20.
Prózno21, bo i na samę okrutnik zmierza22,
A ta nieboga23 ledwe24 umyka pierza25.
«Prózno płakać» — podobno drudzy rzeczecie.
Cóż, prze Bóg żywy26, nie jest prózno na świecie?
Wszystko prózno; macamy, gdzie miękcej w rzeczy,
A ono27 wszędy28 ciśnie: błąd wiek człowieczy29.
Nie wiem, co lżej30: czy w smutku jawnie żałować31,
Czyli sie z przyrodzeniem32 gwałtem33 mocować34.
- W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
- wszytki (starop.) — wszystkie. [przypis redakcyjny] ↩
- łzy Heraklitowe — Heraklit z Efezu (ok. 540–480 r. p.n.e.), filozof gr., w swoich dziełach często rozpaczał nad ludzkim losem. [przypis redakcyjny] ↩
- lamenty (...) Simonidowe — Simonides z Keos (ok. 556–468 r. p.n.e.), poeta gr., autor wielu utworów lamentacyjnych. [przypis redakcyjny] ↩
- frasunk a. frasunek (starop.) — zgryzota, smutek, strapienie. [przypis redakcyjny] ↩
- zaraz (starop.) — razem. [przypis redakcyjny] ↩
- w dom sie mój noście — zmierzajcie, przybywajcie do mojego domu. [przypis redakcyjny] ↩
- wdzięczny* (starop.) — miły, przyjemny. [przypis redakcyjny] ↩
- płakać dziewki — opłakiwać dziewkę. [przypis redakcyjny] ↩
- pomoście — pomóżcie (zob. rym: „noście — pomoście”). [przypis redakcyjny] ↩
- niepobożny* (starop.) — postępujący źle, nie „po Bożemu”, bezbożny. [przypis redakcyjny] ↩
- pociecha (daw.) — radość i nadzieja; pocieszenie. [przypis redakcyjny] ↩
- zbawić* (starop.) — pozbawić. [przypis redakcyjny] ↩
- smok — potwór, wąż. [przypis redakcyjny] ↩
- kryjomy (starop.) — ukryty (dziś mówi się jeszcze po kryjomu, czyli: skrycie). [przypis redakcyjny] ↩
- zbierać — tu w znaczeniu: „wybierać” (z gniazda). [przypis redakcyjny] ↩
- gardło pasie — napełnia gardło (dziś mówi się: pasie brzuch). [przypis redakcyjny] ↩
- szczebiece (forma starop.) — szczebioce, szczebiota. [przypis redakcyjny] ↩
- ubogi* (starop.) — nieszczęśliwy. [przypis redakcyjny] ↩
- miece sie (forma starop.) — miota się, rzuca się. [przypis redakcyjny] ↩
- prózno (starop.) — próżno, na próżno. [przypis redakcyjny] ↩
- na samę (...) zmierza — zmierza ku (niej) samej. [przypis redakcyjny] ↩
- nieboga (daw.) — biedaczka, nieszczęsna. [przypis redakcyjny] ↩
- ledwe (starop.) — ledwo, ledwie. [przypis redakcyjny] ↩
- umyka pierza — przez umknięcie ocala pierze, umyka z pierzem, tj. ratuje się. [przypis redakcyjny] ↩
- prze (starop.) — przez; prze Bóg żywy: na Boga żywego, przez Boga żywego. [przypis redakcyjny] ↩
- macamy, gdzie miękcej w rzeczy, a ono... — macamy (dotykamy), gdzie rzekomo jest bardziej miękko, a tymczasem... [przypis redakcyjny] ↩
- wszędy (starop.) — wszędzie. [przypis redakcyjny] ↩
- błąd wiek człowieczy — błądzeniem jest życie ludzkie. [przypis redakcyjny] ↩
- co lżej — co lżejsze, co przynosi większą ulgę. [przypis redakcyjny] ↩
- żałować (starop.) — cierpieć, boleć, opłakiwać, żalić się. [przypis redakcyjny] ↩
- przyrodzenie* (daw.) — to, co jest przyrodzone człowiekowi, natura. [przypis redakcyjny] ↩
- gwałt (daw.) — w wyrażeniu: robić coś gwałtem, czyli siłą, przemocą. [przypis redakcyjny] ↩
- mocować się — walczyć tak, jak walczą z sobą zapaśnicy. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Jan Kochanowski
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Tren I. (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe) · Okładka na podstawie: the statue, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: CC-BY-2.0
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: cover
Tren I. (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-i/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.