Źródło i licencja tłumaczenia
Pieśń XXI
Jeszcze od wieczornej zorze
Cierpię nocne niepogody;
Użałuj sie mojej szkody!
Z gwałtownym dżdżem grad zmieszany.
Ockni sie, a przemów słowo,
Nieużyta4 białagłowo!
Chocia tak po nocy chodzę;
Wziąłbych przedsię, by co dano:
Łupiestwo czartu porwano5.
Nie najdziesz jako w miłości;
Gładkość wprawdzie sługi daje,
Ale dzierżą obyczaje7.
Dolecieć na twoje łoże?
Słuchajcie wy, nocne cięnie,
I nieumowne8 kamięnie!
Śpieszyły sie lasy chutnie10,
A niezwyczajne11 opoki
Ścisnęły sie w mur szeroki.
Srogie jędze i płakały,
Gdy miłością utrapiony,
I pod ziemią szukał żony.
Zjęły13 bogi nieżyczliwe;
I miał w ręku, co miłował,
By był, nędznik, lepiej chował.
Więc przyszedł o smutek nowy;
Bo źle sie obejźrzał, ali
Czarci panią zaś porwali14.
Ale gdy co komu miło,
Trudno wytrwać i czas mały:
Godzina tam jak rok cały.
Już u mnichów słyszę dzwóny.
Dziwnosmy sie pomieszali,
Jam nie spał, a ci już wstali.
A mój więniec w tej złej ciszy
Niechaj wisi do świtania17,
Świadek mego niewyspania.
- Ks. 1, Pieśń XXI — skarga zakochanego pod drzwiami dziewczyny nawiązująca do popularnego w starożytności i renesansie gatunku paraklausithyron (utwory Horacego, Tibullusa, Owidiusza, Propercjusza, Katullusa). [przypis redakcyjny] ↩
- W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
- sam (starop.) — tutaj. [przypis redakcyjny] ↩
- nieużyty (starop.) — nieubłagany. [przypis redakcyjny] ↩
- czartu porwano (starop.) — popularne przekleństwo: niech czart porwie. [przypis redakcyjny] ↩
- hardość — wyniosłość, zuchwałość. [przypis redakcyjny] ↩
- Gładkość wprawdzie (...) ale dzierżą obyczaje — sens fragmentu: uroda sprawia, że człowiek się zakochuje (staje się sługą miłości), ale miłość utrzymuje się dzięki zasadom. [przypis redakcyjny] ↩
- nieumowny — taki, z którym trudno się dogadać; nieubłagany. [przypis redakcyjny] ↩
- Amfijonowa lutnia — Amfion: w mit. gr. muzyk, który potrafił za pomocą dźwięku liry przenosić kamienie używane do budowania murów Teb, w których panował. [przypis redakcyjny] ↩
- chutnie (starop.) — chętnie, ochoczo; może też znaczyć: szybko. [przypis redakcyjny] ↩
- niezwyczajny — niezwykły lub nienawykły do czegoś; tu: o skałach nienawykłych do samodzielnego poruszania się. [przypis redakcyjny] ↩
- Orfeowych strón słuchały — Orfeusz: w mit. gr. poeta tracki, który potrafił poruszyć za pomocą swej muzyki Furie („jędze”), a nawet rzeczy nieożywione. Kiedy zmarła jego żona Eurydyka, udał się do podziemi i tak oczarował Plutona, że uwolnił on Eurydykę pod warunkiem, że Orfeusz nie odwróci się, dopóki nie wyjdą na ziemię. Kiedy już mieli postawić swe stopy na ziemi, Orfeusz odwrócił się i Eurydyka natychmiast zniknęła. Ogromny żal Orfeusza po powtórnej stracie żony tak rozwścieczył trackie kobiety, że w czasie jednej z orgii z okazji bachanaliów rozerwały go na strzępy. [przypis redakcyjny] ↩
- pieśni (...) / Zjęły bogi — pieśni przejęły, wpłynęły na bogów. [przypis redakcyjny] ↩
- Czarci panią zaś porwali — przykład chrystianizacji opowieści mitologicznych. [przypis redakcyjny] ↩
- Czekać (...) było — trzeba było czekać. [przypis redakcyjny] ↩
- bić w stróny — uderzać w struny (lutni). [przypis redakcyjny] ↩
- więniec (...) / Niechaj wisi — zwyczaj wieszania wieńca na drzwiach ukochanej po bezskutecznym nocnym czuwaniu nie był raczej znany polskiej obyczajowości i został tu przejęty ze staroż. paraklausithyronów. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Jan Kochanowski
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Pieśni · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.