Loreva

II.

Gmach ten wokoło i my sami owej 
Służymy sztuce, która ból najsroższy 
Przyprawia strawnie, nawet śmierć cukruje. 
A on, którego przed oczy przywołam, 
Cóż to za siłacz! Taką posiadł zdolność 
Przemiany, iż się zdało, wszelkim sieciom, 
Nie do złowienia, umknie! Tak przedziwny! 
Pomnicie? Czynił się przezroczym1, białku 
Źrenicy kazał tę najgłębszą skrytość, 
Co w nim drzemała, zdradzać, i łapczywie 
Wciągał z powietrza duszę urojonych 
Istnień, jak dymy w jelita, przez szpary 
Potem wyrzucał je na światło dzienne. 
I znów przetwarzał się do gruntu, stwory 
Znów wyciekały, pęczniejąc, zaledwie 
Ludzkie, lecz żywe, jak powabnie-żywe, 
Przytakiwało im oko, aczkolwiek 
Nie oglądało przenigdy podobnych: 
Drobne zmrużenie powiek, jeden oddech 
Świadczyły, że istnieją, parujące, 
Z prałona ziemi ciepłej wyszarpane 
I ludzkie! Oczy zawrzyjcie, wspomnijcie! 
Spójrzcie na cielska krwiste, gdzie w zakątku 
Źrenicy nikła kołace się dusza, 
Lub dusze, które kości zbudowały, 
Jako skorupę szklaną, wokół siebie, 
Aby się schronić: pospolici ludzie, 
I ludzie mroczni, i władcy, i błazny, 
Ludzie do śmiechu i ludzie do zgrozy — 
Przetwarzał się do gruntu: oto byli. 
Ale gdy gasła gra i gdy kurtyna 
Bez szmeru, jak powieka ubarwiona 
Szminką, opadła przed magiczną grotą 
Zamarłą, a on w mrok stąpał, to przed nim 
Tak się olbrzymia scena rozścielała, 
Jak przed źrenicą na zawsze rozwartą 
I porażoną bezsennością, której 
Kurtyna nigdy nie przesłoni czuła: 
Teatr okropny, realności scena! 
Tedy2 zeń wszystkie opadały kunszty 
Przeobrażenia, jak szmaty, i biedna 
Drżąca duszyczka szła, patrząc dziecięco.  
Tedy wplątany był w grę bezlitosną, 
Niepojmujący, jak wzrosła w torturę; 
I każdy krok wciąż głębiej, niż poprzedni, 
I bezlitosny każdy znak milczący: 
Oblicze nocy brało udział w spisku, 
Wiatr się sprzysięgał, wiaterek łagodny, 
I wszystko przeciw niemu. Pospolitych 
Dusz nie usidla tak los mroczny, czułym 
Stawia potrzaski nad siły. I wzeszedł 
Dzień taki, gdy się podźwignął, i oko 
Udręką wysilone pragnął skąpać 
W przeczuciach i snach wiotkich, tedy zrzucił, 
Jak nadto ciężki płaszcz z bark zgiętych, życie 
Mocnym i drobnym gestem, już nie bacząc 
Na rozetlony pył u skraju płaszcza: 
Postaci, które kruszyły się w nicość. 
Tak go wspomnijcie. Niech struny dostojne 
Wskrzeszą go, drżące tą nieludzką dolą, 
A mnie pozwólcie zamilknąć: tu kres ów, 
Kędy się słowa skąpe łamią w wargach. 
  1. przezroczy — przezroczysty. [przypis edytorski] ↩
  2. tedy (daw.) — więc. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Hugo von Hofmannsthal

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

In memoriam trzech wielkich aktorów · Okładka na podstawie: Soaptree@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

In memoriam trzech wielkich aktorów · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/in-memoriam-trzech-wielkich-aktorow/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Stefan Napierski

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis