Kury

Nikt nigdy nie widział piękniejszego kurnika. Można by pomyśleć, że to dom zbudowany dla ludzi — taki był duży i przestronny.

Miał wycementowaną podłogę, okna sięgały aż do ziemi, a między nimi znajdowały się niewielkie drzwiczki, przez które kury wychodziły na ogrodzony wybieg, żeby pogrzebać w trawie.

Wnętrze podzielono na dwa poziomy. Wyższy składał się z wielu małych sypialni. Tam kury mogły bezpiecznie spędzać noce i nie bać się nieproszonych gości, takich jak szczury, myszy i inne szkodniki. Na podłodze dolnego pomieszczenia znajdowały się gniazda wyłożone słomą, więc bardzo wygodnie i przyjemnie znosiło się tam jaja, a wszystko było świetnie utrzymane i lśniło czystością, jak się patrzy.

Ten wielki kurnik zamieszkiwało bez mała sto kur wszystkich możliwych ras i rozmiarów, a całym zgromadzeniem rządziło pięć kogutów, nie licząc Fedora, rosyjskiego koguta-miniaturki, który biegał dookoła ze swoją drobniutką kurką Minką i mówił po rosyjsku.

Najpiękniejszy z kogutów nosił dumne imię Aleksander Wielki1. Nie był już szczególnie młody, ale zachował swój majestatyczny chód i budzącą respekt sylwetkę. Jego szyję okalał najdelikatniejszy kołnierz błyszczących zielonych piór, poniżej którego dominował inny, subtelny, miodowobrązowy kolor, w dole, przy nogach, coraz ciemniejszy. Do tego Aleksander Wielki w sposób wręcz rozczulający i młodzieńczy zarzucał swoim małym czerwonym grzebykiem.

Gdy lato miało się ku końcowi, a pszenica była zżęta, całe ptactwo wypuszczano na pole, by wydziobało resztki ziarna. I tak pewnego pogodnego jesiennego dnia na ściernisku zaroiło się od przeszczęśliwych kur i kogutów, którym pozwolono chodzić po tym raju i najeść się do syta.

Aleksander Wielki był w swoim żywiole. Dreptał niespiesznie na czele kurzej karawany i pogdakiwał wyniośle.

— Oto i ja, Aleksander Wielki we własnej osobie! Rządzę całym kurnikiem, całym polem i całym światem! — oznajmił, po czym zadarł głowę i zapiał na całe gardło.

Nagle jednak zamilkł. Jastrząb, który go wytropił, runął nań szybko jak strzała. Nie pomogło, że kogut miotał się i wydzierał. Jastrząb porwał go i odleciał do swojego gniazda w wysokich górach. Cóż, taki los może spotkać nawet Aleksandra Wielkiego!

Ponieważ najpiękniejszy kogut w kurniku tym samym marnie zginął, trzeba go było zastąpić. Pewnego dnia młoda córka gospodarzy, która zarządzała kurnikiem, pojawiła się tam z innym kogutem na rękach.

Był to kogut rasy leghorn2, bardzo duży. Nazwano go Goliat3. Jego kolor przypominał mieszankę ubitych jaj i gęstej śmietany, a nogi wydawały się osłonięte kolczugą, żółtą jak musztarda. Najwspanialszy był jednak grzebień — przeogromny i płomieniście czerwony. Spadał mu z czubka głowy jak jakiś hełm to na jedną, to znów na drugą stronę. Oczy koguta były pomarańczowo-żółte i miały jednocześnie rozsierdzony i dostojny wyraz. Z miejsca dawał po sobie poznać, że odczuwa wyższość nad wszelkim innym stworzeniem.

Kogut stanął pośrodku cementowej podłogi kurnika i zapiał. I to jak! Nawet głos Aleksandra Wielkiego wydawał się wątły jak u kogucika w porównaniu z donośnym pianiem Goliata.

Kury zebrały się w grupki i gapiły w niemym osłupieniu na to nowe objawienie. Koguty wstały i podeszły do Goliata. Jeden z nich miał nawet tyle śmiałości, że też zaczął piać, ale po miażdżącym „Kukuryku”, jakie zaprezentował Goliat, jego zabrzmiało dość pospolicie i cienko i przyjęte zostało chichotami wśród kurzych gromadek.

— Co za klasa! Jest niesamowity! — szeptała jedna kura do drugiej. — A jaki ma kolor, jaką postawę! No i te nogi, wprost idealne!

— I ten grzebień! — westchnęła największa z kur leghornów i przymknęła oczy, jakby zupełnie zauroczona jego nieopisaną urodą.

Mała Minka zastygła w bezruchu, stała w rogu i przyglądała się Goliatowi. Wtedy Fedor zbliżył się do niej i powiedział po rosyjsku bardzo szybko i zdecydowanie:

— Ani mi się waż patrzeć na tego osiłka! Jeśli tylko zauważę, że się na niego gapisz, to wydziobię ci ślepia. Zapamiętaj to sobie!

Fedor miał pioruny w oczach, taki był wściekły, ale mała Minka prędko schowała się za nim. Trzęsła się z przerażenia i szlochała:

— Jest straszny! Wprost ohydny! Mam nadzieję, że mój pan zechce mnie przed nim bronić. O, w nieszczęsny czas przybył tu zakłócić spokój naszego domu!

— Uspokój się — odpowiedział mały Fedor. — Uspokój się, głuptasko! To nie wielkość zapewnia władzę. Głupi jest ten tam wielki potwór, w mig to spostrzegłem, a przy mnie możesz się czuć bezpieczna. Co by nie było, ty jesteś moja. Jesteś moją małą słodziutką Minką!

— Ach, mój Fedorze — zagdakała Minka.

— Ach, moja Minko! — odpowiedział Fedor i tak podreptali razem na drugi koniec kurnika.

Jednak od tej pory w kurniku przestało być spokojnie. Dzień po dniu i godzina po godzinie Goliat zdobywał sobie serca kur, i choć kurze serce nie za wiele jest warte, pozostałe koguty i tak nie wytrzymywały, widząc, że kury marzą wyłącznie o Goliacie, że są roztargnione, wykonując swoje obowiązki, i że z idiotycznym wręcz podziwem przyglądają się wszystkiemu, co Goliat robi. Tak, wystarczyło, że się gdzieś pojawił albo otworzył dziób, by zapiać, a już kury podnosiły głowy, mrugały oczami i wyglądały jeszcze głupiej niż zwykle, trzęsąc się z zachwytu.

Trudno było stwierdzić, którą z kur upatrzył sobie Goliat. Wszystkim okazywał tyle samo uwagi, choć właściwie przejmował się wyłącznie sobą, a zwłaszcza swoim wielkim grzebieniem. Ani na chwilę o nim nie zapominał, za to porządnie się namęczył, zarzucając nim raz w tę, raz we w tę, to stawiając go jak koronę na głowie, to znów opuszczając jak sztandar.

— Jest jak sztandar, pod którym się walczy — powiedziała niemiecka kurka-miniaturka i zamrugała oczami. — Gdy widzę nad moją głową ten krwistoczerwony grzebień, wtedy myślę: „Wszystko, wszystko dla ojczyzny!” — wykrzyknęła i zapłakała.

— To śmieszne, że jesteście zazdrośni o Goliata! — powiedziała szwedzka kura do szwedzkiego koguta, który dreptał podenerwowany tam i z powrotem po kurniku, potrząsając swoim pierzastym kołnierzem. — Wszyscy moglibyście zostać wzorowymi, zacnymi i miłymi ojcami rodziny, ale Goliat to geniusz! A z geniuszem nie należy się porównywać! Geniusz zjawia się, gdy się tego najmniej spodziewamy, napawa nas lękiem i budzi zachwyt.

— Oj, już ja w tobie wywołam ten lęk! — wrzasnął kogut i tak wściekle zaczął dziobać kurę, że ta rozgdakała się, płacząc i zawodząc.

Wśród kur była jedna szwedzka kurka, którą nazywano Szarą. Nigdy nie grzeszyła urodą, a upływający czas raczej tego nie zmienił. Była mała i drobna i miała rzadkie, jakby wytarte upierzenie, blady, przekrzywiony grzebyk i długie, chude nóżki. Żaden z kogutów nie zwracał na nią uwagi. Od chwili, gdy w kurniku pojawił się Goliat, Szara nie oderwała wzroku od jego dumnej figury.

— Przecież widzę, że mnie kocha! — popiskiwała z kąta, gdzie stała, wlepiając wzrok w koguta. — Choć skrywa to pod maską obojętności, a ja nie zamierzam jako pierwsza okazywać mu mojej sympatii.

Więc gdy Goliat, przechodząc obok, nawet nie odwrócił głowy, by spojrzeć na Szarą, ta aż trzęsła się z emocji.

— Przechodzi tu! Udaje, że mnie nie widzi! Ale ja odgaduję twe myśli, o najdumniejszy z kogutów! Nieszczęśniku, który nie potrafisz się przemóc i zniżyć się do tego, by okazać mi swoje uczucia! Cierpię z tobą! I kocham cię okrutnie, okrutnie!

Szara stroszyła swoje wyliniałe piórka.

Najbardziej jednak z obecności Goliata cieszyły się wszystkie białe kury, które należały do tej samej rasy, co on. Wszystkie leghorny były lśniąco białe, z lekką domieszką żółci, z którą wyraźnie kontrastował jaskrawy czerwony grzebyk. Gdakały jedna przez drugą, a tematem ich rozmów niezmiennie pozostawał Goliat.

— Ma wszystko, czego można chcieć od koguta, a nawet więcej — stwierdziła jedna z kur. — Wystarczy, że się pokaże, a już mam lepszy humor! I jakim władczym spojrzeniem omiata całe nasze kurze stadko! Aż chce się być jego niewolnicą i służyć mu z oddaniem na wszystkich drogach kurzego życia!

— A jaki ma głos! — zachwycała się inna kura. — Czyż nie cudowny?! Można by pomyśleć, że to krowa ryczy!

— Chyba przeziębiona krowa! — wtrąciła trzecia kura. — Nawet te najmocniejsze tony zdają się skrywać jakąś tajemnicę, gdy pieje.

— Tak, to wielkie szczęście należeć do jego krewnych — odezwała się mała i drobna biała kurka. — Mamy jak on śnieżnobiałe pióra i ognistoczerwone grzebienie. Poza tym jest coś w naszym charakterze, co wyraźnie odróżnia nas od tych głupich i gnuśnych szwedzkich czy niemieckich kur. My się na niego bez przerwy nie gapimy i nie okazujemy mu naszego podziwu. My się z nim przekomarzamy, śmiejemy się i prowadzimy z nim pogawędki przez cały długi dzień. Czy może być coś przyjemniejszego od naszych skromnych spotkań towarzyskich, gdy przechadzamy się po podwórzu i skubiemy trawkę?

— A jaki ma dowcip! — wykrzyknęła inna kura. — Kilka dni temu, gdy znalazł robaka, wypuścił go z dzioba, wykrzykując: „Czy kto widział coś podobnego?! Myślałem, że to kiełbasa”.

— Hi! Hi! Ki! Ki! — zaśmiały się wszystkie kury.

— Ja zaś najbardziej sobie cenię jego wyjątkową rycerskość — odezwała się jedna gruba, biała kura. — Niepodobna wyobrazić sobie, by skubnął choć krztynę jedzenia, które nam podano, jeśli najpierw nie ustąpi miejsca damom. Przecież nie zawsze udaje się dobiec jako pierwsza i dostać to, co najlepsze; ale Goliat woli poczekać pięć minut, niż pozwolić, by jakaś biedaczyna została bez posiłku. Kilka dni temu, gdy młoda pani gospodyni rozsypywała ziarna, naprawdę wszyscy rzucili się do niej w dość ordynarny sposób, by jak najszybciej się najeść. Goliat jednak stał i rozglądał się za mną. „Pani Zuzanno”, powiedział, jak to on, nieśpiesznie i z czułością, „pani Zuzanno. Proszę tu podejść, to pomogę pani znaleźć kilka ziaren”. Po czym szarmancko przerzucił swój grzebień z jednej strony na drugą.

Największa z białych kur nie odezwała się słowem. Ostatecznie zdawała sobie sprawę, że to ona zajmuje pierwsze miejsce w sercu Goliata. O, gdyby tylko pozostałe kury wiedziały, gdyby wiedziały, co od niego usłyszała na osobności!

Ta największa biała kura miała na imię Blanche i na swój sposób przypominała Goliata. Jednak, będąc kurą, miała całkiem odmienny charakter. Była leniwa i dość głupia, jakkolwiek wyjątkowo zgrabna i wprost oślepiająco biała. Nie miała przyjaciółek wśród pozostałych kur i zwykle chodziła sama; znosiła duże i smaczne jaja, choć nie lubiła ich wysiadywać, stąd też pani gospodyni często zabierała jej jaja i podkładała jakiejś innej kurze, o silniejszym matczynym instynkcie.

I tak nadszedł pewien jesienny dzień. Właśnie przestało padać, ale niebo wciąż było zasnute wielkimi, ciężkimi chmurami.

Blanche dopiero co zniosła jajo i postanowiła poleżeć sobie jeszcze przez chwilę na słomie, w swoim wygodnym gnieździe. Tuż obok stał Goliat i szeptał jej do ucha czułe i pokrzepiające słowa.

— Słodziutka jesteś, Blanche! Nikt inny w całym kurniku, ba, nikt na całym świecie nie jest taki słodziutki jak ty. Wiem, najdroższa, że znoszenie jaj może być uciążliwe, ale, jak by nie patrzeć, twoje jaja są znane nawet w dalekim Göteborgu4. Jestem dumny, widząc, jakie są wielkie i ciężkie! A teraz wstawaj, to przejdziemy się trochę, zanim znów zacznie padać.

Blanche wciąż leżała bez ruchu, spoglądając na Goliata.

— Czy wiesz — powiedziała powoli — czy ty w ogóle wiesz, jaki jesteś piękny? Skąd, oczywiście, że nie masz o tym pojęcia!

Goliat wstał i zarzucił grzebieniem.

— Ach, ten twój grzebień! Jest taki dokuczliwie powabny! — powiedziała, po czym lekko dziobnęła Goliata w jego duży czerwony grzebień, zwisający tuż przy niej.

Popłynęło kilka kropli krwi, a Blanche aż zamlaskała dziobem. Nic tak bardzo nie smakuje kurom jak mięso.

— Jeszcze kąsek! Tylko malutki kąsek! — zagdakała kura i tym razem głębiej wbiła swój dziób.

A wtedy Goliat wszczął alarm — tak przeraźliwy, że zbiegły się wszystkie kury.

— Co to? Co tu się dzieje? — gdakały jedna przez drugą.

Ale gdy tylko spostrzegły krew, kapiącą z grzebienia, i zorientowały się, że Blanche już posmakowała wybornego koguciego mięsa, rzuciły się na Goliata, szarpały go i targały, i prędko i łapczywie pożarły cały jego wielki czerwony grzebień.

Kogut nie próbował się dłużej bronić. Pociemniało mu przed oczami. Zakołysał się i padł, poraniony i zakrwawiony, jak bohater na polu bitwy.

Gdy grzebień był już do cna zjedzony, kurom zrobiło się jednak trochę wstyd. Po cichutku wyszły z kurnika, pogdakując na pół gardła. Jednak kiedy znów zaczęło padać, wróciły do pomieszczenia, choć ustawiły się długim rzędem przy oknach, skąd nie było widać Goliata. Ten dogorywał w głębi, tuż przy gnieździe Blanche.

O zachodzie słońca kogut już nie żył. Przyszła więc pora na podsumowanie jego schedy.

— Jednak, jak by nie patrzeć, straszny był z niego bufon — odezwała się szwedzka kura. — Chyba się ze mną zgodzisz? — dodała, zwracając się do koguta.

— A co ja mówiłem? — wykrzyknął kogut. — Jeśli chodzi o mnie, to nigdy go nie tolerowałem! Ma za swoje!

— Kto by pomyślał, że jest taki wrażliwy? — szepnęła Blanche. — Ledwo musnęłam ten grzebień. Nawet go nie dotknęłam, a już polała się krew!

— To nasza rasa — zagdakały chórem wszystkie leghorny. — Taka jest nasza rasa. W naszych żyłach krew płynie szybciej i obficiej niż u głupich i ociężałych Szwedek. Żyjemy szybko, za to pełnią życia. Nie czułyście, jaką miał słodką krew?

Biedna Szara stała w rogu kurnika i aż trzęsła się z żałości.

— Ja wiem, dlaczego Goliat zmarł! — pisnęła. — Nie chciał już żyć, bo nigdy mu nie dałam poznać, że go kocham. A Blanche była zazdrosna. Chciała wymusić na nim uczucie, którego nie mógł jej dać. Biedny, nieszczęsny Goliat.

Za to Fedor i Minka biegali po podwórzu cali i zdrowi.

— A nie mówiłem! — odezwał się Fedor. — Szczęśliwy ten, kto nigdy nie łypnął okiem na tego potwora. Już po nim, rozdarły go na strzępy wszystkie te jego adoratorki.

— Odkąd padł, nawet na niego nie spojrzałam! — zagdakała Minka.

— I niech tak pozostanie! — zgromił ją Fedor.

— Ma się rozumieć! Ma się rozumieć! — przytakiwała Minka, drepcząc za swoim małżonkiem.

— Przecież ty jesteś moja! Jesteś moją małą słodziutką Minką! — powiedział Fedor o wiele łagodniej niż zwykle.

— Ach, mój Fedorze! — zapiszczała Minka, po czym szczęśliwa para weszła do kurnika.