Źródło i licencja tłumaczenia
Panna IX
Mnoży2 we mnie płacz obfity.
Śpiewa więzień okowany,
Tając na czas3 wnętrznej rany.
Nagłym wiatrem zaniesiony;
I oracz ubogi śpiewa,
Choć od pracej aż omdlewa.
A w sercu go przedsię boli
Dawna krzywda; mocny Boże,
Iż z człowieka ptak być może.
Póki między ludźmi żyła;
Toż niebodze zawadziło4,
Bo każdemu piękne miło.
Zbójca własny, nie posłańcze;
Miawszy odnieść siostrę żenie
Zawiodłeś ją w leśne cienie.
Bo wszytko, coś z nią poczynał,
Krwią na rąbku wypisała
I smutnej siestrze posłała.
Pewnać już sprawa o tobie;
Nie składaj nic na źwierz chciwy,
Umysł twój krzyw niecnotliwy.
Nakarmię cię, czegoś godzien»;
Już ci żona warzy syna,
Nieprzejednanać to wina7.
Obiad i co za przysmaki
Na twym stole; ach, łakomy,
Swe ciało jesz, niewiadomy8.
Głowę na wet9 przyniesiono;
Temu czasza z rąk wypadła,
Język zmilknął, a twarz zbladła.
«Coć sie zdadzą te potrawy?
To za twą niecnotę tobie,
Zdrajca mój, synowski grobie!»
Alić nasz dudkiem czubatym;
Sama sie w jaskółkę wdała10,
Oknem, łając11, poleciała.
Obrosła w słowicze pióra
I dziś wdzięcznym głosem cieszy,
Kto sie kolwiek w drogę śpieszy.
Niosą insze obyczaje,
Ani w Polszcze jako żywy12
Zjawiły sie takie dziwy.
A by dziś nie ludziom k woli,
Co śpiewam, płakać bych miała14,
Acz me pieśni płacz bez mała.
- Panna IX — w tej części opowiedziana została w formie ludowej ballady historia mitologiczna zaczerpnięta z Metamorfoz Owidiusza, ks. VI: Tereus, mąż Prokne, zakochał się w jej siostrze Filomeli, uwiódł ją i uciął jej język, by nikomu tego nie zdradziła. Filomela wyhaftowała swą opowieść na płótnie i w ten sposób poinformowała o niej Prokne, która zemściła się na mężu zabijając ich syna, Itysa i podając jego ugotowane ciało do zjedzenia nieświadomemu niczego Tereusowi. Potem obie siostry uciekły, a gdy dopadł je Tereus, który odkrył, co się stało, one poprosiły bogów o ratunek i zostały zamienione w ptaki: Prokne w słowika, a Filomela w jaskółkę. [przypis redakcyjny] ↩
- mnożyć — tu: wzbudzać lub powiększać. [przypis redakcyjny] ↩
- na czas (starop.) — na pewien czas, na chwilę, tymczasowo. [przypis redakcyjny] ↩
- zawadzić — tu: przynieść szkodę (por. zawada: przeszkoda). [przypis redakcyjny] ↩
- pohaniec (tu forma W. lp: pohańcze) — poganin, barbarzyńca. [przypis redakcyjny] ↩
- Nie wymyślaj przyczyn sobie — mowa o przyczynach (pretekstach), dla których Tereus przybył bez Filomeli. [przypis redakcyjny] ↩
- nieprzejednana (...) wina — niemożliwa do odpokutowania. [przypis redakcyjny] ↩
- niewiadomy — nieświadomy (ten, który nie wie). [przypis redakcyjny] ↩
- na wet — na zakończenie posiłku. [przypis redakcyjny] ↩
- wdać się w coś — tu: zamienić się. [przypis redakcyjny] ↩
- łajać (daw.) — złorzeczyć. [przypis redakcyjny] ↩
- jako żywy (starop.) — nigdy; nigdy swoim w życiu. [przypis redakcyjny] ↩
- ja mam, co mię boli — jest coś, co mnie boli. [przypis redakcyjny] ↩
- A by dziś nie ludziom k woli,/ Co śpiewam, płakać bych miała — A gdyby nie to, że śpiewam dla ludzi, powinnam płakać, a nie śpiewać. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Jan Kochanowski
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Pieśń świętojańska o Sobótce · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesn-swietojanska-o-sobotce/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.