Rozdział 19 z 25

Pieśń XIX

Żal mi cię, niebogo,
Że nie masz nikogo,
Co by cię przestrzegł; słuchaj ale mało2,
A potym uczyń, coć sie będzie zdało.

Bodaj sie przepadło
To twoje źwierciadło:
Bo tobą szali, a ty sie nie czujesz3,
Dawno sie nie swej twarzy przypatrujesz.

Popatrz miedzy szoty
prawdziwszej roboty4:
Ujźrzysz tam i płeć5 chropawą, i zęby
Nieprawie6 białe, jeno uchyl gęby7.

Więc i lat tak snadnie8
Mamka-ć nie ukradnie9;
Bo łacno zliczysz pod oczyma karby10,
Tego nie zetrą i weneckie farby11.

Aż sie za cię wstydzę,
Gdy cię w tańcu widzę.
Ano wiem, czemuś mi sie nie udała12:
Prosto jakobyś młodym przyganiała13.

Takżeć i te stroje
Jakoby nie twoje;
Tyś sie ubrała prawie wedle świata,
A to za krzywdę biorą twoje lata14.

Nie przeciw sie15 Zosi,
Bo tę miłość nosi,
Że musi skakać jako sarna w lesie;
A nie sromota, co komu czas niesie.

Tobie na twe lata
Czas poprzestać świata16;
Cudniej17 ci będzie prząść kądziel niż w wieńcu
Siedzieć za stołem, babie przy młodzieńcu.

Ks. 1, Pieśń XIX — pieśń zawiera motywy z licznych utworów Horacego (Carmina I 25, III 15, IV 13; epody 8 i 12). [przypis redakcyjny] ↩
ale mało — choć przez chwilę. [przypis redakcyjny] ↩
tobą szali, a ty sie nie czujesz — oszukuje cię, a ty nie dostrzegasz, jak jest z tobą naprawdę. [przypis redakcyjny] ↩
Popatrz miedzy szoty prawdziwszej roboty — poszukaj między kupcami bardziej prawdomównego wyrobu, tj. lustra („szot” od „Szkot”; Szkoci byli znani w Polsce jako kupcy). [przypis redakcyjny] ↩
płeć — daw. cera. [przypis redakcyjny] ↩
nieprawie (starop.) — nie całkiem. [przypis redakcyjny] ↩
uchyl gęby — otwórz usta („gęba” nie ma w języku szesnastowiecznym znaczenia pejoratywnego). [przypis redakcyjny] ↩
snadnie — łatwo. [przypis redakcyjny] ↩
lat (...) / Mamkać nie ukradnie — zwrot różnie tłumaczony: „nie ujmie ci lat to, że młodą osobę przedstawisz jako swoją mamkę” (L. Ślękowa); „niełatwo mamce mówić, że masz mniej lat” (T. Sinko). [przypis redakcyjny] ↩
karby — zmarszczki. [przypis redakcyjny] ↩
weneckie farby — luksusowe kosmetyki sprowadzane z Wenecji. [przypis redakcyjny] ↩
mi się nie udała — nie spodobała mi się. [przypis redakcyjny] ↩
młodym przyganiać — współzawodniczyć z młodymi. [przypis redakcyjny] ↩
A to za krzywdę biorą twoje lata — będąc już w takim wieku, wyrządzasz sobie (ściślej: swojemu wiekowi) krzywdę. [przypis redakcyjny] ↩
Nie przeciw sie — nie naśladuj, nie chciej dorównać. [przypis redakcyjny] ↩
poprzestać świata — wyrzec się świata. [przypis redakcyjny] ↩
cudniej* — bardziej stosownie (inny odcień znaczeniowy niż dzisiaj). [przypis redakcyjny] ↩