Loreva
Loreva

Nie mijaj murowanego komina

Jedzie nas trzech z sejmiku imo1 dwór szlachecki; 
Sam2 stał na grobli, baba w stawie płócze3 niecki; 
Prosi na wstęp. Wstąpimy, bo południe blizko4; 
Każe wskok do obiadu zakładać ognisko, 
A tym czasem do izby prowadzi nas siedzieć, 
Chcąc się czego o przeszłym sejmiku dowiedzieć. 
Prawimy, ale się nam na żołądku zwija, 
Gdzie nie tylko południe, lecz śródwieczerz mija; 
Już byśmy po pieczeni w karczmie przy ogórku 
Jechali, nie czekając jego podwieczorku; 
Dawno by konie obrok zjadły. Ów się boży5, 
Że owsa nie namłócił. Wolałbym najdrożej 
Kupić w karczmie, niżeli siedzieć, jak na szydłach, 
Dla kapłona tłustego i gęsi w powidłach, 
Choć by i kuropatwa i cukrowe wety6. 
Jakoż patrząc na obrus i świeże serwety, 
Przejźrałby7 się w talerzu, bo dopiero z szkuty8. 
Trzy godziny to leży na stole dla buty9, 
Wielka aparencyja10 przyszłego obiadu. 
Nie byłoby inaczej, pomyślę, do ładu. 
Aż też niesie parobek barszcz w kowanym pasie, 
Panna petercymentu11 flaszkę. Pojźrym12 na sie. 
Żołądków rano wódką zagrzawszy z hanyżem, 
Ostrzyliśmy apetyt na kapłona z ryżem. 
«Radem13 wam, Bracia, ale jako szkolne pensa 
Uczą nas, będzie, prawi, sine arte mensa14. 
Blomuz15, potaź i frykacz francuskie to brednie; 
Proszę na ten barszcz polski, póki nie ostydnie16». 
A w barszczu trzy zapartki17 koło kury suchej. 
Znać w niem tydzień kucharka płókała pieluchy. 
Kwokę, pomyślę sobie, a z nią wraz i jajca 
Niewylęgnione, dla nas kazał warzyć zdrajca. 
Potym kaszę jaglaną tenże kuchmistrz niesie, 
Tak twardą, że pies skoczy, a nie załomie się. 
Toż syra18, bo z kapustą nie każe się kwapić, 
Żeby petercymentu było po czym napić19. 
Więc nie jadszy, nie piwszy, że już ku wieczoru, 
Porwiemy się do karczmy niedaleko dworu, 
Napatrzywszy obrusów i Gdańskiej20 się cyny. 
Co masz w wozie, kucharzu, daj; miasto21 zwierzyny 
Na pieczeni przy kaszej pozbędziem oskomin22! 
Niech mija, komu w drogę, murowany komin. 
  1. imo — mimo [tj. obok; red. WL]. [przypis redakcyjny] ↩
  2. sam — w domyśle: sam gospodarz, właściciel dworu. [przypis edytorski] ↩
  3. płókać (daw.) — dziś popr.: płukać. [przypis edytorski] ↩
  4. blizko (daw.) — dziś popr.: blisko. [przypis edytorski] ↩
  5. bożyć się — przysięgać. [przypis redakcyjny] ↩
  6. cukrowe wety (starop.) — słodki deser. [przypis edytorski] ↩
  7. przejźrałby się (daw. reg.) — przejrzałby się; Przejźrałby się w talerzu, bo dopiero z szkuty — talerz (srebrny lub cynowy) tak nowy, że aż błyszczy, można się w nim przejrzeć; dopiero co przywieziony na szkucie z Gdańska. [przypis edytorski] ↩
  8. dopiero z szkuty — szkutą (łodzią) z Gdańska przywieziony. [przypis redakcyjny] ↩
  9. dla buty — z próżności, dla prestiżu. [przypis edytorski] ↩
  10. aparencja (z łac.) — okazałość. [przypis redakcyjny] ↩
  11. petercyment — wino hiszpańskie. [przypis redakcyjny] ↩
  12. pojźrym na sie (daw. reg.) — spojrzymy na siebie (nawzajem). [przypis edytorski] ↩
  13. radem wam (daw.) — rad wam jestem, cieszę się z waszej wizyty. [przypis edytorski] ↩
  14. sine arte mensa (łac.) — stół (obiad) bez kunsztu, prosty. [przypis redakcyjny] ↩
  15. Blomuz, potaź i frykacz (fr. blanc-manger, potage, fricassê) — francuskie potrawy. [przypis redakcyjny] ↩
  16. ostydnąć — dziś popr.: ostygnąć. [przypis edytorski] ↩
  17. zapartek — zepsute jajko; jajko z martwym kurczakiem w środku. [przypis edytorski] ↩
  18. syr (daw. reg.) — ser. [przypis edytorski] ↩
  19. napić — dziś popr.: napić się. [przypis edytorski] ↩
  20. Gdański — dziś popr. pisownia małą literą: gdański. [przypis edytorski] ↩
  21. miasto — tu: zamiast; miasto zwierzyny na pieczeni przy kaszej pozbędziem oskomin — zaspokoimy apetyt prostą pieczenią z kaszą (w karczmie) zamiast wyszukaną zwierzyną (w gościnie u szlachcica). [przypis edytorski] ↩
  22. oskominy a. oskoma (daw.) — apetyt. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Wacław Potocki

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Nie mijaj murowanego komina · Okładka na podstawie: John Lambert, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Nie mijaj murowanego komina · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/potocki-nie-mijaj-murowanego-komina/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis