Rozdział 3 z 11

IV

Wiersz konny

Pochylony ku światu — patrzę w cień mój konny,
Jak się obco przewija — skośny i postronny —
Wybojem dróg.
Mój cisawy1, któremu i głaz nie zacięży2, —
Zaświat w słońcu zwęszywszy — kark zagrzany tęży
W uparty łuk!

Woniejące od pola, z traw wywiane losy
Złączyły nas na wspólny bieg w tamte niebiosy
I w tamten las...
I kazały jednakim zespolić się ruchem
Na sny różne, co — jawy związane łańcuchem —
Śnią się raz w raz.

Dąb, migając za dębem, wstecz luźnie odlata3, —
W przerwach między dębami zaskoczona chata
Cofa się w jar!...
Ruczaj4, słońcu na ukos jarząc się samopas5,
Z oczu nagle nam znika, jak wylękły topaz6,
Mara wśród mar...

Stogi siana z bocianem lub wroną na czubie
Olbrzymieją do czasu, aż giną w przegubie
Minionych miedz!
I dobrze nam, i barwno, gdy skrajem źrenicy
Pochwycimy mak w życie lub kąkol7 w pszenicy,
By dalej biec!

I dobrze nam, i skrzyście8, gdy wpobok9 cmentarza
Chata szybą od blasku oślepłą przeraża
Daleki step —
Lub gdy srebrem oparty o wierzchołek drzewa
Obłok — snem rozwidniony — na słońcu wygrzewa
Kudłaty łeb!

Bezmiar nozdrza nam szarpie i wre w naszym pocie,
A my piersią zdyszaną na własnej tęsknocie
Kładziem się wzdłuż!
W jeden tętent dwa nasze stapiając milczenia,
Sprzepaszczamy się w zamęt bystrego istnienia
Obojgiem dusz!

Czy to śmierć się tak dymi w zdybanym10 bezkresie?
Tak, to — ona! To — ona! Bo tak właśnie zwie się.
Tchu w piersi brak!...
Trzeba przemknąć pomiędzy śmiercią a pokrzywą...
Cisak11 w nicość się gęstwi pogmatwaną grzywą,
Jak lotny krzak!

Jeszcze chwila — a niebo skończy się! Lecz niech no
Próżnie zowąd wybłysłe ku nam się uśmiechną
Zza mgieł i wzgórz,
A my, łamiąc przeszkody, groźniej i pochmurniej
Pośpieszymy w tę otchłań na wieczysty turniej
Tamtejszych burz!

Jakiś blady mieszkaniec chmur — z niebios wybrzeża
Widzi, że wicher w locie o pierś nam uderza
Jak stal o stal, —
I nie może rozeznać poprzez kurzaw zwoje,
Co się stało na ziemi, że tych kształtów dwoje
Mknie w jedną dal?

I nie może zrozumieć w swoim wniebowzięciu,
Czemu z wyżyn drapieżnych spadł na kark zwierzęciu
Człowieczy stwór?
I dlaczego dwie zmory różnego obłędu
Zbiegły się, aby zdwoić czar swego rozpędu
Do innych zmór?

cisawy — koń maści czerwonobrunatnej. [przypis edytorski] ↩
zaciężyć — dziś popr.: zaciążyć. [przypis edytorski] ↩
odlata — dziś popr. forma 3 os. lp cz.ter.: odlatuje. [przypis edytorski] ↩
ruczaj — mała rzeczka, strumień. [przypis edytorski] ↩
samopas (daw.) — bez opieki, w pojedynkę. [przypis edytorski] ↩
topaz — minerał, kamień ozdobny, przezroczysty, niebieskawy lub żółtawy. [przypis edytorski] ↩
kąkol — chwast zbożowy o purpurowych kwiatach i trujących nasionach. [przypis edytorski] ↩
skrzysty — iskrzący. [przypis edytorski] ↩
wpobok (daw.) — obok. [przypis edytorski] ↩
zdybany — znaleziony. [przypis edytorski] ↩
cisak — koń cisawy, tj. o czerwonobrązowej sierści. [przypis edytorski] ↩