Loreva

Rozdział dwudziesty drugi. Zabawy Gargantui

Potem ciężko mamrocząc pod nosem kęs pacierzy, umywał ręce w świeżym winie, wykałał zęby wieprzową nogą i rozmawiał wesoło ze swymi ludźmi. Tedy, rozciągnąwszy zielone sukno, rozkładano obfitość kart, kości, a także mnogo szachownic i warcabnic. I grywał tam:

w podaj dalej, 
w prymę, 
w „moja twoja”, 
w kupki, 
w tryumf, 
w pikardkę, 
w „sto do stu”, 
w czerwone i czarne, 
w żądełko, 
w mizerkę, 
w „co upadło, to przepadło”, 
w sześćdziesiąt sześć, 
w trzydzieści jeden, 
w para nie para, 
w trzysta, 
w niezdarę, 
w durnia, 
w latającą kartę, 
w „moja ostatnia”, 
w landsknechta, 
w rogala, 
w kto da więcej, 
w kupca, 
w mariasza, 
w wesołka, 
w zagadki, 
w „biorę jedną, bierzesz dwie”, 
w sekwens, 
w dołki, 
w wilka i owce, 
w byczka, 
w pułapki, 
w karę, 
w ronfle, 
w glika, 
w honory, 
w morę, 
w szachy, 
w marelkę, 
w krówki, 
w mydło, 
w szczęśniaka, 
w trzy kości, 
w stoliczek, 
w nik nok, 
w renetkę, 
w tryktraka, 
w baryłkę, 
w cztery stoły, 
w pierwszą z brzegu, 
w kabałkę, 
w lansjera, 
w warcaby, 
w babulkę, 
w primus secundus, 
w rączkę, 
w kluczyki, 
w ostatnie karo, 
w lebo lebo, 
w orła i reszkę, 
w kunę, 
w kulki, 
w kręgielki, 
w szewca, 
w ciemno, ciemno, 
w zgaduj zgadula, 
w czółenko, 
w sikawkę, 
w pośladki, 
w miotłę, 
w „święty Kosmo, ja twój sługa”, 
w kominiarza, 
w zielone, 
w wielki post, 
w kuternogę, 
w dzielenie włosa, 
w wilczy ogon, 
w pierdzimąkę, 
w „gdzie masz lancę?”, 
w trzęsionkę, 
w szalupę, 
w muszkę, 
w „baź, baź, baranku”, 
w podobieństwa, 
w dziewięć rąk, 
w kapturek, 
w most zwodzony, 
w pytkę, 
w huśtawkę, 
w kura, 
w wyrwidęba, 
w smarki, 
w laryfary, 
w ropuchę, 
w kolano, 
w królów, 
w bilboket, 
w rzemiosła, 
w buru, buru, buks, 
w sosenkę, 
w przekleństwa, 
w orzechy, 
w mycie czepka, 
w żytko, 
w sianie owsa, 
w przepiórkę, 
w młynek, 
w defendo, 
w kręcinogę, 
we wściekłego psa, 
w puzderko, 
w oracza, 
w zdechłego barana, 
we „właź, właź, drabinko”, 
w nadziewane prosię, 
w solony zadek, 
w gołąbki, 
w moja trzecia, 
w „dawaj sera”, 
w krzaczki, 
w krzyżownicę, 
w kapturek, 
w dziadowską sakwę, 
w jaskółcze gniazdo, 
w „wietrzyk wieje”, 
w figę marynowaną, 
w banialukę, 
w musztardę, 
w połykanie, 
w raczka, 
w czyżyka, 
w czapkę, 
w baranią głowę, 
w skowronki, 
w szydełko, 
w łaskotki, 
w puchacza, 
w zajączka, 
w tirlitantynę, 
w świnkę, 
w sroczkę, 
w rożek, 
w gwałtu, gwałtu, 
w kto się rozśmieje, 
w szczypankę, 
w kucie osła, 
w solniczkę, 
w pętelkę, 
we wsiadanego, 
w czarnego pierta, 
w brodatego, 
w miotełkę, 
w jarmark, 
w „kumie, pożyczcie mi worka” 
w dzicze jajo, 
w diabełka, 
w Marylską figę, 
w muszkę, 
w żandarma, 
w odzieranie lisa, 
w płatkę, 
w pana i panią, 
w „sprzedam owies”, 
w gaszenie węgli, 
w odpowiedzi, 
w „sędzia żywy i sędzia umarły”, 
w żelazko, 
w hultaja, 
w kamyczki, 
w garbuska, 
w świętego Znalazł, 
w trzymaj ciepło, 
w gruszę, 
w pastucha, 
w kózkę, 
w obrączkę, 
w maciorkę, 
w brzuch do brzucha, 
w pudełko, 
w rózeczkę, 
w drążek, 
w „i ja także”, 
w łyska, 
w bębenek, 
w trzy nogi, 
w „leci kula leci”, 
w młynka, 
w śmierdziucha, 
w łajno smażone, 
w aniołka, 
w krótkiego, 
w czaplę, 
w obracane, 
w potłucz garnki, 
w „kaś ta wlazł”, 
w piramidkę, 
w kardynały, 
w laseczkę, 
w piruetkę, 
w piszczałkę, 
w pikietę, 
w mydło, 
w szczupaka, 
w munsztuczek, 
w zamek, 
w trzy rządki, 
w dołki, 
w chrapkę, 
w rożek, 
w kapucyna. 

Zaczem skoro się dobrze nabawili, naigrali, nafiglowali i nazabijali czasu, godziło się wypić co nieco; ot, jakieś jedenaście garnców na głowę; a potem, zaraz po takim łyczku, dobrze było przylegnąć na ławeczce albo zgoła rozciągnąć się na łóżku i przespać jakie dwie lub trzy godzinki, bez złej myśli i nie czyniąc tym krzywdy nikomu. Zbudziwszy się, Gargantua strzygł nieco uszami: wraz przynoszono mu świeżego wina i pociągał lepiej jeszcze niż wprzódy. Ponokrates przedkładał mu, że to zły obyczaj pić tak zaraz po spaniu.

— Toć — odpowiedział Gargantua — to jest prawdziwe życie świątobliwych Ojców. Co do mnie, z natury mojej śpię słono i sen znaczy dla mnie tyle co dobra szynka.

Potem zabierał się co nieco do studiowania i zaczynał od ojczenaszków: aby się zaś lepiej z nimi ułatwić, wsiadał na starego muła, który służył już dziewięciu królom; owo tak mamrocząc ustami2 a przykiwując sobie głową, wędrował przypatrzyć się, jak zastawiają siatkę na króliki3.

Za powrotem zaglądał do kuchni spojrzeć, co za pieczyste obraca się na rożnie. I wieczerzał, jak mi Bóg miły, bardzo smaczno i chętnie zapraszał paru moczymordów z sąsiedztwa, z którymi przepijał tęgo, kosztując na przemian młodego i starszego.

Między innymi miał za domowników pana Trzypotrzy, pana Obżorę, pana Doliwę i pana Puszczajpasa4. Po wieczerzy wnoszono znowu drewniane brewiarze, to znaczy różne warcabnice albo tryktraczek, albo raz dwa trzy, albo wszystkie inne dla krótkości, albo też kompania szła zajrzeć na dziewczęta w okolicy i dopieroż z nimi bankiety a podkurki, a kolacyjki. Po czym spał bez zająknienia aż do ósmej rano następnego dnia.

  1. Zabawy Gargantui — I ten rozdział ma być satyrą na wychowanie Franciszka I, którego młodość wedle świadectw historii miała upłynąć wyłącznie na spaniu i zabawie. Ostatnio wydanie Rabelais’go (Abel Lefranc, 1913) podaje wyjaśnienie niemal wszystkich owych 215 gier przytoczonych w oryginale. [przypis tłumacza] ↩
  2. wsiadał na starego muła (...) mamrocząc ustami — Rajcy parlamentu zwykli byli, jadąc na swoje posiedzenia, odmawiać różańce. [przypis tłumacza] ↩
  3. wędrował przypatrzyć się, jak zastawiają siatkę na króliki — Polowanie na króliki należało podówczas do ulubionych rozrywek możnych panów. [przypis tłumacza] ↩
  4. miał za domowników pana Trzypotrzy, pana Obżorę, pana Doliwę i pana Puszczajpasa — W oryginale prawdziwe nazwiska dworzan Franciszka I. [przypis tłumacza] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · François Rabelais

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Gargantua i Pantagruel · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gargantua-i-pantagruel/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Tadeusz Boy-Żeleński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis