AKT I

Panie Aleksasie, słodki Aleksasie, najdoskonalszy we wszystkim Aleksasie, prawie nadzmysłowy prototypie Aleksasa11, gdzie jest wróżbiarz, któregoś tak chwalił królowej ? — Ach! gdyby tak wiedzieć, kto będzie tym mężem, co to wedle waszego zdania będzie sobie rogi stroił wieńcami!

Wieszczbiarzu!

Czego sobie życzysz?

Dobry panie, przepowiedz mi dużo szczęścia.

Nie tworzę doli, tylko ją czytam w przyszłości.

Więc, proszę, wyczytaj coś dla mnie.

Sądzi, że nabiorę ciała.

Nie, będziesz malowała się na starość.

Bogowie, chrońcie mnie od zmarszczek!

Nie obrażajcie jego daru proroczego, słuchajcie uważnie.

Sza!

Wołałabym już trunkiem sobie rozgrzać wątrobę.

No, słuchaj, słuchaj.

No, ale teraz, kochanie12, jakaś wspaniała wróżba! Każ mi poślubić jednego przedpołudnia trzech królów i po wszystkich trzech owdowieć; każ mi w pięćdziesiątym roku życia mieć dziecko, któremu by Herod13 żydowski hołd składał; spróbuj ożenić mnie z Oktawiuszem Cezarem, żebym zrównała się z moją panią.

O, to wybornie! Wolę długie życie niż figi.

Oj, to pewnie moje dzieci nie będą miały nazwiska. Proszę cię, ile chłopców i dziewczynek jest mi sądzone?

Idź precz, głupcze! Przebaczam ci jako czarownikowi.

Myślisz, że tylko twoje prześcieradła wiedzą o twoich zachciankach!

No, no, niech Iras od ciebie usłyszy o swoim losie.

Wszyscy będziemy znali swój los.

Mój i większej części nas wszystkich na dziś — to pójść spać po pijanemu.

Oto jest dłoń, która przepowiada przynajmniej czystość, jeżeli nie co więcej.

Tak jak wylew Nilu przepowiada głód.

Idź, ty wariatko w łóżku, nie umiesz wróżyć!

No, jeżeli wilgotna ręka nie jest wróżbą płodności, to ja nie potrafię poskrobać się w ucho. Proszę cię, przepowiedz jej tylko powszednią dolę.

Jednaka wasza dola.

Jak to? Powiedz mi szczegóły.

Rzekłem.

Mój los ani o cal nie będzie lepszym od jej losu?

A gdyby ten los o cal tylko miał być lepszy od mego, gdziebyś go wybrała?

Nie na nosie mego męża.

Niech niebo poprawi co gorsze nasze myśli! A Aleksas — pójdź no, jego los, jego los! O, niech zaślubi kobietę, która nie umie chodzić, błagam cię, słodka Izydo14! Niech i ta umrze, i daj mu gorszą! I niech gorsze następuje po gorszym, aż najgorsza, śmiejąc się, odprowadzi go do grobu jako pięćdziesięciokrotnego rogala15! Dobra Izydo, wysłuchaj tej mojej modlitwy, choćbyś mnie miała odprawić z kwitkiem w sprawie większej wagi! Dobra Izydo, błagam cię!

Amen. Droga bogini, wysłuchaj tej modlitwy ludu! Bo o ile serce pęka na widok pięknego mężczyzny, którego żona się puszcza, o tyle jest śmiertelną zgryzotą widzieć brzydala bez rogów. Więc, droga Izydo, zachowaj względy przyzwoitości i daj mu los, na jaki zasłużył.

Amen.

Ba, gdyby to od nich zależało zrobić ze mnie rogala, skurwiłyby się, ale postawiłyby na swoim.

Sza! Idzie tu Antoniusz.

Nie, królowa.

Nie widzieliście mego pana?

Nie, pani.

Nie było go tu?

Nie, królowo.

Pani?

Wyszukaj go, przyprowadź. — Gdzie Aleksas?

Tu, do usług. Pan nadchodzi.

To nań16 nie spojrzym nawet. Pójdź no z nami.

Twa żona Fulwia pierwsza wyszła w pole.

Przeciwko bratu memu Lucjuszowi?

Jak twoja wola, panie.

Z Sycjonu21 wieści! Hejże! Kto się zgłasza?

Z Sycjonu człowiek! Dalej, jest tam taki?

Czego sobie życzysz, panie?

Bezzwłocznie muszę stąd odjechać.

Oho, to pozabijamy wszystkie nasze kobiety. Wszak widzimy mordercze skutki każdej niegrzeczności. Jeżeli przyjdzie im znieść nasz odjazd, śmierć niechybna.

Muszę się oddalić.

Jeżeli okoliczności wymagają, niech kobiety giną; szkoda byłoby odrzucać je bez przyczyny. Choć gdy trzeba wybierać między nimi a wielką sprawą, są niczym. Gdy Kleopatra najmniejsze słówko o tym usłyszy, umrze natychmiast. Widziałem ją dwadzieścia razy konającą w mniej ważnych okolicznościach. Tak pochopnie umiera, że moim zdaniem śmierć musi mieć w sobie coś, co dokonywa na niej jakiegoś miłosnego aktu.

Chytrzejsza jest, niż człowiek zdoła pomyśleć.

Niestety nie, panie. Jej namiętności nie są z żadnego innego materiału, jak tylko z najlepszej cząstki samej miłości. Niepodobna nazwać jej wichrów i ulew westchnieniami i łzami; równie wielkich burz i orkanów nie zapisują kalendarze; to u niej nie może pochodzić z chytrości; a gdyby pochodziło, to widać umie równie dobrze jak Jowisz22 wywoływać deszcze.

Bodajbym jej nigdy nie był widział!

Toby cię, panie, ominął widok pięknego stworzenia; na braku tego szczęścia straciłby opis twej podróży.

Fulwia umarła.

Panie?

Fulwia umarła.

Fulwia!

Umarła.

No, panie, złóżże bogom dziękczynną ofiarę. Gdy niebianom spodoba się zabrać mężowi jego połowicę, dalejże do ziemskich krawców! U nich znajdzie tę pociechę, że gdy stare suknie się znoszą, jest z czego zrobić nowe. Gdyby nie było kobiet oprócz Fulwii, byłby to rzeczywiście dla ciebie cios i byłoby nad czym rozpaczać; ten smutek uwieńczony jest pociechą; spod starej kiecki wyłazi nowa halka, a w cebuli jest dość łez do polania tej zgryzoty.

A sprawy, któreś ty tu rozpoczął, nie mogą się również obejść bez ciebie. Szczególnie sprawa z Kleopatrą w całości zależy od ciebie.

Wykonam to.