Loreva
Loreva

Rozdział 3 z 27

II.

Wstyd nie płomieni synowskiego czoła, 
Że mych praojców łupieżcami zową: 
Czyż ich sąsiady żyjące dokoła, 
Co wyznawały wiarę Chrystusową, 
Lepsze poganom podawały wzory 
Bratniej miłości i świętej pokory? 
Kiedy zachodni rycerze jak fala 
Zabijać Litwę dla odpustu płyną, 
Zowiąc jej synów dziećmi Beliala, 
Dzikim potworem i leśną gadziną; 
Czegóż się dziwić, że gromada dziczy 
Głowę podniesie i żądłem zasyczy, 
Gdy krew’1 bojową Kawas2 mu poruszy, 
Kiedy go Perkun3 do zemsty poduszczy? 
Bardziej się dziwić, gdy dziki syn puszczy 
Słodkim uczuciom da przystęp do duszy, 
Gdy bałwochwalcy marsowa4 jagoda5 
Łzami czułości zaleje się hojnie, 
Kiedy starcowi dłoń synowską poda, 
Gdy uszanuje słabszego na wojnie, 
Kiedy oszczędzi dla rycerskiej cześci6 
Głowę dziecięcą albo wstyd niewieści. 
Spytajcie wtedy: skąd on cnotę bierze? 
Gdzie on to widział? kto w nim ludzkość budzi? 
Czy własne serce? albo leśne zwierzę? 
Skąd się nauczył? — pewno nie od ludzi! 
Gdy doń Krzyżacy pukają we wrota, 
Wie, co go czeka od wyznawców Chrysta: 
Starcom zaguba, niewiastom sromota, 
Mężom kajdany i hańba wieczysta, 
A chacie płomień, a bogom zniewaga — 
Nikt nie wymodli, nikt się nie wybłaga. 
I Litwin — srogi, gdy twierdzę zdobędzie, 
Pluska się we krwi, nie oszczędza jęku, 
A miecz i ogień, zniszczenia narzędzie, 
Nie dopuść Boże widzieć w jego ręku! 
Jednak wśród ognia, wśród jęków skonania 
Uszy zatyka i oczy zasłania: 
Bo mu potrzeba być sroższym od zwierza, 
A on własnemu sercu nie dowierza. 
Żelaznym hełmem uzbrojona głowa 
Lęka się dumek7, co rozczulić mogą, 
A dzielna ręka w godzinę złowrogą 
Od bicia serca zadrżeć mu gotowa: 
Och! bo to serce bogowie odlali 
Z miękkiego wosku i ze twardej stali. 
  1. krew’ — ten zapis ujawnia jeszcze daw. obecność na końcu wyrazu jeru miękkiego, półsamogłoski występującej w języku prasłowiańskim do XI w. [przypis edytorski] ↩
  2. Kawas — bóg wojny. [przypis autorski] ↩
  3. Perkun (lit. Perkūnas) — w mitologii bałtyjskiej gromowładny bóg niebios, ognia, burzy i wojny, a także płodności; poświęconym mu drzewem był dąb (stąd może pochodzi nazwa bóstwa; indoeur. perk-: dąb); odpowiednik słowiańskiego Peruna. [przypis edytorski] ↩
  4. marsowy — surowy, srogi. [przypis edytorski] ↩
  5. jagoda (daw.) — tu: policzek. [przypis edytorski] ↩
  6. cześci — dziś popr. D.lp: czci. [przypis edytorski] ↩
  7. dumka — ludowa ballada. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Władysław Syrokomla

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Córa Piastów · Okładka na podstawie: puliarf@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Córa Piastów · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-cora-piastow/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis