Źródło i licencja tłumaczenia
Kruk
Rozważałem w ciszy nocnej
Mądrość dawnych ksiąg przesławnych
Zapomnianych dzisiaj już.
Wtem znużoną chyląc głowę
Na pożółkłe karty owe,
Słyszę oto w nocną ciszę
Kołatanie do drzwi, tuż.
Gość to, myślę, u podwoi1
Zapóźniony u drzwi stoi.
Pragnie wejść, choć późno już.
Gość, lecz jaki? Któżby? Któż...?
Lampy mojej blask niepewny
Kładł u stóp mych cienie drżące
Jak gasnących płatki róż.
Chciałem, nim dnia wróci białość
W starych księgach uśpić żałość,
Za promienną, rzadką dziewą
Gdzieś zniknioną w blaskach zórz.
Za straconą, opłakaną
Dziś Lenorą w Niebie zwaną
Co w dal senną, bezimienną
Poszła i nie wróci już.
Purpurowej szum kotary.
Fantastycznym zdjęty lękiem
Nie wiem, co mam myśleć już.
Tłumiąc trwożne serca bicie,
Chciałem lęk ów uśpić skrycie
Powtarzając: «U podwoi
Gość spóźniony jakiś stoi,
Pragnie wejść, choć późno już
Cóż innego? Cóżby? Cóż?»
Bez wahania szedłem w progi,
Gdzie u wnijścia2 mego przyjścia
Czeka gość wśród nocnych burz.
— Panie! — rzekłem. — Czy też Pani!
Wasze lekkie kołatanie
Tak ostrożne, ciche, trwożne,
Ledwie do mnie doszło już.
Byłem senny, śniłem może,
Raczcie wejść, wnet drzwi otworzę.
Otworzyłem, lecz na dworze
Nic, prócz nocnych wichrów, burz.
Stałem długo... Sny tajemne...
Marząc, jakich nikt śmiertelny...
W taką noc nie wyśni już.
A przede mną ciemność głucha,
Wicher tylko z jękiem dmucha,
Niosąc jedno imię smętne,
Tej, co zgasła w blaskach zórz.
Imię to Lenora! śpiewne,
Wyrzekł ktoś... To ja zapewne
Sam je rzekłem w tę noc burz,
Bo któż inny? Któżby, Któż?
By znów badać księgi sławne,
Lecz znów słyszę w nocną ciszę
Kołatanie, bliżej, tuż!
Czując żar płonący w łonie,
Myślę... «chyba w nocnej toni
Wicher w szyby okien dzwoni,
Wichr, co jęczy w tę noc burz.
Okno w ciemną noc otworzę,
Wicher w szyby dzwoni może,
Cóż innego! Cóżby? Cóż?
Szumnym, pewnym, równym lotem
Czarnopióry kruk wspaniały
Prosto ku mnie leciał już.
Ni się wstrzymał, ani zbaczał,
Ku drzwiom moim lot zataczał,
Gdzie u góry biust3 Pallady 4
Jak domowy świeci stróż.
Na Pallady posąg biały
Wzleciał czarny kruk wspaniały
Czarnopióry demon burz.
Przejrzał z marzeń mych osnowy,
Nawał mętnych myśli smętnych,
Co mój duch obległy5 już,
Rzekłem, siląc się na żarty:
— Choć czub nosisz mocno zdarty,
Wiem, żeś nie jest zwykłym kurem,
Co przy ziemi gdacze tuż.
Tyś wędrowny kruk prastary,
Co piekielne rzucił mary
Z plutonowych6 spiesząc wzgórz.
Powiedz, jak cię tam nazwano?
Jakie nosisz wśród nich miano?
A kruk rzecze:
— Nigdy już!
Na ten dziw tak bezprzykładny,
Że się do mnie ten twór ptasi
Tak od razu ozwał już.
Bo pomyślcie tylko sami!
Jak to dziwnie!? Gdzieś nad drzwiami,
Kędy7 biały biust Pallady
Jak domowy świeci stróż
Widzieć taki twór ponury,
Wyschły, straszny, czarnopióry
Co się zowie:
— Nigdy już!
Siedział czarny kruk milczący,
Jakby w słowie, które wyrzekł,
Całą duszę zawarł już.
Więc ja w smętnej rzekłem mowie:
— Jak odbiegli mnie druhowie
Jak nadziei jasne gońce,
W zmierzch wieczornych zgasły zórz,
Tak nim ranny brzask zaświeci
Gość skrzydlaty mnie odleci!
A kruk rzecze:
— Nigdy już!
Rzekłem, wznosząc trwożnie głowę,
Gdzie nad cichą biel posągu
Wzleciał czarny demon wróż8.
— Bez wątpienia, w słów twych treści
Echo się dalekie mieści,
Myśli smętnych, mar natrętnych,
Co obległy w tę noc burz,
Pewien duch, którego śladem,
Idzie troska z czołem bladem,
Wiecznie za nim kroczy tuż
By w niezmiennej mu kolei
Nucić zgasłych pieśń nadziei
Jedną zwrotkę:
— Nigdy już!
Lęk i smutek. Więc z pospiechem
Odwróciłem krzesło w stronę,
Gdzie posępny zasiadł wróż.
Potem twarzą w twarz patrzący,
Jąłem9 sam rozważać drżący,
Co chciał rzec ten cicho tkwiący
Czarnopióry poseł burz?
Jakie mógł złowróżbne mary
Snuć upiorny kruk prastary,
Kracząc swoje:
— Nigdy już!
Wciąż domysły snując nowe,
Już nie rzekłszy nic do ptaka,
Co nad biustem siedząc tuż,
Oczy we mnie wpił błyszczące,
Jako żagwie10 dwie płonące,
Paląc serce mego łona
Jak pożarnych ogniem zórz.
I tak w dziwnych mar osnowie
Czoło wsparłem o wezgłowie,
Gdzie się kładły mętne blaski
Jak opadłych płatki róż.
Na wezgłowiu głowę kładę,
Gdzie Lenory czoło blade
Już nie spocznie, nigdy już!
Słodkie się rozeszły wonie,
Jakby miękko, cicho ręką
Ktoś wonności rozlał kruż11,
Chłonąc wonnych dym kadzideł,
Usłyszałem jakby skrzydeł,
Jakby lekkich stóp anielskich
Cichy szelest blisko, tuż!
— Panie! — rzekłem. — Ty łask zdroje
Przez anioły szlesz12 mi swoje,
Balsamicznych lek nektarów
Gdzieś z niebiańskich zsyłasz zórz.
Przychyl ustom wonnej czary,
Bym przepomniał13 smętnej mary,
A ból we mnie zmilknie stary.
A kruk rzecze:
Nigdy już!
Czarnych potęg zły najmito!
Powiedz, czyś ty twór śmiertelny,
Czy piekielnych mocy wróż?
Z jakich burz niezlękłych gromem
Nad tym smętnym zwisłeś domem
Jakby nocnych wichrów złomem,
Z plutonowych zwiany wzgórz?
Powiedz, błagam, wróżu stary!
Czy te rajskich wód nektary,
Czy ta Serafinów dłonią
Kołysana wonna kruż
Zniszczy we mnie żalu piętno
Za Lenory marą smętną?
A kruk rzecze:
Nigdy już!
Czarnych potęg zły najmito!
Nie wiem, czyś ty twór śmiertelny?
Czy piekielnych poseł burz?
Lecz na święte Niebios godło,
Co z nicości nas wywiodło
Powiedz, błagam, dziwny ptaku!
Z plutonowych zwiany wzgórz
Mów! Czy ból mój i tęsknota
Za edeńskie spłyną wrota,
Gdzie Lenory duch promienny
Wśród niebiańskich gości zórz,
Czy w edeński kraj daleki
Wnijdę złączon z nią na wieki?
A kruk rzecze:
Nigdy już!
I krzyknąłem: ptaku nocny!
Niech cię znów na zrąb piekielny
Grom niezlękłych niesie burz.
Zwiń te skrzydła, co się ścielą
Nad posągu cichą bielą.
Zdejm mi z serca dziób twój ptasi,
Co jak ostry razi nóż.
Niechaj kłamny byt twój zgaśnie
Jak przebrzmiałych echo baśni,
Snem śmiertelnym cicho zaśnij
W bezpamiętnych toni mórz!
Precz ode mnie! W kraj daleki
Odejdź stąd lub zgiń na wieki.
A kruk rzecze:
— Nigdy już!
Czarnopióry kruk milczący
Kędy blady biust Pallady
Jak domowy świeci stróż.
A wzrok jego w snów pomroce
Błyskiem dziwnych skier migoce
Jak sennego wzrok demona,
Co z piekielnych spłynął wzgórz.
Lampy mojej światłość blada
Na twór ptasi cicho pada,
Czarnopióre cienie drżące
U stóp moich kładąc tuż.
A z tych cieni, co się włóczą
U stóp moich marą kruczą
Już mnie żadne moce władne
Nie wyzwolą
Nigdy już!
- podwoje — drzwi wejściowe; dwuskrzydłowe, duże drzwi. [przypis edytorski] ↩
- wnijście — wejście; od daw. wnijść: wejść [przypis edytorski] ↩
- biust (daw.) — tu: popiersie (typ rzeźby). [przypis edytorski] ↩
- Pallada — w mit. gr. przydomek bogini mądrości, Ateny. [przypis edytorski] ↩
- Co mój duch obległy — dziś: które obległy mojego ducha. [przypis edytorski] ↩
- plutonowe wzgórza — kraina umarłych w mit. rzym. rządzona przez Plutona, boga świata podziemnego, któremu składano w ofierze zwierzęta o ciemnej sierści a. upierzeniu. [przypis edytorski] ↩
- kędy (daw., gw.) — gdzie. [przypis edytorski] ↩
- wróż — mężczyzna potrafiący przepowiadać przyszłość. [przypis edytorski] ↩
- jąć (daw.) — zacząć, począć. [przypis edytorski] ↩
- żagiew — pochodnia. [przypis edytorski] ↩
- kruż — dzban a. czara z uchwytem. [przypis edytorski] ↩
- szlesz — dziś: ślesz. [przypis edytorski] ↩
- przepomnieć (daw.) — zapomnieć. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Edgar Allan Poe
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Poezje · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/poe-poezje/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.