AKT PIERWSZY

Szerokość stóp dziewiętnaście, długość dwadzieścia sześć.

Spójrz, Figaro, oto wianek, czy tak lepiej?

Bez porównania, moje ty śliczności. Och, jakże ten dziewiczy wianek, w dzień ślubu, na głowie ładnej dziewczyny wydaje się słodki oczom oblubieńca!...

Co ty tam mierzysz, kochanie?

Patrzę, Zuziulu moja, czy to łóżko, które pan hrabia nam daje, będzie tu ładnie wyglądało?

W tym pokoju?

Oddaje go nam.

A ja nie chcę.

Czemu?

Nie chcę.

Ależ przecie?

Nie podoba mi się.

Trzebaż podać jakąś rację.

A jeśli nie chcę podać?!

Ot co, kiedy kobieta jest człowieka pewna!...

Dowodzić, że mam słuszność, znaczyłoby przyznać, że mogę jej nie mieć. Jestem twoją panią czy nie?

Kręcisz nosem na pokój najwygodniejszy w całym zamku, położony między apartamentami obojga państwa. Ot, w nocy pani czuje się niedobrze, zadzwoni: hyc! dwa kroki i jesteś u niej. Pan hrabia życzy sobie czego; tylko pociągnie za sznurek: hop! w trzech susach jestem na rozkazy.

Wybornie! Ale kiedy zadzwoni rano, aby ci dać jakie ważne i długie zlecenie, hyc! dwa kroki i jest pod mymi drzwiami, i hop! w trzech susach...

Co ty chcesz powiedzieć, Zuzanno?

Wysłuchajże spokojnie.

Ale cóż wreszcie, na miły Bóg!

To, mój kochasiu, że znużony gonitwą za okolicznymi pięknościami hrabia Almawiwa pragnie wypocząć sobie w zamku, ale nie przy własnej żonie. Na twoją, słyszysz, Figaro, obrócił oczy i ma nadzieję, że to mieszkanie niezgorzej mu się nada. Oto co zacny Bazylio, zacny dostawca uciech swego pana i mój szlachetny nauczyciel śpiewu, powtarza mi co dzień przy lekcji.

Bazylio! O mój koteczku! Jeśli kiedy porcja rzęsistych kijów zaaplikowana na krzyże wzmocniła komu szpik pacierzowy...

Myślałeś, niebożątko, że posag, jaki mi dają, to dla twoich pięknych oczu, dla twoich znamienitych zasług?...

Dosyć zdziałałem, aby mieć prawo tak mniemać.

Mój Boże! Jacy ci rozumni ludzie są głupi!

Tak mówią.

Ba! Ale nikt nie chce wierzyć.

Źle czyni.

Dowiedz się, że za cenę tego posagu hrabia spodziewa się uzyskać po kryjomu kwadransik sam na sam, który dawne prawo pańskie... Znasz ów piękny przywilej.

Tak dalece znam, iż gdyby hrabia żeniąc się nie był zniósł tego ohydnego prawa, nigdy bym się nie zgodził zaślubić cię w jego dobrach.

Otóż jeżeli je zniósł, żałuje tego; i właśnie od twojej narzeczonej pragnie je dziś potajemnie odkupić.

Głowa mi pęcznieje ze zdumienia; czoło moje użyźnione...

Nie trzyjże!

Czemu?

A nuż się zrobi jaki pryszczyk; ludzie przesądni...

Śmiejesz się, hultajko! Ach, gdyby był sposób dopaść tego arcyzwodziciela, wpakować go w zmyślną pułapkę, zgarniając równocześnie jego złotko!...

Intryga i pieniądze: Figaro w swoim żywiole.

Nie wstyd mnie wstrzymuje, to pewna.

Obawa?

Nie sztuka przedsięwziąć rzecz niebezpieczną, ale uniknąć niebezpieczeństw i dopłynąć szczęśliwie do celu, ot co! Zakraść się do kogoś w nocy, zdmuchnąć mu żonę i wziąć sto batogów za fatygę — nic łatwiejszego pod słońcem: tysiąc łajdaków bez mózgu zdołało tego dokazać. Ale...

Pani się obudziła; poleciła mi, abym pierwsza zjawiła się u niej w dzień mego wesela.

Czy i w tym tkwi jakaś tajemnica?

Owczarz powiada, że to przynosi szczęście opuszczonym żonom. Bywaj zdrów, mój Fi, Fi, Figaro, myśl o naszej sprawie.

Małego buziaka dla odświeżenia umysłu.

Buziaka! Dziś? Memu kochankowi? To by było ładnie! A cóż by na to jutro powiedział mój mąż?

No! no! no!

Ty nie masz pojęcia, jak ja cię kocham.

Kiedyż przestaniesz, nudziarzu, mówić mi o miłości od rana do wieczora?

Kiedy będę mógł ci jej dowodzić od wieczora do rana.

Masz swego całusa z powrotem; nicem ci już nie winna1.

O nie! Nie w tej walucie dostałaś!

Czarująca dziewczyna! zawsze roześmiana, tryskająca życiem, pełna wesołości, dowcipu, miłości i rozkoszy! Ale cnotliwa! przechadza się żywo, zacierając dłonie O panie hrabio, drogi panie hrabio, chciałbyś mnie przystroić... po hrabsku! Zastanawiałem się też, czemu uczyniwszy mnie burgrabią zabiera mnie z sobą na ową ambasadę i mianuje kurierem. Rozumiem, panie hrabio: trzy promocje na raz: ty wiceministrem; ja pędziwiatrem; Zuzia gosposią pałacu, podręczną ambasadorową; a potem w cwał, kurierze! Gdy ja będę galopował w jedną stronę, ty, panie hrabio, ujedziesz z moją miłą ładny kawał drogi! Ja będę się chlastał w błocie i nadkręcał karku dla chwały twego rodu; pan raczysz łaskawie przyczynić się do pomnożenia mojego! Wzruszająca wymiana usług! Ale, ekscelencjo, to za wiele naraz. Załatwiać w Londynie jednocześnie sprawy swego pana i jego służącego; zastępować przy cudzoziemskim dworze wraz osobę króla i moją — to za wiele, o połowę za wiele. Co do ciebie, obwiesiu Bazylio, mój synaczku, ja cię nauczę, jak się gwizda po kościele, ja ci... Nie! Trzeba grać komedię; obu naraz wystrychnąć na dudka. Baczność na dziś, mości Figaro! Przede wszystkim przyśpieszyć ceremonię, aby tym pewniej dobić do ołtarza; usunąć Marcelinę, która ma na ciebie diabelny smaczek; zgarnąć złoto i podarki; wywieść na manowce zachcianki pana hrabiego; wygarbować sumiennie skórę imć Bazylia; wreszcie...

Ho! ho! ho! ho! Jest i grubas. Sługa pana doktora, wesele w komplecie. Dzień dobry, dzień dobry, najmilszy z doktorów. Czy to mój ślub sprowadza pana do zamku?

Nie, mości Figaro, bynajmniej.

To byłoby bardzo szlachetnie!

Zapewne; szlachetnie i głupio.

Ja, który miałem nieszczęście zmącić pańską uroczystość weselną...

Czy masz mi co innego do powiedzenia?

Nie wiem, czy zaopiekowano się pańskim mułem.

Gaduło przeklęty! Zostawże nas.

Gniewasz się, doktorze? Ludzie pańskiego rzemiosła mają bardzo twarde serca! Cienia litości dla biednych bydlątek... w istocie... zupełnie, jak gdyby to byli ludzie! Bądź zdrowa, Marcelino; wciąż masz ochotę procesować się ze mną?

Odwołuję się do doktora.

Cóż to takiego?

Jejmość opowie panu resztę.

Hultaj zawsze ten sam! Umrze w skórze największego bezczelnika, o ile go z niej nie obedrą żywcem.

Jesteś wreszcie, wiekuisty doktorze? Zawsze tak poważny i flegmatyczny, że można by umrzeć czekając twej pomocy, tak jak się wzięło ślub niegdyś mimo twych przezorności.

Zawsze cierpka i dokuczliwa. Więc cóż? Na cóż moja obecność w zamku tak potrzebna? Hrabia miał jaki wypadek?

Nie, doktorze.

Może Rozyna, jego przewrotna żona, czuje się niezdrowa, co daj Boże?!

Tęskni i wzdycha.

Czego?

Mąż ją zaniedbuje.

Ha! Godny małżonku, mścisz się mojej krzywdy!

Nie wiadomo, jak określić hrabiego: zazdrosny i płochy.

Płochy z nudów, zazdrosny z próżności: cóż naturalniejszego?

Dziś, na przykład, wydaje Zuzię za swego Figara i z racji tego związku...

Który jego ekscelencja uczynił koniecznym?

Niezupełnie; ale który pragnąłby uświęcić po trosze z oblubienicą...

Pana Figara? Hm, o to można dobić targu z nim samym.

Bazylio twierdzi, że nie.

I ten opryszek tutaj? Ależ to istna jaskinia! Cóż on tu robi?

Tyle złego, ile tylko zdoła. Najgorsze w tym wszystkim to nudne amory, jakimi płonie dla mnie od dawna.

Na twoim miejscu byłbym się już dwadzieścia razy uwolnił od natręta.

A to jak?

Wychodząc zań.

Niesmaczny, okrutny szyderco, czemuż ty nie uwolnisz się za tę samą cenę od moich nalegań? Czyż to nie jest twoim obowiązkiem? Gdzież pamięć przyrzeczeń? Co się stało ze wspomnieniem małego Emanuela, owocu zapomnianej miłości, która miała nas zawieść do ołtarza?

Czy po to, aby mi kazać słuchać tych smalonych dubów, sprowadziłaś mnie z Sewilli?... Ten paroksyzm małżeński, który przypiera cię tak nagle...

Dobrze więc! Nie mówmy o tym. Ale jeśli nic nie zdoła ciebie samego skłonić do spełnienia obowiązku, pomóż mi bodaj zdobyć innego.

To najchętniej: możemy pogadać. Ależ któryż śmiertelnik opuszczony od niebios i od kobiet...

Ach, któż by inny, doktorze, jeśli nie piękny, wesoły, rozkoszny Figaro!...

Ten ladaco?

Nigdy markotny; zawsze w dobrym humorze, zawsze cieszący się chwilą, bez troski o przeszłość, jak o przyszłość; pełen życia, szczodry! Och, szczodry...

Jak złodziej.

Jak wielki pan. Uroczy, jednym słowem; ale z tym wszystkim istny potwór!...

A Zuzia?

Nie dostanie go, niecnota, jeśli zechcesz, doktoreńku, pomóc mi wyzyskać pewne zobowiązanie, które ma wobec mnie.

W dzień ślubu?

Och, rozchodzą się ludzie i od ołtarza! Gdybym się nie lękała odsłonić małej kobiecej tajemnicy...

Czyż kobiety mają tajemnice dla lekarza?

Ach, wiesz dobrze, że nie mam ich dla ciebie! Płeć, do której należę, jest namiętna, lecz lękliwa: próżno jakiś czar wabi nas ku rozkoszy, najzuchwalsza kobieta czuje w sobie głos, który ostrzega: „Bądź piękną, jeśli możesz, cnotliwą, jeśli chcesz; ale bądź szanowaną bezwarunkowo!”. Owóż skoro trzeba przede wszystkim być szanowaną, skoro każda kobieta czuje tego wagę, nastraszmy wpierw Zuzannę rozgłoszeniem propozycji, które jej czyni hrabia.

Do czegóż to doprowadzi?

Do czego? Zuzanna przez prosty wstyd będzie uparcie odrzucać jego ofiary; hrabia przez zemstę poprze mój protest przeciw ich małżeństwu; wówczas moje zamęście staje się pewne.

Ma słuszność. Na honor! Dobra sztuka; wydać moją starą gospodynię za hultaja, który pomógł mi wydrzeć młodą narzeczoną!

Który pragnie sycić swoje żądze kosztem mych najsłodszych nadziei.

Który w swoim czasie ukradł sto talarów, dotąd leżących mi na sercu.

Ach, cóż za rozkosz!...

Ukarać łajdaka...

Wyjść za niego, doktorze, wyjść za niego!...

Wyjść za niego! Za kogóż to? Za mego Figara?

Czemuż by nie? Toć i ty nie co innego robisz!

Paradny argument: tylko kobieta w złości zdobędzie się na podobny! Mówiliśmy, piękna Zuziu, o szczęściu, jakim dlań będzie posiadanie ciebie.

Nie licząc pana hrabiego, o którym się nie mówi.

Sługa uniżona pani; ilekroć otworzysz usta, zawsze musisz powiedzieć coś gorzkiego.

Sługa pani nawzajem; gdzież ta gorycz? Czyż nie jest sprawiedliwie, aby wspaniałomyślny pan dzielił po trosze radość, którą sprawia swym poddanym?

Radość, którą sprawia?...

Tak, pani.

Szczęściem, zazdrość pani jest równie znana, jak prawa jej do Figara nikłe.

Można by je uczynić trwalszymi, umacniając je na twój sposób.

Och, tym sposobem posługują się raczej osoby wytrawne.

A dzieciątko do nich nie należy. Niewinna jak stary sędzia!

Bywaj zdrowa, piękna oblubienico naszego Figara.

Tajna wspólniczko jego dostojności pana hrabiego.

Który jejmość panią niezmiernie poważa.

Czy pani uczyni mi ten zaszczyt, aby spoglądać i na mnie łaskawym okiem?

Pod tym względem nie pozostaje jejmość pani nic do życzenia.

Z dostojnej pani taka śliczna osóbka!

Et, wystarczy, aby jejmość wszyscy diabli brali.

A zwłaszcza wielce czcigodna!

Ta cnota przystoi matronom.

Matronom! Matronom!

Marcelino!

Chodźmy, doktorze; nie panuję nad sobą. dygając Sługa uniżona.

A leć, kumoszko! Leć, mądralo! Równie mało lękam się twych zakusów, jak gardzę zniewagami. Patrzcie mi starą Sybillę3! Dlatego że liznęła książki i dręczyła jaśnie panią za młodu, chce się rządzić jak szara gęś w zamku! rzuca na krzesło suknię Sama już nie wiem, po co tu przyszłam.

Och, Zuziu! Od dwóch godzin czatuję na chwilę, kiedy będę cię mógł zdobyć samą. Ach, ty wychodzisz za mąż, a ja odjeżdżam.

W jaki sposób małżeństwo moje łączy się z odjazdem pazia jego dostojności?

Zuziu, hrabia mnie oddala.

Cherubinku, znowu jakieś głupstwo!

Zastał mnie wczoraj u twej kuzynki, Franusi; pomagałem jej przepowiadać rolę niewiniątka na dzisiejszą uroczystość. Powiadam ci, jak mnie zobaczył, wpadł w taką wściekłość!... „Wynoś się — wrzasnął — mały...”. Nie śmiem w obecności kobiety wymówić tego słowa. „Wynoś się! A jutro nie będzie cię w zamku”. Jeśli pani hrabina, moja piękna chrzestna, nie zdoła go ułagodzić, stało się, Zuziu, tracę na zawsze szczęście oglądania ciebie.

Oglądania mnie?... Teraz moja kolej? Więc już nie do pani wzdychasz potajemnie?

Ach, Zuziu! Jaka ona szlachetna i piękna! Ale jaka imponująca4!

To znaczy, ja nie jestem imponująca i ze mną można się ośmielić...

Wiesz aż nadto, niegodziwa, że ja nie śmiem się ośmielić... Ale jakaś ty szczęśliwa! W każdej chwili ją oglądać, mówić do niej, ubierać, rozbierać, szpilka po szpilce!... Ach, Zuziu! Dałbym... Co ty tam trzymasz?

Ach, szczęśliwy czepeczek i błogosławioną wstążkę, które otulają w nocy włosy uroczej chrzestnej matki...

Czepeczek! Wstążka!... Daj mi ją, moja kochana.

Za pozwoleniem! „Jego kochana”! Patrzcie go, jaki poufały! Ech, gdyby to nie był, ot, smarkacz...

Ach, wstążka!

Powiesz, że podziała się gdzieś, zniszczyła; powiesz, żeś zgubiła; co ci się podoba.

O, za parę lat, przepowiadam, będzie z ciebie największy urwis pod słońcem!... Oddasz ty wstążkę?

Zostaw, ach, zostaw, Zuziu! Dam ci mą piosenkę: gdy wspomnienie twej pięknej pani będzie zasmucać wszystkie moje chwile, twoje będzie mi jedynym promieniem, jaki może jeszcze ogrzać moje serce.

Ogrzać twoje serce, łotrzyku! Zdaje ci się, że mówisz do swej Franusi; przyłapali cię u niej, wzdychasz do pani, a robisz czułe oczy do mnie na dokładkę.

To prawda, na honor! Nie wiem już, co robię; ale od jakiegoś czasu czuję dziwny niepokój; serce mi bije na sam widok kobiety, słowa miłość i rozkosz przyprawiają je o dreszcz i pomieszanie. Potrzeba mówienia komuś: „Kocham ciebie”, rozpiera mnie tak, że mówię to sam sobie, uganiając po parku, twojej pani, tobie, drzewom, obłokom, wiatrowi, który je unosi wraz ze słowami. Wczoraj spotkałem pannę Marcelinę...

Cha! cha! cha! cha! cha!

Czemuż nie? Wszak jest kobietą! Panna! Kobieta! Ach, jakież te miana są słodkie! Jakie wzruszające!

Oszalał!

Franusia jest poczciwa; słucha mnie bodaj; ty nie jesteś dobra.

Wielka szkoda; jeszcze tego brakowało.

Aha! Właśnie! Wydrzesz mi ją chyba z życiem. Jeśliś nierada z ceny, dołożę tysiąc całusów.

Tysiąc policzków, jeśli się zbliżysz. Poskarżę pani; nie tylko nie będę prosić za tobą, ale sama powiem jego dostojności: „Wybornie, panie hrabio, wygoń tego łotrzyka, odeślij do domu małego hultaja, który śmie durzyć się w jaśnie pani, a na dobitkę mnie ciągle chce całować”.

Zgubiony jestem!

Co się dzieje?

Ach!...

Wzruszona coś jesteś, Zuziu! Mówiłaś sama do siebie... Twoje serduszko wydaje się w stanie... bardzo naturalnym zresztą w takim dniu...

Panie hrabio, czego pan sobie życzy? Gdyby waszą dostojność zastał tu kto ze mną...

Byłbym w rozpaczy, gdyby mnie ktoś zaskoczył; ale wiesz, jak żywo interesuje mnie twoja osóbka. Bazylio nie ukrywał ci moich uczuć. Mam tylko chwilę, aby wytłumaczyć moje zamiary; posłuchaj...

Nic nie słucham.

Jedno słowo! Wiesz, że król mianował mnie ambasadorem w Londynie. Zabieram Figara; daję mu znakomitą pozycję, że zaś obowiązkiem żony jest towarzyszyć mężowi...

Ach, gdybym śmiała mówić!

Mów, mów, droga; korzystaj z praw, jakie daję ci nad sobą na całe życie.

Nie chcę tych praw, panie hrabio, nie chcę. Zostaw mnie, wasza dostojność, błagam.

Ale powiedz wprzódy.

Sama już nie wiem, o czym mówiłam.

O obowiązkach żony.

A zatem: kiedy pan hrabia wziął jaśnie panią z domu doktora i zaślubił ją z miłości; kiedy zniósł dla niej pewien ohydny przywilej...

Tak strasznie dotkliwy dla dziewcząt, prawda? Ach, Zuziu, to urocze prawo! Gdybyś przyszła pogwarzyć o nim o zmroku do ogrodu, opłaciłbym to lekkie ustępstwo taką ceną...

Nie ma ekscelencji w domu.

Co to za głos?

Och, ja nieszczęśliwa!

Wyjdź naprzeciw, żeby nie wszedł.

Mam pana tu zostawić?

Hrabia był u jaśnie pani, ale już wyszedł, pójdę zobaczyć.

I nie ma gdzie się ukryć! A! Za fotelem... od biedy; odprawże go co rychlej.

Czy panna Zuzia nie widziała hrabiego?

Gdzież miałam widzieć? Zostaw mnie pan.

Gdybyś była rozsądniejsza, nie byłoby nic dziwnego w moim pytaniu. Figaro go szuka.

Szuka człowieka, który życzy mu najgorzej na świecie — po panu?

Przekonajmyż się, jak on mi służy.

Pragnąć dobra kobiety, czyż znaczy źle życzyć jej mężowi?

Nie wedle twoich ohydnych zasad, stręczycielu.

Czegóż żąda tu kto nadzwyczajnego? Czyż nie jesteś gotowa użyczyć tego samego innemu? Dzięki tej lubej ceremonii to, co ci było wzbronione wczoraj, stanie się jutro twoim obowiązkiem.

Niegodny!

Ponieważ ze wszystkich poważnych rzeczy małżeństwo jest największym błazeństwem, myślałem...

Ohyda! Kto panu pozwolił wejść?

Och! och! Jaka zła! Uspokójże się, duszko! Stanie się tylko to, co zechcesz; ale nie sądź, że uważam imć Figara za właściwą przeszkodę: gdyby nie pewien pazik...

Cherubin?

Cherubino di amore, który kręci się koło ciebie bez ustanku: dziś jeszcze myszkował tutaj, kiedy rozstałem się z tobą; czy zaprzeczysz?

Cóż za potwarz! Precz stąd, niegodziwcze!

Jestem niegodziwcem, bo mam oczy. Czy nie dla ciebie i ta piosenka, którą się nosi w takiej tajemnicy?

Och, tak! Dla mnie!...

Chyba że ją ułożył dla samej jaśnie pani! Kiedy usługuje przy stole, powiadają, że patrzy na nią takimi oczami!... Ale, do kata! Niech nie igra: hrabia na tym punkcie jest mocno gburowaty.

A pan jesteś skończony zbrodniarz, aby rozsiewać podobne bajki i gubić nieszczęśliwe dziecko, które popadło w niełaskę u pana.

Czy to ja wymyśliłem? Powtarzam, co wszyscy mówią.

Jak to, wszyscy mówią!

O nieba!

Cha! cha!

Biegnij, Bazylio, niech go wypędzą.

Och, jakże mi przykro, że wszedłem tutaj.

Boże, Boże!

Słabo jej. Posadźmy ją w fotelu.

Nie chcę. Wchodzić tak przemocą to niegodnie!

Jest tu nas dwóch, moja duszko. Nie ma żadnego niebezpieczeństwa!

W istocie, jestem w rozpaczy, że tak sobie ostrzyłem język na paziku, skoro pan hrabia mógł słyszeć. Chciałem jedynie wybadać uczucia panny Zuzi; w gruncie bowiem...

Pięćdziesiąt pistolów, konia i niech go odeślą do rodziców.

Ekscelencjo, dla prostego żarciku?

Mały ladaco: wczoraj jeszcze złapałem go z córką ogrodnika.

Z Franusią?

W jej izdebce.

Gdzie pan hrabia też widać czegoś szukał!

Doskonałe spostrzeżenie.

I dobrze nam wróży.

Ależ nie; szukałem wujaszka Antoniego, pijaczyny ogrodnika, aby mu dać jakieś rozkazy. Pukam, długo nikt nie otwiera; kuzyneczka wydaje się zmieszana, zaczynam coś podejrzewać, zagaduję ją i tak, wśród rozmowy, przyglądam się spod oka. Była tam za drzwiami jakaś firanka, wieszadło, nie wiem co zresztą, jakieś schowanie na szmatki; otóż nie pokazując nic po sobie, powoli, powoli, odsłaniam firankę naśladując gest, podnosi suknię z fotela i widzę... spostrzega pazia A!...

Cha! cha!

Ta sztuka warta tamtej.

Jeszcze lepsza.

Wybornie, panienko: ledwie zaręczona, już sobie poczynasz w ten sposób? Więc to dla mego pazia tak pragnęłaś zostać sama? A ty, paniczu, brakowało jeszcze tego, abyś, niepomny szacunku dla chrzestnej matki, obrócił oczy na jej garderobianą, żonę twego przyjaciela? Ale ja nie ścierpię, aby Figaro, człowiek, którego szanuję i kocham, padł ofiarą podobnej zdrady. Czy on wszedł z tobą, Bazylio?

Nie ma tu ofiary ani zdrady; był w pokoju, kiedy pan hrabia mówił ze mną.

Dałby Bóg, aby to było kłamstwem! Najzawziętszy wróg nie śmiałby mu życzyć takiego nieszczęścia.

Prosił mnie o słówko do pani, aby wyprosiła jego łaskę. Wejście waszej dostojności przeraziło go tak, że skrył się za fotelem.

Szalbierstwo! Toć ja sam siadłem tutaj, wszedłszy do pokoju.

Tak, panie hrabio, a ja, drżąc cały, przycupnąłem za fotelem.

Nowe szalbierstwo! Wszak ja skryłem się tam przed chwilą.

Tak, wasza dostojność, wówczas właśnie ja schowałem się w fotelu.

Ależ to istna jaszczurka z tego małego... węża! Podsłuchiwał nas!

Przeciwnie, wasza dostojność, robiłem, co mogłem, aby nie słyszeć.

Przewrotni! do Zuzanny Nie pójdziesz za Figara.

Powściągnij się, wasza dostojność, nadchodzą.

Zostałby tak na oczach wszystkich!

Jedynie pani hrabina zdoła nam wyjednać tę łaskę.

Patrz, hrabio, przypisują mi władzę, której nie posiadam; że jednak w ich prośbie nie mam nic nagannego...

Musiałoby być bardzo wiele...

Wspieraj me usiłowania.

Które nie doprowadzą do niczego.

Próbuj.

Czegóż chcecie?

Ekscelencjo, wasale twoi, wzruszeni zniesieniem pewnego dotkliwego prawa, które miłość waszej dostojności dla pani hrabiny...

Więc co? To prawo już nie istnieje. O cóż tedy chodzi?

Że czas, aby cnota dobrego pana zajaśniała przed światem; jest ona dziś dla mnie takim dobrodziejstwem, że pragnę być pierwszym, który uczci ją przy swoim ślubie.

Żartujesz, przyjacielu! Zniesienie hańbiącego prawa jest jedynie spłaceniem długu rycerskości. Hiszpan może zabiegać o względy kobiety, ale wymagać ich najsłodszych objawów jako niewolniczej powinności, och, to tyrania Wandala, a nie przywilej szlachetnego Kastylczyka.

Pozwól zatem, wasza dostojność, aby ta młoda osóbka, której honor ubezpieczyła twoja, panie, cnota, otrzymała z twej ręki, publicznie, ten wianek dziewiczy, zdobny w białe pióra i wstążki, symbol czystości twoich, panie, intencji... Uświęć ten ceremoniał dla wszystkich małżeństw i niechaj chóralny śpiew utrwali na zawsze wspomnienie...

Gdybym nie wiedział, że zakochany, poeta i muzyk to trzykrotny tytuł pobłażania dla wszystkich szaleństw...

Przyłączcie się do mych próśb, przyjaciele.

Wasza dostojność! Wasza dostojność!

Czemuż uchylać się od tak zasłużonej chwały?

Przewrotna!

Niech wasza dostojność spojrzy: nigdy piękniejsza oblubienica nie doda więcej ceny poświęceniu waszej dostojności.

Zostaw mą urodę i sławmy jedynie cnotę pana hrabiego.

To ukartowana gra.

Przyłączam się do nich, hrabio; ten obrzęd będzie mi zawsze drogi, skoro zawdzięcza początek uroczej miłości, którą czułeś dla mnie.

Czuję ją zawsze; z tego też tytułu zgadzam się.

Wiwat!

Wpadłem. głośno Iżby ten obrządek mógł odbyć się tym uroczyściej, pragnąłbym jedynie odłożyć go nieco. na stronie Każmy co żywo szukać Marceliny.

I cóż, figlarzu! Nie jesteś zachwycony?

Jest w rozpaczy; pan hrabia go oddala.

Och, hrabio, łaski dla niego.

Nie zasługuje na nią.

Ach, jest tak młody...

Nie tak bardzo, jak pani mniema.

Przebaczać wspaniałomyślnie — to prawo, którego wasza dostojność nie zrzekł się, zaślubiając panią.

Zrzekł się jedynie tego, które nękało was wszystkich.

Gdyby jego dostojność wyrzekł się prawa przebaczenia, byłoby to z pewnością pierwsze, które pragnąłby potajemnie odkupić.

Bez wątpienia.

Odkupić?...

Byłem płochy, to prawda, wasza dostojność; ale nigdy cień niedyskrecji...

Dobrze już! Dość na tym....

Co on ma na myśli?

Dość już, dość; wszyscy żądają, aby mu przebaczyć, przystaję; idę nawet dalej, daję mu kompanię w swojej legii.

Wiwat!

Ale pod warunkiem, że pojedzie natychmiast ją objąć!

Och, wasza dostojność, jutro.

Tak chcę.

Jestem posłuszny.

Pokłoń się chrzestnej matce i poleć się jej łasce.

Skoro nie można zatrzymać cię ani na dziś, jedź tedy, młodzieńcze. Nowe obowiązki powołują cię, wypełń je godnie. Przynieś zaszczyt swemu dobroczyńcy. Zachowaj w pamięci ten dom, w którym młodość twoja znalazła tyle pobłażania. Bądź posłuszny, poczciwy i odważny; będziemy z radością dzielić się każdym twym powodzeniem.

Bardzo pani wzruszona!

Nie przeczę. Któż odgadnie los dziecka rzuconego w tak pełne niebezpieczeństw rzemiosło! Jest mi powinowaty; co więcej, moim chrzestnym synem.

Widzę, że Bazylio miał słuszność. głośno Młodzieńcze, uściskaj Zuzannę... ostatni raz.

Czemu, ekscelencjo? Wszak będzie tu przyjeżdżał zimą. Uściskaj i mnie, kapitanie! ściska go Bywaj zdrów, Cherubinku. Zaczyna się dla ciebie tryb życia zgoła odmienny, moje dziecko. Ba! Już nie będziesz krążył cały dzień wpodle damskiej kwatery; przepadły łakocie, podwieczorki, śmietanki; koniec z „ciepłą rączką” i ze „ślepą babką”. Koledzy żołnierze, dobre kompany, do kroćset! Ogorzałe, obdarte, wielka fuzja, ciężka jak sto diabłów: w prawo zwrot, w lewo zwrot, naprzód marsz, naprzód ku chwale i ani drgnij w drodze, chyba że jaki tęgi strzał z muszkietu...

Pfe! Zgroza!

Cóż za wróżby!

Gdzież Marcelina? Osobliwe, nie ma jej z wami!

Wasza dostojność, Marcelina udała się do miasta przez folwark.

A wróci?

Kiedy się Bogu spodoba.

Gdyby mu się mogło spodobać, aby mu się nigdy nie spodobało...

Pan doktor prowadził ją pod rękę.

Doktor tu?

Uczepiła się go z miejsca.

Nie mógł się zjawić bardziej w porę.

Zdawała się bardzo podniecona, idąc rozprawiała głośno, potem przystawała, wymachiwała, ot tak, rękami... a pan doktor robił o tak, ręką, uspokajając; była taka zagniewana! Mówiła coś o szwagrze Figaro.

Szwagrze... przyszłym.

Czy wasza dostojność przebaczył nam już za wczoraj?...

Bądź zdrowa, mała, bądź zdrowa.

To jej sobacza miłość tak ją nosi; byłaby nam całkiem zepsuła uroczystość.

Zepsuje, ja ci ręczę. głośno Pójdźmy, hrabino. Bazylio, zajdziesz do mnie.

Wstąpisz do mnie, kochanie?

Cóż? Źle połknął haczyk?

Rozkoszny chłopiec z ciebie!

No więc, chodźcież przecie! Ceremonia uznana, wesele dziś wieczór; trzeba zestroić się, jak należy; nie bądźmyż jak ci aktorzy, którzy nigdy nie grają tak licho, jak w dniu, kiedy krytyka najbardziej ma na nich oko. My nie mamy przed sobą jutra, aby się zrehabilitować. Musimy dziś dobrze umieć role.

Moja jest trudniejsza, niż sobie wyobrażasz.

Nie zdajesz też sobie sprawy z uznania, jakie cię czeka.

Figaro, zapominasz, że ja odjeżdżam.

A chciałbyś zostać?

Czy bym chciał?!

Trzeba kluczyć. Ani mru-mru przy odjeździe. Płaszcz podróżny na ramię; gotuj na oczach wszystkich zawiniątko, niech widzą konia u bramy. Galopem aż do folwarku; potem piechotą, tyłami z powrotem. Hrabia będzie myślał, żeś pojechał; nie właź mu tylko na oczy; biorę na siebie, że ułagodzę go po weselu.

Ale Franusia nie umie roli.

Czegóż tedy, u diabła, jej uczysz? Toć od tygodnia nie opuszczasz jej na krok.

Nie masz dziś nic do roboty: daj jej, z łaski swojej, lekcję.

Ostrożnie, młodzieńcze, ostrożnie! Ojciec jest grubo niezadowolony, córce oberwało się po buzi! Ej! ej! Czego ty jej tam uczysz! Cherubinie! Cherubinie! Staniesz się przyczyną zgryzoty! Póty dzban wodę nosi!...

Aha, wsiadł na swego konika ze starymi przysłowiami! No i cóż, bakałarzu! Co powiada mądrość narodów: Póty dzban wodę nosi, póki...

...się nie napełni.

Nie takie głupie, na honor, nie takie głupie!