Loreva

Rozdział trzydziesty ósmy. Jakimi mianami Panurg i Pantagruel uczcił Trybuleta

— Na mą duszę — rzekł Panurg — zgadzam się. Czuję, że kiszka stolcowa mi się rozpręża; przedtem całkowicie była ściśniona i zatkana. Ale tak samo, jak wybraliśmy do rady samą najwyborniejszą śmietankę mądrości, tak samo chciałbym, aby naszej konsultacji przewodniczył jakiś błazen i mózgowiec pierwszej rangi.

— Trybulet — odparł Pantagruel — wydaje mi się błaznem dostatecznie kompetentnym.

Panurg odparł:

— Dokładnym i całkowitym błaznem2.

Pantagruel:

Błaznem fatalnym, 
— naturalnym, 
— niebiańskim, 
— jowiszowym, 
— merkurialnym, 
— lunatycznym, 
— błędnym, 
— ekscentrycznym, 
— eterycznym i junoniańskim,  
— arktycznym, 
— heroicznym, 
— genialnym, 
— predestynowanym, 
— augustyjskim, 
— cezaryjskim, 
— imperialnym, 
— królewskim, 
— patriarchalnym, 
— oryginalnym, 
— lojalnym, 
— diukalnym, 
— sztandarowym, 
— pańskim, 
— palatynalnym, 
— pryncypalnym, 
— pretorialnym, 
— totalnym, 
— wybranym, 
— kurialnym, 
— prymipilarnym, 
— triumfalnym, 
— wulgarnym, 
— domowym, 
— przykładnym, 
— rzadkim i osobliwym, 
— dworskim, 
— cywilnym, 
— popularnym, 
— familijnym, 
— znamienitym, 
— faworytalnym, 
— latyńskim, 
— pospolitym, 
— groźnym, 
— transcendentalnym, 
— suwerennym, 
— specjalnym, 
— metafizykalnym, 
— ekstatycznym, 
— kategorycznym, 
— chwalebnym, 
— dziesiętnym, 
— uczynnym, 
— perspektywalnym, 
— algorystycznym, 
— algebraicznym, 
— kabalistycznym, 
— talmudycznym, 
— algamalatycznym, 
— kompendialnym, 
— streszczonym, 
— hiperbolicznym, 
— autonomatycznym, 
— alegorycznym, 
— tropologicznym, 
— pleonastycznym, 
— kapitalnym, 
— cerebralnym, 
— intestynalnym, 
— wątrobianym, 
— śledziennym, 
— wietrznym, 
— legitymnym, 
— azimuthowym, 
— almikantarathowym, 
— proporcjonalnym, 
— architrawalnym, 
— piedestalnym, 
— wzorowym, 
— słynnym, 
— radosnym, 
— solennym, 
— dorocznym, 
— festywalnym, 
— orzeźwiającym, 
— sielskim, 
— uciesznym, 
— uprzywilejowanym, 
— wiejskim, 
— pospolitym, 
— każdogodzinnym, 
— diopazonalnym, 
— rezolutnym, 
— hieroglyficznym, 
— autentycznym, 
— kosztownym, 
— wartościowym, 
— fanatycznym, 
— fantastycznym, 
— limfatycznym, 
— panicznym, 
— alamlikowalnym, 
— nienatrętnym, 
— enigmatycznym, 
— spekulatywnym. 

Panurg:

Błaznem wysokiego lotu, 
— w b-dur i b-mol, 
— ziemskim, 
— uciesznym i figlarnym, 
— ładnym i składnym, 
— z pomponikami, 
— z dzwoneczkami, 
— z gwidawkami, 
— śmiejącym i wenerycznym, 
— musującym, 
— szumowinnym, 
— lagrowym, 
— moszczowym, 
— oryginalnym, 
— papalnym, 
— konsystorialnym, 
— konklawistycznym, 
— bulistycznym, 
— synodalnym, 
— episkopalnym, 
— doktoralnym, 
— monachalnym, 
— fiskalnym, 
— ekstrawaganckim, 
— ubireconym, 
— tonzurowanym, 
— bindasowym, 
— promowanym, 
— kommensalnym, 
— najlicencjonatyczniejszym, 
— ogoniastym, 
— superrogacyjnym, 
— kollateralnym, 
— a latere latryniastym, 
— mózgowczym, 
— przelotnym, 
— leśnym, 
— wodnym, 
— szlachetnym, 
— zbrojnym, 
— drapieżnym, 
— uwiązanym za ogon, 
— przeraźliwym, 
— gadatliwym, 
— na munsztuku, 
— nadętym, 
— fidrygałogłupskim, 
— korollarnym, 
— lewantyńskim, 
— gronostajowym, 
— karmazynowym, 
— szkarłatnym, 
— mieszczańskim, 
— obszarpanym, 
— klocowatym, 
— modalnym, 
— sekundointencjonalnym, 
— sprzecznym, 
— heteroklitycznym, 
— sommistycznym, 
— abrewiacyjnym, 
— mauretańskim, 
— dobrze obullonym, 
— mandararialnym, 
— zakapturzonym, 
— tytularnym, 
— scichapękskim, 
— reberbatywnym, 
— dobrze upyconym, 
— licho unożonym, 
— jurnym, 
— żakowskim, 
— wiatrogłowym, 
— kulinarnym, 
— wysokopiennym, 
— szabaśnikowym, 
— garkuchennym, 
— kataralnym, 
— chełpliwym, 
— 24° karatowym, 
— srokatym, 
— zbakierowanym, 
— martyngalskim, 
— drążkowym, 
— buławnym, 
— obrotnym, 
— fałdzistym, 
— kuśtykającym, 
— przestarzałym, 
— grubijańskim, 
— nabitym, 
— zdzierżystym, 
— chełpliwym, 
— leczniczym, 
— rebusowym, 
— patronalnym, 
— ukapturzonym, 
— głęboko myślącym, 
— damasceńskim, 
— misternej roboty, 
— azeminowym, 
— barytonowym, 
— cętkowanym, 
— ogniotrwałym. 

Pantagruel: Jeżeli niegdyś w Rzymie słusznie nazywano Kwirynalia świętem błaznów, tak samo we Francji można by ustanowić Trybuletalia.

Panurg: Gdyby wszystkie błazny nosiły podogonia, nie miałby na zadku zdrowego kawałka skóry.

Pantagruel: Jeżeli istniał bóg Głupek, o którym mówiliśmy, mąż bogini Głupki, wówczas jego ojcem byłby Dobrydzień, a Dobranoc jego babką.

Panurg: Gdyby wszystkie błazny chodziły kłusa, choćby miał nawet nie wiem jak krzywe nogi, wyprzedziłby je o dobry kawał. Chodźmyż doń bez zwłoki. Od niego usłyszymy jakieś mądre słowo, czuję to.

— Pragnę — rzekł Pantagruel — być świadkiem sądu nad Pletewką. Podczas gdy ja udam się do Myrlingii (która jest po tamtym brzegu Loary), wyślemy Karpalima do Bloji, aby nam tu sprowadził Trybuleta.

Zaczem Karpalim ruszył w drogę. Pantagruel, w towarzystwie domowników, z nim Panurg, Epistemon, Ponokrates, brat Jan, Gymnastes, Rizotomos i inni, ruszyli w stronę Myrlingii.

  1. Trybulet — Triboullet, sławny nadworny błazen Franciszka I i Henryka II, którego imię stało się ogólnym mianem błazna. Był ułomny. Triboullet jest bohaterem dramatu Wiktora Hugo Le roi s’amuse. [przypis tłumacza] ↩
  2. Błaznem fatalnym (...) ogniotrwałym — Te litanie, niezawierające żadnego sensu, były tradycyjną zabawą tzw. societes bouffonnes i jak gdyby ćwiczeniem w sprawności i obrotności języka. Cry du Ieu du prince des Sotz Gringoire’a zaczyna się tak:
    Sotz lunatiques, sotz estourdis, sotz sages,  
    Sotz de villes, de chasteaux, de villages, 
    Sotz rassotes, sotz nyais, sotz subtilz, 
    Sotz amoureux, sotz priuez, sotz sauvages.  
     
    [przypis tłumacza] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · François Rabelais

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Gargantua i Pantagruel · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gargantua-i-pantagruel/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Tadeusz Boy-Żeleński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis