Źródło i licencja tłumaczenia
Rozdział dwudziesty siódmy
jako Hieronim do baraniej woli przybył i jak nauczycielem w szkole tamtejszej został.
Bardzo do siebie byli przywiązani,
Przed rokiem bowiem ledwo lub
Mniej nieco — wzięli z sobą ślub.
Cum krzakis, boris2 i czynszowych włości,
Ale swój pański trzymał dwór
W Baraniej Woli do tych pór.
W sąsiedztwie wizyt musiał składać siła3,
Jeżdżąc to blisko, to znów w dal,
Chociaż mu koni było żal.
Z balu wracało to małżeństwo młode,
Kiedy z gęstwiny nagle zbój,
Cugle chwyciwszy, krzyknął: «Stój!»
Zaczem podniosła pani srogi wrzasek,
Zwłaszcza że z zbójów jeden tuż
Z szyi jej łańcuch ściągał już.
Pan skoczył wtedy ze stopni karety
Broniąc się zbójom, co miał sił,
Lecz bez pomocy padłby był.
Tulił pan drżącą dotychczas niebogę,
A zaś Hieronim tak był rad,
Jakby narodził się na świat.
Jakowym kształtem albo obyczajem
Dotąd na bożym świecie żył
I jak mu los przeciwny był.
Aż do Baraniej dobili się Woli,
W który Hieronim wpadłszy kraj
Myślał, że mu się otwarł raj.
Tytuń, wędliny i wina butelki,
Co tylko wypić mógł i zjeść —
Miał więcej, niż podobna znieść.
Mile wdzięczności przyjmował ofiarę,
A zaś na przyszłość przyrzekł pan
Przystojny mu obmyślić stan.
Zmarł nauczyciel po długim mozole;
Tej kolatorstwo5 że pan miał,
Mógł dać prezentę, komu chciał.
Sylabizować z wolna w drugiej zasię,
A ten, kto umiał czytać druk,
Wychodził z niej jak biały kruk.
Rozumnie z swojej oddalił pan miedzy,
Bo chłop uczony — każdy wie —
Hardy i krnąbrny robi się.
I swój katechizm mały gdy rozumie,
Tą chamską, twardą głową swą
Już myśli, że jest Bóg wie co.
Wnet się na pańskie spóźnia, krzywo orze,
A z dziesięciną, z czynszem, to
Zaraz zatargi jakieś są.
Brać mytem masło, jaj kopę6 i serów,
Kur, kaczek, gęsi także w bród,
Stancję, paliwo, grzyby, miód.
Zwykł go pan także czymś niczymś darować,
I na obiedzie zostać się
Mógł, jeśli miejsce było gdzie.
Z krząkaniem chłopów i w głowę drapaniem,
Objął Hieronim urząd ów,
W Baraniej Woli siadłszy znów.
Cieszyła mistrza i nudów miał chwile,
Kiedy w zakute głowy te
Wkładać mu przyszło A B C.
Miał swą wygodę i korzyść ze dworem,
Gdy mógł tam smaczno jeść i pić,
Wnet postanowił belfrem być.
Zamknąć karierę na tym chciał już całą,
Baraniej Woli żywot swój
Dając i zacnej pracy znój.
Przedsięwziął szkole kierunek dać inny,
Gdyż wiele starych błędów tam
W naukowości znalazł sam.
Jak szkołę ową trzeba zreformować.
Nie wyszło jednak dobro stąd,
Tak reform zgubny bywa prąd.
- delia (daw.) — wierzchnie okrycie męskie, podbite futrem. [przypis edytorski] ↩
- cum krzakis, boris — z krzakami i borami (makaronizm). [przypis edytorski] ↩
- siła (daw.) — wiele. [przypis edytorski] ↩
- traktament (daw.) — poczęstunek. [przypis edytorski] ↩
- kolatorstwo — status spadkobiercy fundatora kościoła, dający wpływ na obsadę stanowisk. [przypis edytorski] ↩
- kopa — 60 sztuk. [przypis edytorski] ↩
- deliberować (daw.) — rozważać. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Karl Arnold Kortum
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Jobsjada · Okładka na podstawie: Tasteful Lighting, Orin Zebest@Flickr, CC BY 2.0
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: CC-BY-2.0
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: cover
Jobsjada · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kortum-jobsjada/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Maria Konopnicka
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.