Loreva
Loreva

Rozdział 34 z 76

9

«Co to, Nebabo? — zaraz go poznali, 
Bo któż by z koniem wydał się wspanialéj? — 
Co to za trwoga?» — z obawą spytali. 
«Chcę was pożegnać, bo już ruszam daléj. 
Niechże to dla was nie będzie niemiłem, 
Że trwogi nie ma, a ja ją wzbudziłem. 
Lecz jeśli macie i serce, i głowę, 
To nie będziecie na mą głusi mowę». 
Tu go młódź w węższe otoczyła koło, 
Bo się patrzała i słuchała rada, 
Jak męstwem dumne rozpromienia czoło, 
Jak w szczerej mowie śmiałym sercem gada. 
«Nie myślę długo przed wami ja prawić, 
Co mię przymusza was, bracia, zostawić» — 
Zaczął Nebaba. Wyrosły śród czerni1, 
Zna jej umysły i wzruszać je umie; 
I tak przystało mówić jego dumie: 
«Atamanowi swemu bądźcie wierni; 
Przy nim tak dobrze można tutaj drzymać2! 
A ja nie mogę dłużej z wami trzymać 
I ziewać z wami; ja jeszcze skłuć mogę 
Choć kilku Lachów, choć dwór jeden złupić; 
Wtedy mi będzie przyjemniej się upić! 
To was i żegnam, i ruszam w swą drogę». 
Ostra przymówka dopięła zamiaru. 
Mruk dobrej wróżby, podobny do gwaru 
Pierwszego lodu, gdy go łamią fale, 
Obiegać począł zawstydzoną zgraję. 
Nebaba ciągnąć mowy nie przestaje: 
«Odstąpić Szwaczki ja nie radzę wcale; 
Gdy tak wygodnie przy tym atamanie — 
Któż ze mną pójdzie, a z nim nie zostanie? 
Sam więc pospieszę, gdzie mię niosą oczy, 
Żwawszych do dzieła znaleźć towarzyszy; 
Jednak, co powiem, niech z was każdy słyszy 
I gdy mu zda się, niech naprzód wyskoczy. 
Komu rózgami ojciec zasieczony, 
Czyja się panu podobała żona, 
Komu najmilsza córka pogwałcona, 
Kogo zbawiono3 lubej narzeczonéj, — 
Na ojca boleść, na smutek matczyny, 
Na hańbę dzieci, na łaskę dziewczyny 
Tego zaklinam, wołam po imieniu, 
Niechaj wyjedzie i stanie tu przy mnie!» 
I tłum orężny mieszać się poczyna 
Jak zakłócona dmuchem wiatru trzcina. 
«Kto w pańskim za to umierał więzieniu, 
Że jak pies podły o głodzie i zimnie 
Dla usług jego przemarnował lata, 
Kogo najdroższa boli przez to strata, 
Kto chce odemścić te krzywdy, te zbrodnie 
I tylko sobie odtąd żyć swobodnie, 
Zaklinam tego na zemstę, swobodę. 
Niech idzie zaraz, gdzie ja go powiodę!» 
Tłum wre nieładem, gwar nieładu rośnie: 
Postrzegł Nebaba, jak wybór ochoczy 
W gęstszych szeregach dokoła się tłoczy; 
A więc z tryumfem zawołał donośnie: 
«Teraz, kto tylko mołojca ma duszę, 
Kto się chce ogrzać przy zamku pożarze, 
Kto chce opłukać pikę w polskiej jusze, 
Kto chce zaśpiewać przy pańskim pucharze — 
Idźcie do zamku! Ja drogę pokażę!». 
A oko jego, jakby bitwy hasło, 
Nagle w każdego zabłyszczało oku: 
«Wszyscy my, wszyscy do Nebaby boku!» — 
Wrzące kozactwo dzikim tonem wrzasło. 
Podobny odgłos wędrowca krew ziębi, 
Gdy go wilczyca zwietrzywszy w puszcz głębi, 
Przeciągle wyciem ozwie się ponurem, 
A za nią głodni zalotnicy chórem. 
I razem głębie zastękały ziemi 
Pod rumakami ciężko tętniącemi. 
I długo, długo wrzało nieprzerwanie, 
A coraz ciszej, i koni chrapanie, 
I chrzęst oręża, i stękanie ziemi; 
A ognie straży konały za niemi, 
A echa puszczy wołały za niemi, 
Kiedy huknęli piosenkę pochodu 
Nowemu wódzcy, co harcował z przodu. 
  1. czerń (tu daw.) — groźny tłum; pejoratywne określenie pospólstwa, biednej ludności Ukrainy w XVII–XVIII w., jako ludzi nieokrzesanych i skłonnych do buntów i okrucieństw. [przypis edytorski] ↩
  2. drzymać — dziś: drzemać. [przypis edytorski] ↩
  3. zbawić — tu: pozbawić. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Seweryn Goszczyński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Zamek kaniowski · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zamek-kaniowski/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis