AKT PIĄTY
SCENA I
BIONDELLO
Cicho a prędko, panie, bo ksiądz już gotowy.
LUCENTIO
Lecę, Biondello; lecz możesz być w domu potrzebny, idź zatem.
BIONDELLO
Nie, na uczciwość, dopóki was nie zobaczę w kościele; wrócę potem do pana, jak będę mógł najśpieszniej.
GREMIO
PETRUCHIO
Dom mego ojca leży trochę dalej,
Śpieszno mi przybyć, więc cię tu zostawiam.
VINCENTIO
Z góry ci dobre zapewniam przyjęcie,
Nie braknie pewno i dobrego kąska.
Stuka.
GREMIO
Zbyt są w tym domu zatrudnieni; radzę ci stukać głośniej.
PEDANT
VINCENTIO
Czy signor Lucentio jest w domu?
PEDANT
Jest w domu, ale mówić z nim teraz nie można.
VINCENTIO
A gdyby mu kto przyniósł jakie sto lub dwieście funtów na hulankę?
PEDANT
Zatrzymaj twoje sto funtów w kieszeni; nie potrzebuje on ich wcale, dopóki ja żyję.
PETRUCHIO
Czy ci nie mówiłem, że syn twój podbił wszystkie serca w Padwie? Słuchaj mnie, panie; aby niepotrzebnie czasu nie trwonić, powiedz, proszę, signorowi Lucentio, że ojciec jego przybywa z Pizy, i czeka przed drzwiami, chcąc się z nim rozmówić.
PEDANT
Kłamiesz; ojciec jego już przybył do Padwy i z tego okna na was patrzy.
VINCENTIO
To ty jesteś jego ojcem?
PEDANT
Ja, panie; tak przynajmniej matka jego utrzymuje, jeśli mogę jej wierzyć.
PETRUCHIO
Jak to, mości panie? To wyraźne hultajstwo brać drugiego imię.
PEDANT
Aresztuję tego hultaja; chce widocznie kogoś w tym mieście otumanić pod moim nazwiskiem.
BIONDELLO
Widziałem ich razem w kościele. Szczęść im Boże w żegludze! — Ale kogóż to widzę? Stary pan mój Vincentio. Zginęliśmy! Przepadliśmy!
VINCENTIO
Pójdź tu sam, wisielcze!
BIONDELLO
Spodziewam się, panie, że wolny jest wybór.
VINCENTIO
Pójdź tu sam, hultaju! Czy mnie zapomniałeś?
BIONDELLO
Czy cię zapomniałem, panie? Uchowaj Boże! Nie mogłem cię zapomnieć, bo cię, jak żyję, nie widziałem.
VINCENTIO
Jak to, wierutny łotrze? Nigdy nie widziałeś Vincentia, ojca twojego pana?
BIONDELLO
Mojego starego, uczciwego starego pana? Widziałem, panie; patrz, jak się nam z okna przygląda.
VINCENTIO
Czy tak, mopanku?
BIONDELLO
Rety! Rety! Rety! Jakiś wariat chce mnie zamęczyć.
PEDANT
Na pomoc, synu! Na pomoc, signor Baptysta!
PETRUCHIO
Proszę cię, Kasiu, odejdźmy na stronę; czekajmy końca tego sporu.
TRANIO
Kto jesteś, panie, że śmiesz bić mojego sługę?
VINCENTIO
Kto jestem, panie? Powiedz mi raczej, kto ty jesteś, panie? O nieśmiertelne bogi! Co za łotr wymuskany! Jedwabny spencer! Aksamitne spodnie! Płaszcz szkarłatowy! Spiczasty kapelusz! O, jestem zrujnowany, jestem zrujnowany! Kiedy ja w domu, jak dobry gospodarz, oszczędzam, syn mój i mój sługa trwonią całą moją fortunę na uniwersytecie.
TRANIO
Co chcesz powiedzieć? Co to ma znaczyć?
BAPTYSTA
Czy to czasem nie jaki lunatyk?
TRANIO
Wyglądasz z miny i ubioru na uczciwego starego szlachcica, a słowa twoje dowodzą, że jesteś wariatem. Co ci do tego, że się ubieram w perły i złoto? Dzięki mojemu dobremu ojcu, mam na to fundusze.
VINCENTIO
Twojemu ojcu, hultaju? Ojciec twój robi żagle w Bergamo.
BAPTYSTA
Mylisz się, panie, mylisz się, panie. Powiedz mi, proszę, jak sądzisz, że się nazywa?
VINCENTIO
Jak się nazywa? Jakbym nie znał jego nazwiska; wychowałem go od trzyletniego dziecka; nazywa się Tranio.
PEDANT
Precz stąd, precz stąd, szalony ośle! On nazywa się Lucentio, to syn mój jedynak, dziedzic włości należących do mnie, signora Vincentio.
VINCENTIO
Lucentio! Toć on zamordował swojego pana! Aresztujcie go! Rozkazuję wam w imieniu księcia. — O mój synu, mój synu! Powiedz mi, łotrze, gdzie syn mój Lucentio?
TRANIO
Zawołajcie komisarza! Wchodzi Sługa z Komisarzem. Poprowadź tego szalonego łotra do aresztu. Ojcze Baptysto, dopilnuj, żeby się nam nie wymknął.
VINCENTIO
Mnie poprowadzić do aresztu?
GREMIO
Zatrzymaj się, komisarzu, człowiek ten nie pójdzie do aresztu.
BAPTYSTA
Próżna gadanina, signor Gremio; powtarzam: prowadź go do aresztu!
GREMIO
Daj baczność, signor Baptysta, żebyś się w tej sprawie na dudka nie wystrychnął. Ja przysiąc jestem gotów, że to jest prawdziwy Vincentio.
PEDANT
Przysiąż, jeśli śmiesz.
GREMIO
Nie, nie śmiem przysiąc.
TRANIO
Więc powiedz także, że ja nie jestem Lucentio.
GREMIO
Co do ciebie, wiem z pewnością, że jesteś signor Lucentio.
BAPTYSTA
Precz z tym gadułą! Do aresztu!
VINCENTIO
I tu cudzoziemców turbować tak można! O łotrze potworny!
BIONDELLO
Zginęliśmy! Patrz, czy go tam widzisz? Wyprzyj się go, wyprzysiąż się go! Albośmy wszyscy przepadli!
LUCENTIO
Przebacz mi, ojcze!
VINCENTIO
BIANKA
Przebacz mi, ojcze!
BAPTYSTA
Gdzie jest Lucentio?
LUCENTIO
Syn prawdziwego Vincentia prawdziwy,
Który w kościele córkę twą poślubił,
Gdy tu fałszywy łudził cię Lucentio.
GREMIO
Toć jest świadkami stwierdzony spisek, aby wszystkich nas oszukać.
VINCENTIO
Który mi stawić tak krnąbrnie się ważył?
BAPTYSTA
BIANKA
LUCENTIO
Miłość dla Bianki w Trania mnie zmieniła,
A Tranio w mieście rolę mą odgrywał,
Aż mi na koniec udało się przybić
Do lubej szczęścia mojego przystani.
Co Tranio robił, robił na mój rozkaz,
I przez wzgląd na mnie, ojcze, wszystko przebacz.
VINCENTIO
Rozetnę nos temu łotrowi, który do aresztu chciał mnie posłać.
BAPTYSTA
do Lucentia Ale jak to, panie, zaślubiłeś moją córkę, nie pytając o moje pozwolenie?
VINCENTIO
Niech się wprzód tylko na łotrze tym pomszczę.
BAPTYSTA
Wychodzi.
LUCENTIO
GREMIO
Straciłem wszystko — ucztą się pocieszę.
Wychodzi.
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
Boć lepiej późno, aniżeli wcale.
Wychodzą.
SCENA II
LUCENTIO
Więc czas, gdy krwawa skończyła się wojna,
Śmiać się z minionych trosk i niebezpieczeństw.
Kochana Bianko, pozdrów mego ojca,
Ja równie chętnie twojego powitam.
Bracie Petruchio, siostro Katarzyno,
I ty, Hortensjo, z kochaną twą wdową,
Spłaćcie me dobre chęci apetytem.
Deser dopełni, co uczcie mej brakło.
Siadajcie, proszę, przy dobrym jedzeniu
Nie zapomnijmy też o pogawędce.
Siadają do stołu.
PETRUCHIO
BAPTYSTA
PETRUCHIO
HORTENSJO
PETRUCHIO
WDOWA
PETRUCHIO
Chciałem powiedzieć, że on drży przed tobą.
WDOWA
PETRUCHIO
KATARZYNA
WDOWA
PETRUCHIO
Słyszysz, Hortensjo?
HORTENSJO
Że z ciebie wnosząc, myśleć tak poczęła.
PETRUCHIO
O dobra wdówko, pocałuj go za to.
KATARZYNA
Czy mogę prosić o wytłumaczenie?
WDOWA
Myśli, że taką i Hortensja żona.
Wiesz teraz, pani, jakie miałam myśli.
KATARZYNA
WDOWA
KATARZYNA
PETRUCHIO
HORTENSJO
PETRUCHIO
HORTENSJO
PETRUCHIO
A więc, kolego, piję twoje zdrowie.
Pije.
BAPTYSTA
GREMIO
BIANKA
Że twą na wszystkich barkach widzisz głowę,
Głowę z rogami.
VINCENTIO
Jak widzę, te cię słowa rozbudziły.
BIANKA
PETRUCHIO
Strzelę do ciebie kilku konceptami.
BIANKA
A jeśli zechcesz, goń za mną z twym łukiem.
Żegnam, panowie!
PETRUCHIO
Do tego ptaka celowałeś, Tranio,
Ale chybiłeś; ja więc piję zdrowie
Strzelca, co trafił, i strzelca, co chybił.
TRANIO
Co dobrze goni, lecz chwyta dla pana.
PETRUCHIO
TRANIO
Tylko, jak mówią, jeleń ci roguje.
BAPTYSTA
LUCENTIO
HORTENSJO
PETRUCHIO
Ale że ostry ześliznął się pocisk,
O zakład, że was obu okoślawił.
BAPTYSTA
Żona jest twoja największą złośnicą.
PETRUCHIO
Aby z nas każdy posłał po swą żonę;
A kto z nas pierwszy znajdzie posłuszeństwo,
Wygra przez wszystkich położoną stawkę.
HORTENSJO
LUCENTIO
PETRUCHIO
Na psa mojego lub mego sokoła;
Dwadzieścia razy tyle na mą żonę.
LUCENTIO
HORTENSJO
PETRUCHIO
HORTENSJO
LUCENTIO
Idź, powiedz pani, żeby do mnie przyszła.
BIONDELLO
Wychodzi.
BAPTYSTA
Że twoja Bianka na rozkaz się stawi.
LUCENTIO
Wraca Biondello.
Co mi przynosisz?
BIONDELLO
I przyjść nie może.
PETRUCHIO
I przyjść nie może? I to jej odpowiedź?
GREMIO
Ażeby twoja gorszej ci nie dała.
PETRUCHIO
HORTENSJO
I proś, ażeby natychmiast tu przyszła.
PETRUCHIO
HORTENSJO
Prośby ni groźby twojej nie sprowadzą.
Wraca Biondello.
Gdzie moja żona?
BIONDELLO
Że się tu pewno jakie stroją żarty,
Że przyjść nie myśli, a czeka na pana.
PETRUCHIO
To zgroza, to rzecz nie do wytrzymania!
Grumio, czy słyszysz? Idź do twojej pani
I powiedz, że jej przyjść tu rozkazuję.
HORTENSJO
PETRUCHIO
HORTENSJO
PETRUCHIO
BAPTYSTA
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
To je korbaczem1 do mężów tu przygoń.
Słyszysz? Natychmiast przyprowadź tu obie.
LUCENTIO
HORTENSJO
PETRUCHIO
Powagę męża, żony posłuszeństwo,
A słowem wszystko, co błogie i słodkie.
BAPTYSTA
Wygrałeś zakład, a ja do ich straty
Dodam dwadzieścia tysięcy talarów,
Jak drugi posag innej dany córce,
Bo to nie córka, którą dotąd znałem.
PETRUCHIO
Ona wam złoży dowód dobitniejszy
Nowo nabytej cnoty posłuszeństwa.
Wraca Katarzyna z Bianką i Wdową.
Widzicie? Wraca, a z nią buntownice
Idą, niewieściej wymowy jej więźnie.
Kasiu, kapelusz ten ci nie do twarzy,
Zrzuć to straszydło i zdepcz je nogami.
Katarzyna rzuca kapelusz na ziemię.
WDOWA
Póki nie zacznę szaleństw takich słuchać!
BIANKA
LUCENTIO
Bo, Bianko, mądrość twego posłuszeństwa
Już mnie talarów sto dziś kosztowała.
BIANKA
PETRUCHIO
Co się należy mężom swym i panom.
WDOWA
PETRUCHIO
WDOWA
PETRUCHIO
Mów, Katarzyno, a zacznij od wdowy.
KATARZYNA
Nie ciskaj spojrzeń, które mogą ranić
Twojego męża, twego króla, pana;
To piękność twoją, jak mróz warzy łąki,
Jak burza pączkom, sławie twojej szkodzi,
Nigdy kobiecej nie przystoi twarzy.
Kobieta w gniewie, jak zmącona woda,
Jest błotna, gęsta, szpetna i niesmaczna,
Póki do dawnej czystości nie wróci,
Nawet spragniony zaczerpnąć jej nie chce.
Mąż twój, jest pan twój, opiekun, twe życie,
Głowa i zwierzchnik; troszczy się o ciebie,
Pracuje ciężko na lądzie i morzu,
By ci uczciwe znaleźć opatrzenie,
Dzień spędza w zimnie, noc bezsenną w burzach,
Gdy ty, bezpiecznie, w ciepłym drzemiesz domu,
A za to wszystko domaga się tylko
Miłości, spojrzeń słodkich, posłuszeństwa,
Za usług tyle uboga zapłata.
Monarsze swemu co winien poddany,
To winna żona swojemu mężowi,
A gdy kłótliwa, kwaśna, opryskliwa,
I nieposłuszna uczciwym rozkazom,
Czyliż występnym nie jest buntownikiem,
Niewdzięcznym zdrajcą dobrego monarchy?
Wstyd mi, gdy widzę szalone kobiety,
Toczące wojnę tam, gdzie na kolanach
Tylko o pokój błagać by powinny,
Gdy chcą panować i słów groźnych użyć,
Tam, gdzie powinny kochać, słuchać, służyć.
Ciała są nasze i miękkie, i słabe,
I burzy świata niezdolne wytrzymać,
By czucia nasze, z ciałem naszym zgodne,
Były uprzejme, miękkie i łagodne.
Biedne robaczki, słabe a uparte!
Myśli me były tak śmiałe jak wasze,
Serce tak dumne, rozum może lepszy,
Słowem odeprzeć słowo, groźbą groźbę,
Dziś widzę, lance nasze są ze słomy,
Siła tym mniejsza, im większe pozory:
Niech was mój przykład nauczy pokory,
Ugnijcie czoła, bezsilne niebogi,
Podłóżcie ręce pod mężowskie nogi.
Aby uczynkiem stwierdzić moje słowa,
Jeśli chcesz, mężu, dłoń moja gotowa.
PETRUCHIO
LUCENTIO
VINCENTIO
LUCENTIO
PETRUCHIO
Lecz dwóch, już widzę, grzbiet pod jarzmo chyli.
do Lucentia
Choć tyś w cel trafił, moja jest wygrana.
Ale dobranoc! Czas nam iść, kochana.
HORTENSJO
LUCENTIO
Wychodzą.
EPILOG
KARCZMARCZYK
Gdy brzask już srebrzy kryształowe niebo,
Czas iść do pracy. — Ale cóż to widzę?
To Sly! O dziwy! Czy tu noc przepędził?
Zbudzę go; byłby biedak umarł z głodu,
Gdyby żołądka nie był dobrze nalał.
Fe, wstydź się, Slyu! Wstawaj, bo już świta.
SLY
Szymku, daj mi jeszcze szklankę wina. Jak to, czy już aktorzy odeszli? Alboż nie jestem magnatem?
KARCZMARCZYK
SLY
Kto to? Karczmarczyk! O Panie, co za rozkoszny sen miałem; jak żyjesz, nic podobnego nie słyszałeś.
KARCZMARCZYK
Żona ci natrze uszu za marzenia.
SLY
Właśnie ja o tym całą noc marzyłem;
Tyś mnie rozbudził ze snu najmilszego.
Wracam do domu, a poskromię żonę,
Jeśli grać ze mną złośnicę znów zechce.
KARCZMARCZYK
A w drodze sen mi opowiesz twój cały.
Wychodzą.
Źródło i licencja
Domena publiczna · William Shakespeare (Szekspir)
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Poskromienie złośnicy · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/poskromienie-zlosnicy/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Leon Ulrich
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.