Loreva

AKT PIĄTY

SCENA I

Padwa. — Przed domem Lucentia.
Z jednej strony wchodzą: Biondello, Lucentio i Bianka, z drugiej przechodzi Gremio.

BIONDELLO

Cicho a prędko, panie, bo ksiądz już gotowy.

LUCENTIO

Lecę, Biondello; lecz możesz być w domu potrzebny, idź zatem.

BIONDELLO

Nie, na uczciwość, dopóki was nie zobaczę w kościele; wrócę potem do pana, jak będę mógł najśpieszniej.

Wychodzą: Lucentio, Bianka i Biondello.

GREMIO

Dziwne, że Kambio jeszcze nie przychodzi. 
Wchodzą: Petruchio, Katarzyna, Vincentio i Służba.

PETRUCHIO

Oto drzwi, panie, to jest dom Lucentia; 
Dom mego ojca leży trochę dalej, 
Śpieszno mi przybyć, więc cię tu zostawiam.  

VINCENTIO

Wpierw musisz ze mną spełnić puchar wina; 
Z góry ci dobre zapewniam przyjęcie, 
Nie braknie pewno i dobrego kąska. 
Stuka. 

GREMIO

Zbyt są w tym domu zatrudnieni; radzę ci stukać głośniej.

Pokazuje się Pedant w oknie.

PEDANT

Kto stuka, jakby wysadzić chciał wrota?  

VINCENTIO

Czy signor Lucentio jest w domu?

PEDANT

Jest w domu, ale mówić z nim teraz nie można.

VINCENTIO

A gdyby mu kto przyniósł jakie sto lub dwieście funtów na hulankę?

PEDANT

Zatrzymaj twoje sto funtów w kieszeni; nie potrzebuje on ich wcale, dopóki ja żyję.

PETRUCHIO

Czy ci nie mówiłem, że syn twój podbił wszystkie serca w Padwie? Słuchaj mnie, panie; aby niepotrzebnie czasu nie trwonić, powiedz, proszę, signorowi Lucentio, że ojciec jego przybywa z Pizy, i czeka przed drzwiami, chcąc się z nim rozmówić.

PEDANT

Kłamiesz; ojciec jego już przybył do Padwy i z tego okna na was patrzy.

VINCENTIO

To ty jesteś jego ojcem?

PEDANT

Ja, panie; tak przynajmniej matka jego utrzymuje, jeśli mogę jej wierzyć.

PETRUCHIO

do Vincentia

Jak to, mości panie? To wyraźne hultajstwo brać drugiego imię.

PEDANT

Aresztuję tego hultaja; chce widocznie kogoś w tym mieście otumanić pod moim nazwiskiem.

Wchodzi Biondello.

BIONDELLO

Widziałem ich razem w kościele. Szczęść im Boże w żegludze! — Ale kogóż to widzę? Stary pan mój Vincentio. Zginęliśmy! Przepadliśmy!

VINCENTIO

spostrzegając Biondella

Pójdź tu sam, wisielcze!

BIONDELLO

Spodziewam się, panie, że wolny jest wybór.

VINCENTIO

Pójdź tu sam, hultaju! Czy mnie zapomniałeś?

BIONDELLO

Czy cię zapomniałem, panie? Uchowaj Boże! Nie mogłem cię zapomnieć, bo cię, jak żyję, nie widziałem.

VINCENTIO

Jak to, wierutny łotrze? Nigdy nie widziałeś Vincentia, ojca twojego pana?

BIONDELLO

Mojego starego, uczciwego starego pana? Widziałem, panie; patrz, jak się nam z okna przygląda.

VINCENTIO

Czy tak, mopanku?

Bije Biondella.

BIONDELLO

Rety! Rety! Rety! Jakiś wariat chce mnie zamęczyć.

Wybiega.

PEDANT

Na pomoc, synu! Na pomoc, signor Baptysta!

Znika z okna.

PETRUCHIO

Proszę cię, Kasiu, odejdźmy na stronę; czekajmy końca tego sporu.

Odchodzą na stronę.
Wychodzą na ulicę Pedant, Baptysta, Tranio i słudzy.

TRANIO

Kto jesteś, panie, że śmiesz bić mojego sługę?

VINCENTIO

Kto jestem, panie? Powiedz mi raczej, kto ty jesteś, panie? O nieśmiertelne bogi! Co za łotr wymuskany! Jedwabny spencer! Aksamitne spodnie! Płaszcz szkarłatowy! Spiczasty kapelusz! O, jestem zrujnowany, jestem zrujnowany! Kiedy ja w domu, jak dobry gospodarz, oszczędzam, syn mój i mój sługa trwonią całą moją fortunę na uniwersytecie.

TRANIO

Co chcesz powiedzieć? Co to ma znaczyć?

BAPTYSTA

Czy to czasem nie jaki lunatyk?

TRANIO

Wyglądasz z miny i ubioru na uczciwego starego szlachcica, a słowa twoje dowodzą, że jesteś wariatem. Co ci do tego, że się ubieram w perły i złoto? Dzięki mojemu dobremu ojcu, mam na to fundusze.

VINCENTIO

Twojemu ojcu, hultaju? Ojciec twój robi żagle w Bergamo.

BAPTYSTA

Mylisz się, panie, mylisz się, panie. Powiedz mi, proszę, jak sądzisz, że się nazywa?

VINCENTIO

Jak się nazywa? Jakbym nie znał jego nazwiska; wychowałem go od trzyletniego dziecka; nazywa się Tranio.

PEDANT

Precz stąd, precz stąd, szalony ośle! On nazywa się Lucentio, to syn mój jedynak, dziedzic włości należących do mnie, signora Vincentio.

VINCENTIO

Lucentio! Toć on zamordował swojego pana! Aresztujcie go! Rozkazuję wam w imieniu księcia. — O mój synu, mój synu! Powiedz mi, łotrze, gdzie syn mój Lucentio?

TRANIO

Zawołajcie komisarza! Wchodzi Sługa z Komisarzem. Poprowadź tego szalonego łotra do aresztu. Ojcze Baptysto, dopilnuj, żeby się nam nie wymknął.

VINCENTIO

Mnie poprowadzić do aresztu?

GREMIO

Zatrzymaj się, komisarzu, człowiek ten nie pójdzie do aresztu.

BAPTYSTA

Próżna gadanina, signor Gremio; powtarzam: prowadź go do aresztu!

GREMIO

Daj baczność, signor Baptysta, żebyś się w tej sprawie na dudka nie wystrychnął. Ja przysiąc jestem gotów, że to jest prawdziwy Vincentio.

PEDANT

Przysiąż, jeśli śmiesz.

GREMIO

Nie, nie śmiem przysiąc.

TRANIO

Więc powiedz także, że ja nie jestem Lucentio.

GREMIO

Co do ciebie, wiem z pewnością, że jesteś signor Lucentio.

BAPTYSTA

Precz z tym gadułą! Do aresztu!

VINCENTIO

I tu cudzoziemców turbować tak można! O łotrze potworny!

Wchodzą: Biondello, Lucentio i Bianka.

BIONDELLO

Zginęliśmy! Patrz, czy go tam widzisz? Wyprzyj się go, wyprzysiąż się go! Albośmy wszyscy przepadli!

LUCENTIO

klęka 
Przebacz mi, ojcze! 

VINCENTIO

Słodki syn mój żyje! 
Biondello, Tranio i Pedant uciekają.

BIANKA

klęka 
Przebacz mi, ojcze! 

BAPTYSTA

W czymżeś przewiniła? 
Gdzie jest Lucentio? 

LUCENTIO

Lucentio tu stoi, 
Syn prawdziwego Vincentia prawdziwy, 
Który w kościele córkę twą poślubił, 
Gdy tu fałszywy łudził cię Lucentio.  

GREMIO

Toć jest świadkami stwierdzony spisek, aby wszystkich nas oszukać.

VINCENTIO

A gdzie się podział łotr przeklęty, Tranio, 
Który mi stawić tak krnąbrnie się ważył?  

BAPTYSTA

Jak to? Mów jasno, czy to nie mój Kambio? 

BIANKA

Kambio się teraz na Lucentia zmienił.  

LUCENTIO

Wszystkie te cuda dziełem są miłości. 
Miłość dla Bianki w Trania mnie zmieniła, 
A Tranio w mieście rolę mą odgrywał, 
Aż mi na koniec udało się przybić 
Do lubej szczęścia mojego przystani. 
Co Tranio robił, robił na mój rozkaz, 
I przez wzgląd na mnie, ojcze, wszystko przebacz. 

VINCENTIO

Rozetnę nos temu łotrowi, który do aresztu chciał mnie posłać.

BAPTYSTA

do Lucentia Ale jak to, panie, zaślubiłeś moją córkę, nie pytając o moje pozwolenie?

VINCENTIO

Nie trwóż się, panie, rzecz całą załatwię, 
Niech się wprzód tylko na łotrze tym pomszczę. 
Wychodzi.

BAPTYSTA

A ja wprzód zgłębię hultajstw tych tajniki. 
Wychodzi. 

LUCENTIO

Nie blednij, droga, ojciec twój przebaczy.  
Wychodzą: Lucentio i Bianka.

GREMIO

Zostałem z niczym; za drugimi śpieszę — 
Straciłem wszystko — ucztą się pocieszę. 
Wychodzi. 
Petruchio i Katarzyna występują na przód sceny.

KATARZYNA

Idźmy zobaczyć, jak się wszystko skończy.  

PETRUCHIO

Chętnie, lecz najpierw pocałuj mnie, Kasiu. 

KATARZYNA

Co? Na ulicy?  

PETRUCHIO

Alboż się mnie wstydzisz? 

KATARZYNA

Nie ciebie, ale całować się wstydzę.  

PETRUCHIO

Chcesz więc do domu, jak z wszystkiego wnoszę.  

KATARZYNA

Już dam ci całus, tylko zostań, proszę.  

PETRUCHIO

Słodka Kasiuniu, lubię cię i chwalę; 
Boć lepiej późno, aniżeli wcale. 
Wychodzą. 

SCENA II

Pokój w domu Lucentia.
Zastawiona uczta. — Wchodzą: Baptysta, Vincentio, Gremio, Pedant, Lucentio, Bianka, Petruchio, Katarzyna, Hortensjo i Wdowa. Tranio, Biondello, Grumio i inni służą.

LUCENTIO

Choć nie bez trudów, przyszło do harmonii; 
Więc czas, gdy krwawa skończyła się wojna, 
Śmiać się z minionych trosk i niebezpieczeństw. 
Kochana Bianko, pozdrów mego ojca, 
Ja równie chętnie twojego powitam. 
Bracie Petruchio, siostro Katarzyno, 
I ty, Hortensjo, z kochaną twą wdową, 
Spłaćcie me dobre chęci apetytem. 
Deser dopełni, co uczcie mej brakło. 
Siadajcie, proszę, przy dobrym jedzeniu 
Nie zapomnijmy też o pogawędce. 
Siadają do stołu. 

PETRUCHIO

A więc siadajmy i jedzmy a jedzmy.  

BAPTYSTA

Synu Petruchio, tak w Padwie traktują.  

PETRUCHIO

Wszystko jest dobre, co wychodzi z Padwy. 

HORTENSJO

Niech się to sprawdzi dla obu nas dobra!  

PETRUCHIO

Hortensjo, widzę, swej boi się wdowy.  

WDOWA

Jak to, czy takie ze mnie jest straszydło? 

PETRUCHIO

Mimo dowcipu źle mnie zrozumiałaś; 
Chciałem powiedzieć, że on drży przed tobą.  

WDOWA

Kto zawrót czuje, mówi: świat się kręci.  

PETRUCHIO

Niezgorszy wykręt.  

KATARZYNA

Jaka myśl twa, pani? 

WDOWA

Gdy z nim poczęłam —  

PETRUCHIO

Co? Poczęłaś ze mną? 
Słyszysz, Hortensjo?  

HORTENSJO

Moja wdowa mówi, 
Że z ciebie wnosząc, myśleć tak poczęła.  

PETRUCHIO

Wyznaję, pięknie błąd jej naprawiłeś: 
O dobra wdówko, pocałuj go za to.  

KATARZYNA

Kto zawrót czuje, mówi: świat się kręci; 
Czy mogę prosić o wytłumaczenie? 

WDOWA

Mąż twój dostawszy za żonę dragona, 
Myśli, że taką i Hortensja żona. 
Wiesz teraz, pani, jakie miałam myśli.  

KATARZYNA

Chude i płaskie —  

WDOWA

Bo były o tobie. 

KATARZYNA

To się od ciebie, widzę, zaraziłam.  

PETRUCHIO

Nuż na nią, Kasiu!  

HORTENSJO

Nuże na nią, wdówko! 

PETRUCHIO

Sto grzywien, że ją ma Kasia powali.  

HORTENSJO

To rzecz jest moja.  

PETRUCHIO

Mówisz, jakby sędzia. 
A więc, kolego, piję twoje zdrowie. 
Pije. 

BAPTYSTA

Co mówi Gremio na tę bystrą młodzież?  

GREMIO

Mówi, że wcale nieźle się trykają. 

BIANKA

Żartowniś lepszy mógłby odpowiedzieć, 
Że twą na wszystkich barkach widzisz głowę, 
Głowę z rogami.  

VINCENTIO

Ha, ha! Pani młoda, 
Jak widzę, te cię słowa rozbudziły.  

BIANKA

Lecz nie strwożyły; usnę też na nowo.  

PETRUCHIO

Nie dam ci usnąć; gdy zaczęłaś sama, 
Strzelę do ciebie kilku konceptami.  

BIANKA

Ptakiem mnie robisz? W inny krzak polecę, 
A jeśli zechcesz, goń za mną z twym łukiem. 
Żegnam, panowie!  
Wychodzą: Bianka, Katarzyna, Wdowa.

PETRUCHIO

Ubiegła mnie, widzę. 
Do tego ptaka celowałeś, Tranio, 
Ale chybiłeś; ja więc piję zdrowie 
Strzelca, co trafił, i strzelca, co chybił. 

TRANIO

Signor Lucentio puścił mnie jak charta, 
Co dobrze goni, lecz chwyta dla pana.  

PETRUCHIO

Lotna odpowiedź, tylko psiarnią pachnie.  

TRANIO

Prawda, tyś panie dla siebie polował, 
Tylko, jak mówią, jeleń ci roguje.  

BAPTYSTA

Ha, ha, Petruchio! Dobrze Tranio strzelił.  

LUCENTIO

Dzięki ci, Tranio, za dobry przygryzek.  

HORTENSJO

No, wyznaj prawdę, że ci dobrze dopiekł.  

PETRUCHIO

Trochę zadrasnął; nie mogę zaprzeczyć; 
Ale że ostry ześliznął się pocisk, 
O zakład, że was obu okoślawił.  

BAPTYSTA

Teraz bez żartu, synu mój, Petruchio, 
Żona jest twoja największą złośnicą. 

PETRUCHIO

Wręcz temu przeczę, a na dowód, wnoszę, 
Aby z nas każdy posłał po swą żonę; 
A kto z nas pierwszy znajdzie posłuszeństwo, 
Wygra przez wszystkich położoną stawkę. 

HORTENSJO

Zgoda! O ile?  

LUCENTIO

Dwadzieścia talarów. 

PETRUCHIO

Dwadzieścia tylko? Drobnostkę tę stawiam 
Na psa mojego lub mego sokoła; 
Dwadzieścia razy tyle na mą żonę.  

LUCENTIO

Więc sto talarów —  

HORTENSJO

Zgoda! 

PETRUCHIO

Targ dobity. 

HORTENSJO

Który z nas zacznie?  

LUCENTIO

Ja. Słuchaj, Biondello, 
Idź, powiedz pani, żeby do mnie przyszła.  

BIONDELLO

Śpieszę. 
Wychodzi. 

BAPTYSTA

Gdy zechcesz, idę do połowy, 
Że twoja Bianka na rozkaz się stawi.  

LUCENTIO

Nie, w mym zakładzie żadnej nie chcę spółki. 
Wraca Biondello. 
Co mi przynosisz? 

BIONDELLO

Pani jest zajęta. 
I przyjść nie może.  

PETRUCHIO

Co? Pani zajęta, 
I przyjść nie może? I to jej odpowiedź?  

GREMIO

Odpowiedź grzeczna; radzę ci, proś Boga, 
Ażeby twoja gorszej ci nie dała.  

PETRUCHIO

Nie, ja po mojej lepiej się spodziewam.  

HORTENSJO

Teraz, Biondello, idź do mojej żony 
I proś, ażeby natychmiast tu przyszła.  
Wychodzi Biondello.

PETRUCHIO

Proś! Naturalnie, że przyjdzie na prośbę.  

HORTENSJO

Boję się bardzo, że choć co chcesz zrobisz, 
Prośby ni groźby twojej nie sprowadzą. 
Wraca Biondello. 
Gdzie moja żona? 

BIONDELLO

Pani odpowiada, 
Że się tu pewno jakie stroją żarty, 
Że przyjść nie myśli, a czeka na pana.  

PETRUCHIO

Że przyjść nie myśli! Gorzej, coraz gorzej! 
To zgroza, to rzecz nie do wytrzymania! 
Grumio, czy słyszysz? Idź do twojej pani 
I powiedz, że jej przyjść tu rozkazuję.  
Wychodzi Grumio.

HORTENSJO

Znam jej odpowiedź. 

PETRUCHIO

Jaka? 

HORTENSJO

Że przyjść nie chce. 

PETRUCHIO

Tym gorzej dla mnie, i na tym się skończy. 
Wchodzi Katarzyna.

BAPTYSTA

Na wszystkich świętych! Wchodzi Katarzyna!  

KATARZYNA

Po co mnie wołasz? Jaka twoja wola? 

PETRUCHIO

Gdzie twoja siostra i Hortensja żona?  

KATARZYNA

Siedzą przy ogniu, prowadząc rozmowy.  

PETRUCHIO

Tu je przyprowadź, a jeśli się uprą, 
To je korbaczem1 do mężów tu przygoń. 
Słyszysz? Natychmiast przyprowadź tu obie. 
Wychodzi Katarzyna.

LUCENTIO

Kto cudów żąda, niech przyjdzie; to cuda.  

HORTENSJO

To cud; ciekawym, co on zapowiada.  

PETRUCHIO

Co zapowiada? Miłość, pokój w domu, 
Powagę męża, żony posłuszeństwo, 
A słowem wszystko, co błogie i słodkie. 

BAPTYSTA

Niech ci, Petruchio, pan Bóg błogosławi! 
Wygrałeś zakład, a ja do ich straty 
Dodam dwadzieścia tysięcy talarów, 
Jak drugi posag innej dany córce, 
Bo to nie córka, którą dotąd znałem.  

PETRUCHIO

Nie na tym koniec; lepiej wygram zakład, 
Ona wam złoży dowód dobitniejszy 
Nowo nabytej cnoty posłuszeństwa. 
Wraca Katarzyna z Bianką i Wdową. 
Widzicie? Wraca, a z nią buntownice 
Idą, niewieściej wymowy jej więźnie. 
Kasiu, kapelusz ten ci nie do twarzy, 
Zrzuć to straszydło i zdepcz je nogami. 
Katarzyna rzuca kapelusz na ziemię. 

WDOWA

Nie daj mi, Panie, żadnych smutku przyczyn, 
Póki nie zacznę szaleństw takich słuchać!  

BIANKA

Jak nazwać takie głupie posłuszeństwo?  

LUCENTIO

Chciałbym, by twoje równie było głupie, 
Bo, Bianko, mądrość twego posłuszeństwa 
Już mnie talarów sto dziś kosztowała.  

BIANKA

Czemuż się o nie głupio zakładałeś?  

PETRUCHIO

Kasiu, upartym tym żonom wytłumacz, 
Co się należy mężom swym i panom. 

WDOWA

Skończ, skończ te żarty, lekcji nam nie trzeba. 

PETRUCHIO

Dalej, powtarzam, a zacznij od wdowy.  

WDOWA

Ust nie otworzy.  

PETRUCHIO

Da się to zobaczyć. 
Mów, Katarzyno, a zacznij od wdowy.  

KATARZYNA

Rozjaśnij swe czoło groźne, zachmurzone, 
Nie ciskaj spojrzeń, które mogą ranić 
Twojego męża, twego króla, pana; 
To piękność twoją, jak mróz warzy łąki, 
Jak burza pączkom, sławie twojej szkodzi, 
Nigdy kobiecej nie przystoi twarzy. 
Kobieta w gniewie, jak zmącona woda, 
Jest błotna, gęsta, szpetna i niesmaczna, 
Póki do dawnej czystości nie wróci, 
Nawet spragniony zaczerpnąć jej nie chce. 
Mąż twój, jest pan twój, opiekun, twe życie, 
Głowa i zwierzchnik; troszczy się o ciebie, 
Pracuje ciężko na lądzie i morzu, 
By ci uczciwe znaleźć opatrzenie, 
Dzień spędza w zimnie, noc bezsenną w burzach, 
Gdy ty, bezpiecznie, w ciepłym drzemiesz domu, 
A za to wszystko domaga się tylko 
Miłości, spojrzeń słodkich, posłuszeństwa, 
Za usług tyle uboga zapłata. 
Monarsze swemu co winien poddany, 
To winna żona swojemu mężowi, 
A gdy kłótliwa, kwaśna, opryskliwa, 
I nieposłuszna uczciwym rozkazom, 
Czyliż występnym nie jest buntownikiem, 
Niewdzięcznym zdrajcą dobrego monarchy? 
Wstyd mi, gdy widzę szalone kobiety, 
Toczące wojnę tam, gdzie na kolanach 
Tylko o pokój błagać by powinny, 
Gdy chcą panować i słów groźnych użyć, 
Tam, gdzie powinny kochać, słuchać, służyć. 
Ciała są nasze i miękkie, i słabe, 
I burzy świata niezdolne wytrzymać, 
By czucia nasze, z ciałem naszym zgodne, 
Były uprzejme, miękkie i łagodne. 
Biedne robaczki, słabe a uparte! 
Myśli me były tak śmiałe jak wasze, 
Serce tak dumne, rozum może lepszy, 
Słowem odeprzeć słowo, groźbą groźbę, 
Dziś widzę, lance nasze są ze słomy, 
Siła tym mniejsza, im większe pozory: 
Niech was mój przykład nauczy pokory, 
Ugnijcie czoła, bezsilne niebogi, 
Podłóżcie ręce pod mężowskie nogi. 
Aby uczynkiem stwierdzić moje słowa, 
Jeśli chcesz, mężu, dłoń moja gotowa. 

PETRUCHIO

A to mi żona! Niech cię pocałuję. 

LUCENTIO

Przegrałem, płacę, i z serca winszuję.  

VINCENTIO

Posłuszne dziecko pociechą rodzica.  

LUCENTIO

Jak smutkiem męża kobieta złośnica.  

PETRUCHIO

Trzech nas trzy żony w jednej wzięło chwili, 
Lecz dwóch, już widzę, grzbiet pod jarzmo chyli. 
do Lucentia 
Choć tyś w cel trafił, moja jest wygrana. 
Ale dobranoc! Czas nam iść, kochana. 
Wychodzi Petruchio z Katarzyną.

HORTENSJO

Idź, boś poskromił straszliwą złośnicę. 

LUCENTIO

I przeszedł prawie mej wiary granice. 
Wychodzą. 
Tu kończy się komedia Szekspira. W pierwotnej sztuce, którą on obrobił, następujący znajduje się:2

EPILOG

Słudzy Pana wnoszą Slya w dawnym jego ubiorze i zostawiają go, gdzie go znaleźli. Po ich odejściu wbiega Karczmarczyk.

KARCZMARCZYK

Teraz, gdy cienie nocy uleciały, 
Gdy brzask już srebrzy kryształowe niebo, 
Czas iść do pracy. — Ale cóż to widzę? 
To Sly! O dziwy! Czy tu noc przepędził? 
Zbudzę go; byłby biedak umarł z głodu, 
Gdyby żołądka nie był dobrze nalał. 
Fe, wstydź się, Slyu! Wstawaj, bo już świta. 

SLY

Szymku, daj mi jeszcze szklankę wina. Jak to, czy już aktorzy odeszli? Alboż nie jestem magnatem?

KARCZMARCZYK

Fałszywy magnat; jeszcześ nie wytrzeźwiał?  

SLY

Kto to? Karczmarczyk! O Panie, co za rozkoszny sen miałem; jak żyjesz, nic podobnego nie słyszałeś.

KARCZMARCZYK

Ja bym ci radził powracać do domu, 
Żona ci natrze uszu za marzenia. 

SLY

Myślisz? Lekarstwo mam na tę złośnicę: 
Właśnie ja o tym całą noc marzyłem; 
Tyś mnie rozbudził ze snu najmilszego. 
Wracam do domu, a poskromię żonę, 
Jeśli grać ze mną złośnicę znów zechce. 

KARCZMARCZYK

Poczekaj, Slyu, pójdę z tobą razem, 
A w drodze sen mi opowiesz twój cały. 
Wychodzą. 
  1. korbacz (daw.) — bicz z długim rzemieniem. [przypis edytorski] ↩
  2. Tu kończy się komedia Szekspira. W pierwotnej sztuce, którą on obrobił, następujący znajduje się — komentarz J. I. Krawszewskiego. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · William Shakespeare (Szekspir)

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Poskromienie złośnicy · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/poskromienie-zlosnicy/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Leon Ulrich

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Przypis