Źródło i licencja tłumaczenia
EXODOS. WYJŚCIE CHÓRU
(1216–1321)
SCENA DWUDZIESTA SZÓSTA
Tłum gapiów otacza bramy Propylejów, pilnowane przez strażniczki; z uczty wychodzi nieco chwiejnym krokiem jeden z Ateńczyków, z pochodnią w ręku, bo już jest wieczór, i rozpędza gawiedź.
Chór i Ateńczyk I.
ATEŃCZYK I
do gawiedzi
Tuście usiedli? Chcesz, to ci przysmolę
Tą żagwią kudły? Precz mi stąd, hołoto!
JEDEN Z TŁUMU
usuwając się
By ci dogodzić; robię więc ofiarę!
DRUGI Z TŁUMU
niby się usuwają ze stopni
ATEŃCZYK II
Wen2, jazdo, aby mości Lakonowie
Mogli wyjść godnie po sutym bankiecie!
SCENA DWUDZIESTA SIÓDMA
Z Przedsieni wychodzi drugi z pełnomocników ateńskich, również w różowym humorze.
Ci sami i Ateńczyk II.
ATEŃCZYK II
do pierwszego
Nawet Lakońcy stali się rozmowni3,
My zaś przy winku mamy humor byczy!
ATEŃCZYK I
Gdybym współziomków mógł przekonać słowem,
Tobyśmy w posły chadzali pijani!
Bo kiedy idziem po trzeźwu do Sparty,
Mącimy wszystko; jakby opętani,
Kręcimy; tego, co prawią, nie słyszym,
Węsząc w ich słowach to, czego nie mówią,
W tych samych paktach zmieniając warunki!
Dziś wszystko dla nas różowo i gdyby
O Telamonie piał kto pieśń, a drugi
Do Kleitagory grał mu wtór na flecie,
Klaskalibyśmy4 na takim duecie!
do hołoty, która znowu obsiadła schody
Precz stąd, do kata, precz stąd, szaławiły!
Z Akropoli wytacza się przy świetle pochodni cały orszak męski.
ATEŃCZYK II
SCENA DWUDZIESTA ÓSMA
Ci sami, oba Chóry i oba orszaki pełnomocników Aten i Sparty.
PEŁNOMOCNIK SPARTAŃSKI
do fletnisty
Hej, koło ziemi będę krzesać setnie
I w cześć Ateńcom i naszym zapieję!
Fletnista występuje i szykuje się grać
ATEŃCZYK I
Jakże się cieszę, że ujrzę ich reje!
Monodia I
PEŁNOMOCNIK SPARTY
śpiewa pod wtór fletni: inni Spartanie tańczą tę pieśń równocześnie
W cześć witeziom, o Mnamojno, Matko Muz,
Jednę z twych cór!
Co nasze i wasze zna czyny,
Co widziała śród głębiny
Pod Artemizjon
Jako się rzucali
Ateńcy na wroga korabie
I jak bożyce na Medach jechali!
A zaś z Leonidą my,
Jak odyńce, ostrząc kły,
Wraz skoczyli w boju tan,
Kwiat toczący krwawych pian
Z wściekłych warg na gołą pierś!
A było tam ludu perskiego nie mniej,
Jak na brzegu piaskowych jest ziarn!
O Artemido,
Przyjdź, boska dziewko,
Przymierza broń!
Byśmy długo w nim żyli, by z wieku na wiek
Przyjaźni niezłomnej mir chronił i strzegł!
A fałsz i lisie podrywy
Wyrzućmy z tego przymierza!
Więc bywaj na świadka, o Pani cięciwy,
Psy w smyczy wiodąca na źwierza!
SCENA DWUDZIESTA DZIEWIĄTA
Gromiwoja wchodzi z całym orszakiem kobiet attyckich i panhelleńskich: pokazują się te same stroje, co w I akcie.
Ci sami i Gromiwoja z orszakiem.
GROMIWOJA
Bierzcie swe żonki, Mości Lakonowie,
Takoż wy swoje! Mąż niech przy swej żonie,
Żona przy mężu stanie! Więc na zdrowie
Nasze i na cześć bogom — ninie w tany,
Ślubując nigdy nie popaść w szał znany!
CHORUS
śpiew i taniec
Charyty5 swobodne zwij,
Wzywaj Artemis i brata jej,
Apolla, boga wesela!
Przybywaj do nas, Nysy gospodnie6,
Co w Menad7 gronie palisz pochodnie,
I ty, Dyjosie8, piorunem grzmiący,
I ty, dostojna jego małżonko,
Wiecznie szczęśliwa!
Zwij wszelkie bóstwa, aby nam były
Świadkami w życiu, aż do mogiły,
Że nam stworzyła
Serca kojący
Mir
Boska Kyprido!
Halalaj, ije, pajon
W górę serca, w górę głos!
Iai,
Jakby dał zwycięstwo los!
Iai!
Euoj, euoj, iaj,
Euoj, euoj, euaj, euaj!
GROMIWOJA
do Spartan
Swą pieśń godową!
Monodia II
PEŁNOMOCNIK SPARTY
śpiewa, tańcząc, a z nim tańczy tę pieśń cały orszak Spartan
O złotostruna
Muzo Lakońska i zejdzi k’nam,
Piać bożyca, w Amyklach zwiastuna,
I Atanę10, co dzierży spiżolity chram
I dorodnych synów Tyndara,
Co hań11 nad wodą
Eurotasa pląs wiodą,
Hej, dorodnych bratów para!
Hej — ha — raźniej! Lekką stopą
Heja — ha — w zawrotny pląs.
Bogów gędzie12, a pod gędź
Tupią nogi naszych cór.
Jako źrebic kiedy w tan
Zwyrtny13 idzie śliczny wian!
Kręgiem, kręgiem ponad brzeg,
Gdzie Eurotas toczy bieg,
Krzesa szumnych dziewek wian,
Aż pod niebo leci pył!
W górę wiatr warkocze wzbił,
Jak u Bakchantki14, która w dłoni
Tyrsu15 kiść dzierżąc, kołem goni,
Hej!
Hej, szumna córo Ledy, prowadź nam rej16,
Hej, śliczna tanecznico!
Włos rozwiany ręką wij,
A nóżkami drobno bij,
Jako leśna łań!
I zaklaskaj dłonią w dłoń
I zawrotnym kołem goń
I rozhulaj pląs!
I boginię niebosiężną,
Spiżowego chrama Księżną,
Wojów Włastę, piej!
- Hej, wrotna, otwórz! (...) — wiersze 1216–1225, podług tekstu Blaydesa, z tą różnicą, iż tłumacz wprowadził zamiast Wrotnego, Wrotną, oraz dwóch ludzi z tłumu, co, podług niego (tłumacza) zapatrywania, jest logicznym wypływem myśli Arystofanesa. [przypis tłumacza] ↩
- wen (daw.) — precz. [przypis edytorski] ↩
- Nawet Lakońcy stali się rozmowni — Spartanie słynęli z lakoniczności, tj. umiejętności krótkiego wypowiadania się. [przypis edytorski] ↩
- gdyby o Telamonie piał kto pieśń, a drugi do Kleitagory grał mu (...) klaskalibyśmy — pieśń o Telamonie (wojenna) i Kleitagorze (miłosna) miały rytm jednaki, ale muzyka do nich, nuty i słowa oczywiście były zupełnie inne: była to zatem kocia muzyka, a jednak podochoconym winem biesiadnikom wydawała się symfonią. [przypis tłumacza] ↩
- Charyty (mit. gr.) — boginie wdzięku i piękna. [przypis edytorski] ↩
- gospodzin (daw.) — pan. [przypis edytorski] ↩
- Menady (mit. gr.) — ogarnięte szałem kobiety z orszaku Dionizosa. [przypis edytorski] ↩
- Dyjos — Zeus. [przypis edytorski] ↩
- Tajget — zalesione góry na Peloponezie, miejsce akcji mitów o Artemidzie, dziewiczej bogini księżyca i łowów. [przypis edytorski] ↩
- Atana (mit. gr.) — starogrecka bogini-matka, wspominana na kreteńskich tabliczkach, często błędnie identyfikowana z dziewiczą Ateną. [przypis edytorski] ↩
- hań (reg.) — tam. [przypis edytorski] ↩
- gędzić (daw.) — grać, muzykować. [przypis edytorski] ↩
- zwyrtny (reg.) — obracający się szybko. [przypis edytorski] ↩
- Bakchantka (mit. gr.) — ogarnięta szałem kobieta z orszaku Bakchosa, boga wina. [przypis edytorski] ↩
- tyrs — laska opleciona winoroślą i bluszczem, atrybut Dionizosa. [przypis edytorski] ↩
- rej (daw.) — korowód taneczny. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Arystofanes
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Gromiwoja · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/arystofanes-gromiwoja/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Edmund Cięglewicz
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.