Rozdział trzydziesty. Jako Ksenomanes zanatomizował i opisał króla Popielca
— Popielec — rzekł Ksenomanes — co do części wewnętrznych, ma (a przynajmniej miał za mego czasu) mózg, z wielkości, koloru, substancji i tęgości podobny do lewego jądra samca kleszcza.
Wyrostek robaczkowy w mózgu jak pałka do gry w piłkę.
Błony jak kaptur mniszy.
Lejek jak szaflik murarski.
Sklepienie jak fartuszek u mniszeczki.
Szyszynkę jak kobzę.
Sieć cudowną jak szyszak koński.
Wyrostki sutkowate jak buciory.
Błony bębenkowe jak młyny.
Kość skalistą jak miotełkę z pierza.
Kark jak kij od latarni.
Nerwy jak kuraski2.
Języczek jak długą rurkę.
Podniebienie jak poduszkę.
Ślinę jak rzepak w strąkach.
Migdały jak okulary z jednym okiem.
Istmus jak nosze do dźwigania.
Gardziel jak koszyk winozbiorców.
Żołądek jak skarbonkę.
Odźwiernicę jak widły do gnoju.
Tchawicę jak kozik.
Płuca jak kapę prałata.
Serce jak ornat.
Śródpiersie jak wiaderko.
Pleurę jak szczypce.
Arterie jak gunia bearneńska.
Diafragmę jak czapkę z klapą.
Wątrobę jak halabardę.
Żyły jak ramy u okna.
Śledzionę jak wabik na przepiórki.
Kiszki jak sieć na ryby.
Żółć jak dłutko bednarskie.
Krezkę jak rękawiczkę.
Jelito czcze jak wytrych.
Jelito ślepe jak plastron.
Jelito grube jak kufel.
Kiszkę stolcową jak puchar klasztorny.
Nerki jak nóż do ryb.
Lędźwie jak gruby łańcuch.
Moczowody jak haki do wieszania kotłów.
Żyły emulgujące jak pukawki.
Naczynia spermatyczne jak karbowane ciasteczka.
Przyjądrza jak garnek z pierzem.
Pęcherz jak kusza ręczna.
Szyjka tegoż jak serce u dzwonu.
Kałdun jak kapelusz albański.
Błonę brzuszną jak naramiennik.
Mięśnie jak miechy.
Ścięgna jak rękawiczka na krogulca.
Wiązadła jak sakiewki.
Kości jak galareta.
Szpik jak sakwę.
Chrząstki jak skorupę żółwia.
Gruczoły jak gnip3.
Duchy animalne jak potężne uderzenia pięści.
Duchy witalne jak długie szachrajstwa.
Wrzącą krew jak szczutki często ponawiane.
Urynę jak papefig.
Nasienie jak setkę gwoździ do desek. I opowiadała mi jego mamka, że kiedy ożenił się ze Śródpościem, spłodził jedynie mnogość adwerbiów4 lokalnych i niektóre dni postne dubeltowe.
Zdrowy rozum jak buczącego trzmiela.
Imaginację jak pobrzękiwanie dzwonów.
Myśli jako lot szpaków.
Sumienie jako rój młodych czaplątek wyjętych z gniazda.
Zastanowienie jak wór na owies.
Skruchę jak ładownicę dubeltowej armaty.
Przedsiębiorczość jak balast na galarze.
Objęcie5 jak postrzępiony brewiarz.
Inteligencję jak ślimaki wypełzujące z poziomek.
Wolę jak trzy orzechy w jednej łupinie.
Pożądanie jak sześć wiązek hiszpańskiego siana.
Sąd jak chłopiec do butów.
Dyskrecję jak poduszka.
Rozum jak nogi stołowe.
- Jako Ksenomanes zanatomizował i opisał króla Popielca — Rozdz. XXX i nast.: cała ta rozwlekła i dość mdła satyra wymierzona jest przeciw ascetycznym pozorom, kryjącym często pod swym płaszczem wyuzdanie i obżarstwo, i w ogóle przeciw wypaczaniu natury, jak to jaśniej się tłumaczy w dalszym ciągu z przypowieści o Physis i Antyphysis (rozdz. XXXII). Kwestia postów była za czasu Rabelais’go tematem wielce aktualnym i rozpalającym umysły. Wydaje się zbytecznym rozwodzić się w komentarzach do szczegółów tych litanii, które zapewne czytelnik z czystym sumieniem tylko przekartkuje pobieżnie. [przypis tłumacza] ↩
- kurasek — tu: kurek, zawór. [przypis edytorski] ↩
- gnip a. gnyp (daw.) — krzywy, krótki, ostro zakończony nóż; nóż szewski. [przypis edytorski] ↩
- adwerbia — przysłówki. [przypis edytorski] ↩
- objęcie — tu: pojętność; zdolność pojmowania. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · François Rabelais
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Gargantua i Pantagruel · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gargantua-i-pantagruel/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Tadeusz Boy-Żeleński
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.