Źródło i licencja tłumaczenia
Rozdział czterdziesty siódmy. Jako Panurg i inni, uniesieni furią poetycką, zaczynają skł…
Rozdział czterdziesty siódmy. Jako Panurg i inni, uniesieni furią poetycką, zaczynają składać rytmy
— Czyś ty — rzekł brat Jan — oszalał, czy cię urzeczono? Patrzcie go, jak się pieni; słuchajcie, jak on tu rymami bredzi. Cóżeś ty zjadł za diabła? Zawraca oczy we łbie jak zdechła koza: a pójdziesz ty na stronę?! A będzieszże ty bejał dalej od towarzystwa? Patrzcie świntucha! Nażrej się psiej trawki, to ci ulży na twój tobołek. A może byś, klasztornym obyczajem, wpakował sobie pięść do gardła po łokieć, aby odciągnąć flegmę z cynadrów?
Ale Pantagruel przyganił bratu Janowi i rzekł:
Dobrego Bakcha: i to wino zacne
Z ust jego rymy wywabia tak łacne.
Myśl jego szparka,
Duchem pijana,
Lotna i żarka,
Jak winna piana,
W niebiosy wzlata,
W lubej pustocie,
I z duchem świata
Słodko się brata,
K’naszej ochocie.
Owo, zważywszy, iż ten szał tak luby
Mrok duchów naszych roześwietla gruby,
Mniemam, iż byłby cenzor zbyt surowy,
Kto by mu zganił to cierpkimi słowy”.
— Hę — spytał brat Jan — i wy rytmujecie także? Na miłosierdzie boskie, snać1 już wszystkich nas zaprószyło. O, dałby Bóg, iżby dobry Gargantua mógł widzieć nas w tym stanie! Nie wiem, na Boga, co mam czynić, czy za waszym przykładem też zacząć składać rytmy, czy też wstrzymać je w żywocie? Nie rozumiem się wprawdzie na tym, ale nie święci garnki lepią. Na świętego Jana, już mnie spiera: tuj, tuj, a wypsnie mi się jaki mały rymek:
Wejrzyj na twoje stroskane dzieci,
Zrób z mego zadka jasną latarnię,
Niech dobrym ludziom naokół świeci.
Panurg ciągnął dalej swą rzecz, mówiąc:
Ani z Pityji trójnoga,
Nie wyszła wyrocznia żadna
Bardziej dorzeczna i składna;
I mniemam, że z Delf ją pono
Tutaj, w zdrój ten przeniesiono.
Gdyby Plutarch zeń się napił,
Mniej by się był może kwapił
Sądzić czemu Delf kapłany,
Zmilkły jak łyse barany,
I dub smalonych nie plotą.
Nie w Delfach już, lecz tu oto,
Mieszka trójnóg nadczłowieczy,
Co obwieszcza wielkie rzeczy.
Ateneus nam ogłasza
Że trójnogiem była Flasza,
Pełna wilgoci soczystej,
Wina prawdy wiekuistej,
Ani żadna wróżba inna
Tak szczera nie jest i zwinna,
Jako owo słowo, z Flaszy
Boskiej wychodzące naszej.
Owo radzęć, bracie Janie,
Gdy już od niej posłuchanie
Zdobyliśmy, abyś także
Słówko zyskał swe, a jakże,
Tak, prześcipnie, a z ostrożna,
Czy ta Flasza wielkomożna,
Widzi jakową przeszkodę,
Byś i ty dał nurka w wodę,
I statecznie pojął żonę.
Raz, dwa, pokłoń się w jej stronę,
I, ulawszy kropel parę,
Syp jej mąki na ofiarę ”.
Brat Jan, również jakoby w poetyckim szale, rzekł tak:
Na but świętego Benusia,
Kto mnie zna, ten wnet odgadnie,
Iżbym setkę kijów snadniej
Wziął w ten zadek, niżbym kiedy
Chciał dopytać się tej biedy,
I żonę wziął na kark sobie.
Ha, ha! Jażbym2 miał w tej dobie
Spokojną dolę człowieka
Wiązać z babskiem po wiek wieka?
Do kroćset! Kpię z takich wróży!
Niech by tu był i sam Duży
Aleksander, Cezar śmiały,
Przysięgam wam, na te gały,
Ni im, mimo cnót ogromu,
Ślubować nie chcę: nikomu”.
Panurg, zrzucając swój kitel i odzież mistyczną, odpowiedział:
W piekle będziesz mełł kamienie,
Podczas gdy ja, miły bratku,
W raju siądę na swym zadku,
Skąd na cię, sprosna rypało,
Oddam w mig urynę całą.
Owo słuchaj, jeśli łaska:
Skoro do czarnego diaska
Powędrujesz, gdyby ninie
Zdarzyło się Prozerpinie,
Iżby chęcią zapałała
Do szpikulca z twego ciała,
Co go w pludrach nosisz grzecznie,
I gdybyście się statecznie
Sparzyli w trzęsącym ruchu
I ty byś się na jej brzuchu
Znalazł: powiedz, żali wtedy,
Herszta diabelskiej czeredy
Lucypera, bez gawędy,
Zali nie poślesz w te pędy,
Iżby z piekielnego szynka
Przyniósł wam smacznego winka?
Ho, ho! Taka wycirucha
Warta klasztornego zucha”.
— Idźże idź, opętańcze — rzekł brat Jan — sam do czarnego diaska! Już nie mogę rytmować; coś mi się w gardle przerytmiło; chodźmyż się obejrzeć za jakimś napitkiem.
- snać (daw.) — może, podobno, przecież, widocznie, najwyraźniej, zapewne; także: sna a. snadź. [przypis edytorski] ↩
- jażbym miał (...) wiązać — przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika oraz partykułą wzmacniającą -że-, skróconą do -ż-; inaczej: jaż miałbym wiązać; czy miałbym wiązać. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · François Rabelais
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Gargantua i Pantagruel · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gargantua-i-pantagruel/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Tadeusz Boy-Żeleński
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.