Loreva
Loreva

Utwór 12 z 13

II

Dziadek i babka jednej niedzieli 
Na niskiej przyzbie1 sobie siedzieli,  
Ubrani biało, aż patrzeć miło.  
A na niebiosach słonko świeciło,  
Ani chmureczki, ani wietrzyka,  
Rajska pogoda duszę przenika.  
Bolesne dumki2 i smutek chory 
Gdzieś się ukryły jak zwierz do nory. 
W tak pięknym życiu, w tak cudnym czasie,  
Czego by starzy tęsknili, zda się?  
Czy dawne licho, czy myśl o śmierci 
Jak gdyby robak po piersiach wierci?  
Myśl jakaś tęskna, jakaś niemiła,  
Jakaś wczorajsza rana odżyła. 
Bóg raczy wiedzieć, co im nie płuży3.  
Może o wiecznej marzą podróży.  
A do podróży na ten szlak boży 
Któż im w karawan konie założy?  
«Nastko-gołąbko! — powiada stary —  
Kto nas po śmierci włoży na mary4?» 
«Ojcze serdeczny — babka odpowie —  
To mi się dawno snuło po głowie  
I dawno sobie daję pytanie:  
Komu chudoba5 nasza zostanie?» 
«Cyt! Ale słuchaj... słyszę w tej chwili,  
Coś za wrotami jak dziecko kwili.  
Pójdziem zobaczyć, co to za sztuka?  
Bo coś nie darmo serce mi puka». 
Więc kiedy starców ciekawość miota,  
Wsparci na kijkach śpieszą pod wrota.  
Spieszą pod wrota i pod przełazem, 
Milcząc, oboje stanęli razem:  
Bo w lichą płachtę i w starą świtę6 
Leży pod płotem dziecię spowite;  
Snadź7 tylko matce — szmaty dziurawe 
Starczyło dziecku dać na wyprawę.  
Uradowani starcowie szczerze,  
Kiwali głową, mówiąc pacierze.  
Drobna dziecina, lekko ściśnięta,  
Jeszcze wyciąga ku nim rączęta,  
A popłakawszy, po krótkiej chwili,  
Już tylko niemym kwileniem kwili. 
«A widzisz, Nasto, dusza mówiła,  
Że Bóg nam z nieba pociechę zsyła.  
Bierzże ją prędzej... zimno na dworze,  
W miękkie pieluchy obwiń niebożę,  
Obwiń w pieluchy, zanieś do chaty,  
A ja... jak niegdyś dawnymi laty,  
Skoczę na konia, aż wiatr zaświszcze,  
Poprosić kumów na Horodyszcze8». 
Och, dziwno jakoś na świecie bywa:  
Jeden na syna przekleństw przyzywa,  
Wypędza z chaty, zębami zgrzyta:  
Drugi, gdy w chatę syn mu zawita,  
To krwawym potem, w kośbę9 czy żniwa,  
Woskową świeczkę zapracowywa10,  
By ją z modlitwą nieść do ołtarza,  
Że Bóg go drogim skarbem obdarza.  
Zapala świeczkę, łzy rzewne leje,  
Za swoje szczęście, za swe nadzieje.  
Cieszyć się Bóg wie czy było po co,  
Ale bez dziatwy — jakoś sieroco. 
  1. przyzba — ława usypana z ziemi i gliny wzdłuż zewnętrznej ściany domu; dawniej ludzie na wsi zwykli odpoczywać, siedząc na przyzbie i mając za oparcie ścianę chałupy. [przypis edytorski] ↩
  2. dumka (ukr.) — myśl; por.: dumać. [przypis edytorski] ↩
  3. płużyć (daw.) — dogadzać; dawać zadowolenie. [przypis edytorski] ↩
  4. mary — nosze do przenoszenia zmarłego. [przypis edytorski] ↩
  5. chudoba — niewielki majątek, ubogie gospodarstwo. [przypis edytorski] ↩
  6. świta a. świtka — wierzchnia odzież odzież chłopów i biedniejszej szlachty; siermięga. [przypis edytorski] ↩
  7. snadź (daw.) — widocznie, najwyraźniej. [przypis edytorski] ↩
  8. horodyszcze (z rus.) — grodzisko, miejsce warowne. [przypis edytorski] ↩
  9. kośba — koszenie trawy lub zboża. [przypis edytorski] ↩
  10. zapracowywa — dziś popr.: zapracowuje. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Taras Szewczenko

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Najemnica · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szewczenko-kobziarz-najemnica/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Władysław Syrokomla

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis