Rozdział 1 z 24

Pieśń I

Przeciwne3 chmury słońce nam zakryły
I niepogodne deszcze pobudziły,
Wody z gór szumią, a pienista Wilna4
Już brzegom silna5.

Strach patrzać na to częste połyskanie;
A prze to srogie obłoków trzaskanie,
Kładą sie lasy, a piorun, gdzie zmierzy,
Źle nie uderzy.

Zakładaj korab’6, cieśla nauczony7,
A kto wie, jesli nie wrócą sie ony
Nieszczęsne czasy, kiedy powódź była
Świat zatopiła.

Sześć niedziel w ten czas lał deszcz nie przestając,
A ziemia, nowe źrzódła pobudzając,
Rzek przymnażała, tak iż morskie wały8
Wylać musiały.

Z ludźmi pospołu i miasta, i grody
Nieuśmierzone zatopiły wody;
Nie wysiedział sie pasterz z bydłem w cale9
Na żadnej skale.

Ryby po górach wysokich pływały,
Gdzie ledwe przedtym pióra donaszały
Mężnej orlice, gdy do miłych dzieci
Z obłowem10 leci.

Ale na ten czas i matkę, i syny
Pożarła woda, i wszystek źwierz iny;
Sam Noe został, przy nim żona tylko
A dziatek kilko.

Nieżyzne w cnotę to tam były lata,
Gdzie ledwe jeden ze wszytkiego świata
Nalezion, co go Bóg w cale zachował,
Gdy nierząd psował11.

Ten, będąc z łaski Pańskiej ostrzeżony,
Zbudował sobie korab’ niezmierzony12,
Na którym pływał czasu złej przygody
Po wierzchu wody.

A wszyscy inszy nagle zagarnieni
I w głębokościach morskich zatopieni;
Niebo a morze, te dwie rzeczy były
Świat zastąpiły13.

A kiedy sie już prawie14 dosyć zstało
Pańskiemu gniewu, po trosze spadało
Wielkiego morza, aż za czasem15 skały
Z wody wyźrzały.

Potym i zbytnie zawarły sie zdroje,
A bystre rzeki wpadły w brzegi swoje;
Ziemia ku słońcu pełne ciężkiej rosy
Rozwiła włosy.

A trupy wkoło straszliwe leżały,
Ludzie i bydło, wielki źwierz i mały;
Pełne ich morza, pełne brzegi były,
Boga ruszyły16.

I rzekł Noemu: «Już teraz na ziemię
Występuj śmiele i z tobą twe plemię17;
Oto ja znowu przyodzieję lasy
Na wieczne czasy.

I będzie, jako po te lata wszytki,
Ziemia dawała wszelakie użytki;
Mnóżcie sie, niech świat spustoszały wszędzie
Znowu osiędzie18.

A w tym upewniam każdą żywą duszę,
Że nigdy potym takich wód nie wzruszę19,
Które by miały ziemię opanować
I świat zepsować.

Włożę na niebo znakomitą20 pręgę,
Którą gdy ujźrzę, wspomnię na przysięgę,
Że mam hamować niezwyczajną wodę
I nie zawiodę».

Pomni sie21, lutni! Nie twojej to głowy22
Wspominać Boga żywego rozmowy;
Każ ty nam zasieść przy ciepłym kominie,
Aż zły czas minie.

Ks. 2, Pieśń I — po raz pierwszy opublikowana pt. Pieśń o potopie. Nawiązuje do opowieści o potopie z biblijnej Księgi Rodzaju. [przypis redakcyjny] ↩
W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
przeciwny (daw.) — nieprzyjazny. [przypis redakcyjny] ↩
Wilna — Wilejka, dopływ Wilii. [przypis redakcyjny] ↩
brzegom silna — zagraża brzegom. [przypis redakcyjny] ↩
zakładaj korab’ — zaczynaj budować okręt (arkę). [przypis redakcyjny] ↩
nauczony (daw.) — doświadczony, biegły w swym fachu. [przypis redakcyjny] ↩
wał (daw.) — fala. [przypis redakcyjny] ↩
Nie wysiedział sie (...) w cale — nie przetrwał, nie uszedł z życiem. [przypis redakcyjny] ↩
obłów — połów, zdobycz; por. pokrewny współcz. wyraz: obłowić się. [przypis redakcyjny] ↩
Bóg (...) nierząd psował — zwalczał zepsucie, grzech. [przypis redakcyjny] ↩
niezmierzony — bardzo wielki. [przypis redakcyjny] ↩
świat zastąpiły — pokryły świat, czyli stały się całym światem. [przypis redakcyjny] ↩
prawie (starop.) — należycie. [przypis redakcyjny] ↩
za czasem — z czasem. [przypis redakcyjny] ↩
Boga ruszyły — wzruszyły Boga. [przypis redakcyjny] ↩
plemię (starop.) — potomstwo. [przypis redakcyjny] ↩
osiędzie — zaludni się (por. pokrewne: osiąść gdzieś na stałe; osadnik). [przypis redakcyjny] ↩
wzruszyć (daw.) — pobudzić do ruchu. [przypis redakcyjny] ↩
znakomity* (daw.) — widoczny. [przypis redakcyjny] ↩
pomni sie — opamiętaj się. [przypis redakcyjny] ↩
nie twojej to głowy — to nie na twoją głowę, to przekracza twoje możliwości rozumienia. [przypis redakcyjny] ↩