Rozdział 2 z 4

I

Co się niedawno stało w Iranie,
Opowiem światu całemu.
Na kaszemirskim1 usiadł dywanie2,
Basza3 pośrodku haremu4.

Pieją5 Greczynki, pieją Czerkieski6.
Pląsają branki Kirgisa7;
U tych w źrenicach szafir niebieski,
U tamtych cienie Eblisa8.

Basza nie widzi, Basza nie słucha,
Turban zawiesił nad okiem,
Drzemie i dymy ciągnąc z cybucha9
Okrył się wonnym obłokiem.

Wtem u wrót szczęścia hałas się wzmaga,
Rozstąpiły się sług rzędy.
Nieznaną brankę wiódł Kyzlar-Aga10,
Skłonił się i rzekł: «Effendy11!

Którego jasność takiej jest mocy
Między gwiazdami dywanu,
Jak śród brylantów na szatach nocy
Ognisko Aldeboranu12.

Racz ku mnie błysnąć, gwiazdo dywanu,
Bom dobrych nowin tłumaczem,
Oto służebny wiatr z Lechistanu13
Darzy cię nowym haraczem14.

Padyszach nie ma takiej krzewiny
W sadzie rozkoszy w Stambule,
Ona jest rodem z zimnej krainy,
Którą wspominasz tak czule».

Tu gazę, co jej wdzięki przygasza,
Odsłonił — cały dwór klasnął15;
Spojrzał raz na nią trzytulny16 Basza,
Wypuścił cybuch i zasnął.

Chyli się na bok, turban mu spada,
Biegą17 przebudzić — o dziwy!
Usta zsiniałe, twarz śmiercią blada,
Basza renegat nieżywy!

kaszemirski — dziś: kaszmirski; nazwa od regionu Kaszmir, dziś podzielonego między Indie i Pakistan. [przypis edytorski] ↩
dywan (z arab. diwan: rada, administracja, kancelaria) — tu: rada dostojników w krajach muzułmańskich. [przypis edytorski] ↩
basza — właść. pasza; tytuł dostojników cywilnych i wojskowych w Imperium Osmańskim. [przypis edytorski] ↩
harem — w tradycyjnym domu muzułmańskim odosobniona część domu przeznaczona dla kobiet (żon i nałożnic). [przypis edytorski] ↩
piać — tu: śpiewać; w tekście forma 3.os.lm cz.ter.: pieją. [przypis edytorski] ↩
Czerkieski — kobiety czerkieskie; Czerkiesi: w krajach Bliskiego Wschodu określenie potomków górali kaukaskich, którzy opuścili Kaukaz po podboju ros. w 2. poł. XIX w. [przypis edytorski] ↩
branki Kirgisa — niewolnice kirgiskie; Kirgistan państwo w Azji Środkowej. [przypis edytorski] ↩
Eblis — właśc. Iblis; w muzułmańskich wierzeniach: zły duch, szatan. [przypis edytorski] ↩
cybuch — rurka w fajce, łącząca ustnik z główką. [przypis edytorski] ↩
Kyzlar Aga — naczelnik haremu. [przypis edytorski] ↩
Effendi — pan; tu w W.lp: panie. [przypis edytorski] ↩
Aldeboran — właśc. Aldebaran: nazwa gwiazdy podwójnej, najjaśniejszej w konstelacji Byka. [przypis edytorski] ↩
Lechistan — Polska. [przypis edytorski] ↩
haracz — okup wojenny, kontrybucja. [przypis edytorski] ↩
cały dwór klasnął — wyrażenie europejskie. W duchu wschodnim należałoby powiedzieć: „cały dwór włożył do ust otwartych milczenia palec podziwu”. [przypis autorski] ↩
trzytulny — o trzech buńczukach; buńczuk to dawna tatarsko-turecka oznaka władzy w postaci drzewca zakończonego złotą kulą i zwisającymi spod niej pękami końskiego włosia, noszona przed sprawującym władzę. [przypis edytorski] ↩
biegą — dziś forma 3. os. lm: biegną. [przypis edytorski] ↩