Rozdział 20 z 24

Pieśń XX

Jaką, rozumiesz, zazdrość zjednałeś sobie,
Zacny biskupie, w mojej małej osobie3,
Żeś mię z domu wyciągnął w te dalsze strony
Od małych dziatek i od teskliwej4 żony?

Nie myśli-ć ona o tym, że ja przy tobie
Głowy nie ufrasuję by namniej sobie;
Że w twym pałacu mieszkam, że przy twym boku
Siadam; koń mój, sługa mój na twym obroku5.

Rychlej, niesposobnego6 będąc świadom
Zdrowia mego, frasuje swe serce doma,
Żebych jakiej choroby nagłej nie użył7,
Nie mając, kto by mi w tym jej sercem8 służył.

Ciężar także domowy, społeczny nama9,
Teraz w mej niebytności musi nieść sama,
Strzegąc w domu porządku, warując10 szkody,
Dziatek lichych11 pilnując, zakładów zgody12.

Któż wie, jesli i tego przed sie nie bierze13
(Acz wątpić nie potrzeba o mojej wierze),
Że na świecie rodzą sie takowe zioła,
Których smak pamięć domu wygładza zgoła14;

Że taka jest muzyka i takie strony15,
Których człowiek słuchając, już ani żony,
Ani dziatek nawiedzi16, ale w niewoli
Pod pany sromotnymi17 wiecznie trwać woli.

To i czego jest więcej, zawżdy w miłości
Serca trapi, chocia też zstawa18 ufności;
A ty nie bądź przyczyną, biskupie drogi,
Niczyjej, lubo słusznej, lub płonej19 trwogi.

Ale złącz, jakoś rozwiódł, bo acz oboje
Twój urząd niesie20, wszakże wyroki twoje
Na ludzkiej chęci wiszą21: i ja, i ona
Nie pragniewa do śmierci być rozdzielona22.

Ks. 2, Pieśń XX — poeta przebywający na dworze biskupa Piotra Myszkowskiego wyraża swoją tęsknotę za żoną. W pieśni tej widoczny jest duży wpływ elegii Propercjusza poświęconych rozłące ukochanych z powodu podróży. [przypis redakcyjny] ↩
W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
zazdrość zjednałeś (...) w mojej małej osobie — spowodowałeś zazdrość (u żony) o moją skromną osobę. [przypis redakcyjny] ↩
teskliwy (starop.) — smutny; tęskniący. [przypis redakcyjny] ↩
na twym obroku — na twym utrzymaniu; obrok: pokarm dla koni. [przypis redakcyjny] ↩
niesposobny — słaby. [przypis redakcyjny] ↩
użyć — doznać. [przypis redakcyjny] ↩
jej sercem — z takim sercem, jak ona. [przypis redakcyjny] ↩
społeczny nama (starop.) — wspólny nam. [przypis redakcyjny] ↩
warując — strzegąc się. [przypis redakcyjny] ↩
lichy (daw.) — słaby, drobny. [przypis redakcyjny] ↩
zakładów zgody — rękojmi („zakładników”) zgody (małżeńskiej). [przypis redakcyjny] ↩
przed sie nie bierze — nie rozważa. [przypis redakcyjny] ↩
takowe zioła,/ Których smak pamięć domu wygładza — prawdopodobnie aluzja do przygody towarzyszy Odyseusza, który spożywszy lotos stracili pamięć i nie chcieli wracać do ojczyzny; wygładzać pamięć: zacierać. [przypis redakcyjny] ↩
strony (daw.) — struny. [przypis redakcyjny] ↩
nawiedzić (daw.) — odwiedzić. [przypis redakcyjny] ↩
sromotny (daw.) — bezwstydny, przynoszący hańbę. [przypis redakcyjny] ↩
zstawa (strop.) — nie brak. [przypis redakcyjny] ↩
płony (starop.) — bezpodstawny. [przypis redakcyjny] ↩
oboje / Twój urząd niesie — obie (te sprawy) należą do twojego urzędu. [przypis redakcyjny] ↩
Na ludzkiej chęci wiszą — zależą od ludzkiej chęci. [przypis redakcyjny] ↩
pragniewa (...) rozdzielona — pragniemy, rozdzieleni (starop. liczba podwójna). [przypis redakcyjny] ↩