Loreva
Loreva

Rozdział 13 z 48

XI

Takiemi słowy dzieje swojéj zguby 
Gwarzył Szeliga, jadąc z Częstochowy, 
Kędy składano uroczyste śluby, 
Za powrót króla szczęśliwy i zdrowy. 
Bo powróciwszy ze szwedzkiéj stolicy, 
Przetrwawszy morskie i wojenne burze, 
Zygmunt uczynił ślub Bogarodzicy 
Uczcić jéj święty tron na Jasnéj Górze. 
Skarga, towarzysz nierozdzielny króla, 
Jeździł go przywieźć przed Pańskie ołtarze, 
I rzewną mową słuchaczów rozczula, 
Oddając wota1, jak ślub święty każe. 
Wzruszon woźnicy powieścią rzewliwą 
W głębi swéj duszy rozmyślał człek boży: 
Trzeba z pomocą pokwapić się żywo; 
Ale podarek starca upokorzy. 
Tu niestosownie jałmużna się poda, 
Kędy2 za pracę należy nagroda. 
W Polsce są grosze na takie potrzeby, 
Dla sił stéranych jest opieka prawa; 
A po starostwach zasłużone chleby 
Król szczodrobliwie swéj szlachcie rozdawa. 
Wprawdzie, na przekor zasłużeńszéj braci, 
Biorą starostwa młodzieńcy-magnaci; 
Ale z nich słusznie należy cóś starszym: 
Szeliga walczył w swoje młode lata, 
Potém wiek térał przy dworze monarszym, 
Niechże spokojnie życie dokołata. 
Przecież starostwa nie można dlań prosić; 
Lecz niechaj z głodu nie giną biedacy, 
A kilka groszy dożywotniéj płacy 
Będzie dlań dosyć — i aż nadto dosyć. 
Zapomożony, a wdzięczen królowi, 
Niech rzuci służbę, gdzie nędza uciska, 
Niechaj na Litwie dom przodków odnowi, 
Niech utraconą dostojność odzyska. 
Tu sprawiedliwość z miłosierdziem w parze — 
Trzeba dopomóc, bo sumienie każe. 
Tak pomyślawszy, w upatrzonej chwili 
Skarga odważnie stawił się przed tronem 
I serce króla tak rzewnie rozkwili, 
Że pożądanym ucieszył się plonem. 
Król zdzierżał słowo: bo nazajutrz rano 
Już mieli mandat bocheńscy żupnicy, 
Aby Szelidze, dworskiemu woźnicy, 
Dwadzieści groszy w tydzień wypłacano. 
Ów dar Szeliga przyjął najszczęśliwszy, 
I nic dziwnego: bo kwota nie lada, 
Bo na dzisiejszą wartość policzywszy 
Toć trzysta złotych do roku wypada. 
A choć się Skarga nie przyznał otwarcie, 
Że on wyprosił pożądane wsparcie, 
Jednak Szeliga wpadł na domysł skory3, 
Komu był winien swe dworskie fawory. 
Nie szedł dziękować: bo do swego czynu 
Wiedział, że Skarga nie przyzna się za nic; 
Ale swą wdzięczność bez końca, bez granic 
Przekazał żonie i zaszczepił w synu. 
I wszyscy troje następnéj niedzieli, 
Wiedząc, skąd przyszła niebieska opieka, 
Szli do spowiedzi i krzyżem leżeli, 
Modląc się z płaczem za dobrego człeka. 
A gdy Szelidze łzy pobożne biegą4, 
Jednym był tylko szkrupułem5 dotknięty: 
Że to grzech może modlić się za niego, 
Bo ojciec Skarga już za życia święty. 
  1. wota — dary (często cenne wyroby złotnicze) ofiarowywane w kościele w jakiejś intencji a. jako dziękczynienie. [przypis edytorski] ↩
  2. kędy (daw.) — gdzie. [przypis edytorski] ↩
  3. skory — tu: szybki. [przypis edytorski] ↩
  4. biegą (daw.) — dziś: biegną; lecą, płyną. [przypis edytorski] ↩
  5. szkrupuł właśc. skrupuł — wątpliwość natury moralnej. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Władysław Syrokomla

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Stare wrota · Okładka na podstawie: Luz Adriana Villa A.@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Stare wrota · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-stare-wrota/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis