AKT CZWARTY

On sam nadchodzi, skończcie tu interes.

A więc sam pragniesz swój prezent jej wręczyć?

Nie, ty go ponieś, bo mogę się spóźnić.

Chętnie, daj tylko; czy masz go przy sobie?

Czas nagli! Proszę, zakończmy interes.

Słyszysz, co mówi? Powtarzam, łańcuszek.

Daj go mej żonie, dostaniesz pieniądze.

Daj mi odpowiedź! Cóż ci mam powiedzieć?

Czy chcesz zapłacić to, co mi winieneś?

Nic nie winienem, bo nie mam towaru.

Dałem ci towar pół godziny temu.

Nic mi nie dałeś, a krzywdzisz mnie srogo.

Więc go aresztuj na moje żądanie.

W imieniu księcia, więźniem moim jesteś.

Okręt, którego szukać mi kazałeś.

Mówił, że nie masz żadnego doń prawa.

Bo on ze wszystkich praw się naigrawa.

Przysiągł, że wszystko obce mu w tym mieście.

Krzywoprzysięzca! Raz nie skłamał wreszcie.

Długie prawiłam za tobą kazanie.

A on co na to?

Jakże cię kusił na moją niesławę?

Czy mu w nadziejach nie dałaś nagrody?

O siostro, przywdziej cierpliwości zbroję.

Śpiesz się! To kluczyk, biurko i dukaty!

Coś tak zdyszany?

Gdzie pan? Czy wraca?

Tłumacz się jaśniej; co to jest za sprawa?

Nie wiem, co za sprawa, ale wiem, że dla tej sprawy siedzi w kozie.

Co? Siedzi w kozie? A na czyją skargę?

Przynieś je, siostro.

Dźwięku łańcuszka?

Zegar w tył idzie? Co pleciesz, szalony!

Pewno się zegar cofa przestraszony.

Czy czas ma długi? Co za sąd dziecinny!

Przynoszę ci, panie, złoto, po które mnie posłałeś. Ale jakże udało ci się pozbyć portretu starego Adama w nowej kurtce?

Co się znaczy to złoto? O jakim mówisz Adamie?

Nie o tym Adamie, który raju pilnował, ale o Adamie, który pilnuje więzienia, który chodzi w skórze cielęcia zabitego na powrót rozrzutnika, który szedł za tobą jak zły twój anioł i pozbawił cię wolności.

Nie rozumiem cię wcale.

Nie rozumiesz mnie, panie? Rzecz to jednak jasna. Mówię o Adamie, który jak skrzypce chodzi w skórzanym pudełku; o człowieku, panie, który znużonych szlachciców klepie po ramieniu i na spoczynek prowadzi; o tym, panie, który lituje się nad zrujnowanymi i pakuje ich do kozy, o człowieku, który swoją pałeczką więcej zabrał jeńców do niewoli niż największy bohater swoim buzdyganem.

Czy mówisz o sierżancie?

Tak jest, panie, o sierżancie, który trzyma ludzi nie dotrzymujących zobowiązań, któremu się zdaje, że wszyscy ludzie spać się kładą, bo mówi każdemu: daj ci Boże dobry spoczynek!

Wszystko to dobrze, skończmy jednak błazeństwa. Powiedz mi, czy znalazłeś okręt gotowy tej nocy do żeglugi? Czy możemy odpłynąć?

Toć powiedziałem ci, panie, przed godziną, że statek „Pośpiech” odbija tej nocy, ale właśnie podówczas przeszkodził ci sierżant i poprowadził na okręt „Odwłoka”. Przynoszę teraz aniołów, po których mnie posłałeś, żeby cię wyzwolili.

Precz stąd, szatanie! Nie kuś mnie, zaklinam!

Panie, panie, czy to pani szatanowa?

Ta sam diabeł.

Nie, panie, to coś gorszego, to diablica, a przychodzi odziana suknią panny Letkiewiczówny. Stąd to pochodzi, że kiedy dziewka mówi: „Potęp mnie Boże!”, to się znaczy: „Zrób mnie Letkiewiczówną!” Napisano jest: pokazują się ludziom niby aniołowie światłości, a światło jest skutkiem ognia, a ogień pali, a więc te mniemane anioły światłości będą gorzały. Nie zbliżaj się do niej!

Jeśli przyjmiesz zaproszenie, weź przynajmniej, panie, długą łyżkę.

Dlaczego?

Bo powiadają, że musi długą mieć łyżkę, kto musi z diabłem obiadować.

Odejdźmy, Dromio. Precz stąd, czarownico!

Przynoszę, panie, co wszystkim wystarczy.

Lecz gdzie pieniądze?

Co, łotrze, pięćset dukatów za batóg?

Za taką sumę pięćset ci przyniosę.

Po co do domu bieżyć ci kazałem?

Po batóg, panie; batóg ci przynoszę.

Skosztuj więc bata, skoro go przyniosłeś.

Miarkuj się, dobry panie, cierpliwości!

To mnie cierpliwości potrzeba, bo ja popadłem w nieszczęście.

A ty znowu trzymaj język za zębami.

Radź raczej mojemu panu, żeby trzymał ręce przy sobie.

Czyś ty zmysły utracił, bękarcie?

Bodajem je był stracił! Nie czułbym teraz twoich cięgów.

Nie masz czucia tylko na cięgi; prawdziwy z ciebie osieł.

Nie przeczę, że osieł ze mnie; mógłbyś tego dowieść przez moje długie uszy. Służyłem mu od chwili urodzenia do dzisiaj, a za moją długą służbę nigdy nic nie dostałem od niego prócz cięgów. Gdy mi zimno, grzeje mnie kijem; gdy mi gorąco, chłodzi mnie kijem; kijem ze snu mnie budzi, kiedy śpię, kijem z krzesła podnosi, kiedy siedzę; gdy odchodzę, żegna mnie kijem, wita kijem, gdy powracam; noszę kij na grzbiecie jak żebraczka swego bachora i nie wątpię, że gdy mnie okulawi, o tym kiju od drzwi do drzwi chleba pójdę szukać.

Patrz, patrz, co za szczęście! Żona moja się zbliża!

Pani, respice finem albo raczej, żeby prorokować jak papuga, strzeż się końca postronka.

Czy jeszcze chcesz paplać?

Czy jeszcze powiesz, że mąż twój nie wariat?

Jak od wściekłości iskrzą mu się oczy!

Patrz, w paroksyzmie jak się trzęsie cały!

Daj, proszę, rękę, niech twój puls pomacam.

To ja ci wprzódy pomacam twe uszy.

Milcz, głupi starcze, nie jestem szalony.

Daj Boże, abyś nie był nim naprawdę!

W domum jadł obiad! Łotrze, co ty na to?

Wyznaję, w domu nie obiadowałeś.

Czy domu mego drzwi mi nie zamknięto?

Zamknięto, panie, nie ma wątpliwości.

Czy nie złajała mnie od słów ostatnich?

Złajała, panie, od słów cię ostatnich.

Czy jej kucharka nie szydziła ze mnie?

Szydziła, panie, kucharka westalka.

I czy z wściekłością odejść nie musiałem?

Czy się też godzi szaleństwu tak schlebiać?

Płatny przez ciebie złotnik mnie uwięził.

Czym cię nie posłał po rulon dukatów?

Przybiegł po złoto i złoto mu dałam.

A tego, bracie, i ja byłam świadkiem.

Dobry mój mężu, jam drzwi nie zamknęła.

Kłamliwy łotrze, skłamałeś dwa razy.

Zwiążcie go! Niech się do mnie nie przybliża!

Wołaj pomocy, bo silny w nim diabeł.

O nieszczęśliwy! Jak zbladł, jak zzieleniał!

Zwiążcie i tego, bo także szaleje.

Za ciebie, panie, i mnie też związano.

A, łotrze przeklęty, czy i ty chcesz także do szaleństwa mnie przyprowadzić?

A ty, dobry panie, czy chcesz, aby cię za nic wiązano? Wrzeszcz jak opętany, wołaj diabłów na pomoc.

Jak każde słowo zdradza ich szaleństwo!

Nieś go do domu. Ty, siostro, chodź ze mną.

Powiedz mi teraz, kto go aresztował?

Złotnik Angelo. Czyli znasz go, pani?

Znam, a za jaką aresztował sumę?

Dwieście dukatów.

Skąd dług ten pochodzi?

Wartość łańcuszka, który mąż twój kupił.

Wszechmocny Boże! Wymknęli się oba!

Widzę, że oręż płoszy czarownice.

Nie, panie, noc tę jeszcze zostańmy na lądzie, bo jestem pewny, że nic złego nam nie zrobią. Słyszałeś, panie, jak mówią do nas uprzejmie, sypią nam złoto; to naród tak uprzejmy, moim zdaniem, że gdyby nie góra szalonego mięsa, które gwałtem chce mnie do małżeństwa przymusić, miałbym chętkę osiąść tu na zawsze i zostać czarownicą.