Źródło i licencja tłumaczenia
AKT TRZECI
SCENA PIERWSZA
ANTYFOLUS Z EFEZU
Cierpką mam żonę, gdy się trochę spóźnię.
Powiedz, żem w twoim zabawił się sklepie,
By się przypatrzyć robocie łańcuszka,
Który przyniesiesz jutro bez ochyby.
Lecz patrz, ten hultaj bezczelnie powtarza,
Żem go na rynku spotkał i wyczubił,
Żądałem zwrotu tysiąca dukatów,
A własnej żony i domum się wyparł.
Powiedz, pijaku, jaki miałeś zamiar?
DROMIO Z EFEZU
Znaki twej ręki mam na pokazanie;
Pergaminową gdyby grzbiet był skórą,
A z twoich palców zrobiło się pióro,
Z własnego pisma mógłbyś się dowiedzieć,
Jaki mój zamiar, co chciałem powiedzieć.
ANTYFOLUS Z EFEZU
DROMIO Z EFEZU
Lecz osieł wierzga pod batoga dęciem,
Strzeż się więc, panie, przed osła wierzgnięciem.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Może ją obiad mój rozpędzić zdoła;
Przynajmniej dobrej woli nam nie braknie.
BALTAZAR
Jej, nie przysmaków, dusza moja łaknie.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Za kawał dobrej pieczeni nie stanie.
BALTAZAR
Lada gbur może pieczeń nam zastawić.
ANTYFOLUS Z EFEZU
A lada fircyk piękne słowa prawić.
BALTAZAR
To mi jest bankiet, to mi jest wesele.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Lecz przyjmij chętnie, co nam Pan Bóg zdarzy.
Lepszy traktament w każdym znajdziesz domu,
Lecz sercem nie dam ubiec się nikomu.
Co? Drzwi zamknięte? Ruszaj do jejmości,
Każ nam otworzyć i zapowiedz gości.
DROMIO Z EFEZU
Cesiu, Ulisiu, Brygido, Joasiu!
DROMIO Z SYRAKUZY
Głupi fircyku i baranie-pośle,
Czy oszalałeś tyle dziewek wołać,
Gdy z jedną człeku trudno jest podołać?
DROMIO Z EFEZU
Otwórz, bo pana niecierpliwość bierze.
DROMIO Z SYRAKUZY
Bo zakatarzyć gotów się na dworze.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Otwórz, hultaju, jeśli nie chcesz biedy.
DROMIO Z SYRAKUZY
Powiedz dlaczego, a powiem ci kiedy.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Dlaczego? Głodni my na obiad przyszli.
DROMIO Z SYRAKUZY
Przyjdź inną razą, dzisiaj ani myśli.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Przed własnym panem drzwi zamykać domu?
DROMIO Z SYRAKUZY
Jestem odźwiernym tutaj tymczasowym.
DROMIO Z EFEZU
Imię niesławne, a urząd dość smutny,
A gdybyś tylko Dromiem był dziś z rana,
Twoje byś imię dał za wiązkę siana.
ŁUCJA
Co za pijaki sieją w mieście trwogę?
DROMIO Z EFEZU
Pan wraca, Łucjo, otwórz.
ŁUCJA
Zbyt już jest późno.
DROMIO Z EFEZU
Na honor, to są czyste mięsopusty.
Przecież, kto stuka, drzwi mu otwierają.
ŁUCJA
Nieproszonego kijem wypraszają.
DROMIO Z SYRAKUZY
A nie daj łotrom zbić się na przysłowia.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Słyszysz, kochańciu, duszko, otwórz wrota.
ŁUCJA
Co wy za jedni?
DROMIO Z SYRAKUZY
DROMIO Z EFEZU
Nie chcesz? Bum! Bramę wysadzę ze złości.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Otwórz, hultaju!
ŁUCJA
DROMIO Z EFEZU
Szturmujmy, panie!
ŁUCJA
ANTYFOLUS Z EFEZU
Jeśli mi przyjdzie drzwi wysadzić siłą.
ŁUCJA
Jakby w Efezie żandarmów nie było.
ADRIANA
Co tam za wrzaski słyszę na ulicy?
DROMIO Z SYRAKUZY
Jacyś pijani, pewno czeladnicy.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Czy to ty, żono? Przecie! Bogu chwała!
ADRIANA
Żono! Umykaj, póki skóra cała.
DROMIO Z EFEZU
Komu się skrupi, załodze się zmiele.
ANGELO
Przecie by jedno lub drugie się zdało.
BALTAZAR
Lecz bez jednego wrócim i bez drugiej.
DROMIO Z EFEZU
Czas prosić, panie, bo gościom już nudno.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Wiatr dmie od lądu i wpłynąć nam trudno.
DROMIO Z EFEZU
Bo w zęby dzwonić i dreptać po błocie,
Kiedy na stole ciepła zupa czeka,
To o szaleństwo przyprawi człowieka.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Przynieś mi lewar; strzaskam drzwi ze złości.
DROMIO Z SYRAKUZY
Nim ty drzwi strzaskasz, ja strzaskam ci kości.
DROMIO Z EFEZU
Otwórz natychmiast, hultaju przeklęty!
DROMIO Z SYRAKUZY
Ptaka bez pierza i rybę bez skrzeli.
DROMIO Z EFEZU
Baran bez wełny wkrótce was uderzy.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Ruszaj po lewar; dość już słów bez celu.
BALTAZAR
Bo sam na własny nastawałbyś honor
I sam na czyste żony twojej imię
Rzuciłbyś szpetną plamę podejrzenia.
Pomnij, od dawna znasz twej żony mądrość,
Jej cnoty, lata, skromność doświadczoną,
Policz więc wszystko na karb tajnych przyczyn;
Nie wątpię, że ci wkrótce wytłumaczy,
Dlaczego dom twój przed tobą zamknięty.
Słuchaj mej rady, oddal się cierpliwie,
Chodź „Pod Tygrysa” ze mną obiadować.
Sam tu powrócisz o późnym wieczorze,
Spytasz o powód dziwnej awantury.
Gdybyś chciał we dnie pod okiem gawiedzi
Drzwi wyłamywać, pomyśl, jak zjadliwe
Krok twój u ludzi komentarze znajdzie;
Sam mimowolnie rzucisz podejrzenie
Na twego domu honor, dotąd czysty,
A czarna potwarz, raz puszczona w obieg,
Po twojej śmierci na grób twój upadnie:
Potwarz dziedzictwem zlewa się na dzieci,
Nie puszcza domu, który raz oszpeci.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Choć niewesoły, bawić się zamierzam.
Znam ja tu w mieście świegotliwą dziewkę,
Piękną, dowcipną, wesołą a wdzięczną.
Do niej na obiad prowadzić was myślę.
Nieraz mi żona bez żadnych powodów
Za tę znajomość sceny wyprawiała.
Do niej was proszę. Idź wprzódy do domu,
Zabierz łańcuszek, już pewno skończony,
I „Pod Jeżowca” bez zwłoki go przynieś,
Tam jej mieszkanie; naszej gospodyni
Na złość mej żonie prezent ten przeznaczam.
Z własnego domu jak złodziej wygnany
Może skuteczniej zastukam gdzie indziej.
ANGELO
Wrócę za jaką godzinę z robotą.
ANTYFOLUS Z EFEZU
Żart to kosztowny, ale mniejsza o to.
SCENA DRUGA
LUCJANA
O Antyfolu, chcesz-że, nierozumny,
W miłości wiośnie warzyć kwiat miłości,
W pół zbudowane burzyć jej kolumny?
Jeśli pojąłeś dla pieniędzy żonę,
Za jej pieniądze daj uczuć pozory;
Jeśli twe serce w inną leci stronę,
Choć tajemnicą osłoń twe amory.
Niechaj twój język zdrad twych nie powiada,
Niechaj ich twoje nie głoszą spojrzenia,
Niechaj choć cnoty szatę nosi zdrada,
Cukrowe słowa i tkliwe westchnienia.
Miej twarz uczciwą przy występnej duszy,
Świętości płaszczem szpetność grzechu odziej,
Nieużytecznych oszczędź jej katuszy:
Kiedyż się chełpił z swej kradzieży złodziej?
Dwa razy grzeszy mąż, co wiarę łamie,
A grzech objawia przez oko i słowo;
Obłuda niechaj choć uczciwość kłamie,
A złą złych czynów nie podwaja mową.
Z łatwowierności ulepiona cała,
Cieszy się żona miłości pozorem;
Daj rękę innej, byle rękaw miała,
Biegnie posłuszna wskazanym jej torem.
Dobry mój bracie, postępuj inaczej,
Twe kłamstwo czułe ócz jej nie osuszy,
A kłamstwu temu łatwo Bóg przebaczy,
Co jest pociechą bolejącej duszy.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Chociaż ty cudem moje wiesz nazwisko,
Lecz takim ogniem twe goreją oczy,
Że widzę w tobie nadziemskie zjawisko.
Powiedz, co mówić, co myśleć mi trzeba,
Duszy owitej w czarne ziemi cienie,
Piękny aniele, przysłany mi z nieba,
Wytłumacz tajne słów twoich znaczenie.
Czemu chcesz myśli mych szczerość zacienić?
Czemu na kłamstwa popchnąć mnie bezdroże?
Jesteś boginią? Pragniesz mnie przemienić?
Powiedz, twej woli ulegnę w pokorze.
Lecz póki sobą czuję się sam w sobie,
Wiecznie i wiecznie powtarzać ci muszę:
Że niczym dla mnie twa siostra w żałobie,
Że wszystko ciągnie do ciebie mą duszę.
Czemu, syreno, w łez siostry twej tonie
Chcą mnie zanurzyć twych pieśni pieszczoty?
Śpiewaj dla siebie; za tobą pogonię;
Na srebrnych falach złote rozwiń sploty.
Z radością pójdę w takim szukać morzu
Szczęśliwej śmierci na czystym twym łonie,
Bo wiecznym życiem śmierć na takim łożu:
Miłość ma, jeśli lekka, niech utonie.
LUCJANA
Czy oszalałeś? Co to wszystko znaczy?
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Szalona miłość głowę mi majaczy.
LUCJANA
Ócz twych szaleństwo rozum ci zmąciło.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Słońce twych spojrzeń oczy mi olśniło.
LUCJANA
Patrz, gdzieś powinien, a przejrzysz znów jaśnie.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Na noc mam patrzeć? Wprzód niech słońce zgaśnie.
LUCJANA
Nie ja, lecz siostra moja twą kochanką.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Siostra twej siostry?
LUCJANA
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
W tobie jedynie istność moja żyje,
Me oko widzi i serce me bije,
W tobie me szczęście, a na twoim łonie,
Raj mój za życia i raj mój po zgonie.
LUCJANA
Praw te androny twojej Adrianie.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Ty męża nie masz, a ja nie mam żony,
Daj mi twą rękę.
LUCJANA
Musim się wprzódy siostry mej poradzić.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Co tam nowego, Dromio? Co ci tak spieszno?
DROMIO Z SYRAKUZY
Czy znasz mnie, panie? Czy ja Dromio? Czy ja twój sługa? Czy ja to ja naprawdę?
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Ty jesteś Dromio; ty jesteś moim sługą; ty jesteś ty.
DROMIO Z SYRAKUZY
Ja jestem osłem, panie, ja jestem sługą kobiety, ja nie należę już do siebie.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Jakiej kobiety sługą? Dlaczego nie należysz już do siebie?
DROMIO Z SYRAKUZY
Nie należę do siebie, bo należę do kobiety, która rości do mnie jakieś pretensje, jak cień za mną chodzi, chce gwałtem mnie zabrać.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Jakie rości do ciebie pretensje?
DROMIO Z SYRAKUZY
Takie pretensje, jakie byś ty rościł, panie, do własnego konia. Chce gwałtem mnie zabrać jak własne bydlę, nie żeby mnie chciała dlatego, że jestem bydlę, ale dlatego że, sama bydlę, rości sobie do mnie pretensje.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Cóż to za kobieta?
DROMIO Z SYRAKUZY
Bardzo uczciwa osoba, bo mówić o niej trudno nie powtarzając za każdym słowem: uczciwszy uszy. Chuda moja dola w małżeństwie, choć nie mogę zaprzeczyć, że to okrutnie tłuste małżeństwo.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Co rozumiesz przez tłuste małżeństwo?
DROMIO Z SYRAKUZY
Rozumiem, że to kucharka z samej tłustości ulana. Nie wiem, na co ją użyć; chyba zapalić ją jak lampę i zemknąć od niej przy własnym jej świetle. Przysięgam, że jej łachmany i łój z nich wyciśnięty wystarczyłyby na polską zimę; jeśli do sądnego dnia dożyje, palić się będzie dłużej niż świat cały.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Jaka jej cera?
DROMIO Z SYRAKUZY
Czarna jak moje buty, tylko nie tak czysto utrzymana, bo tak się poci, panie, że można by brodzić po kostki.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Woda temu zaradzi.
DROMIO Z SYRAKUZY
Nie, panie, bo to w jej rdzeniu, temu by nawet potop Noego nie zaradził.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Jak się nazywa?
DROMIO Z SYRAKUZY
Nazywa się Kamila, zapewne dlatego, że mila drogi od jednego do drugiego jej biodra.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
To jakaś ogromna gidia.
DROMIO Z SYRAKUZY
Uchowaj Boże! Nie dalej od stóp do głowy jak od biodra do biodra; okrąglutka jak globus; mógłbym pokazywać na niej różne kraje.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
A gdzież tam leży Irlandia?
DROMIO Z SYRAKUZY
Na lędźwiach; poznałem ją po bagnach.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
A Szkocja?
DROMIO Z SYRAKUZY
Odkryłem ją po jałowości skalistego gruntu na dłoni.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Gdzie Francja?
DROMIO Z SYRAKUZY
Na czole; zbrojna i zbuntowana, w otwartej wojnie z głową.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Gdzie leży Anglia?
DROMIO Z SYRAKUZY
Szukałem skał wapiennych, lecz nie mogłem odkryć nic białego, przypuszczam tylko, że leży na jej podbródku, a wnoszę to ze słonej wody przedzielającej ją od Francji.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
A Hiszpania?
DROMIO Z SYRAKUZY
Nie widziałem Hiszpanii, ale ją czułem po gorącym oddechu.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Gdzie Ameryka? Gdzie Indie?
DROMIO Z SYRAKUZY
O panie, na jej nosie błyszczącym od rubinów, karbunkułów, szafirów, a chylącym wszystkie swoje skarby ku gorącym oddechom Hiszpanii, która tam całe floty galionów po ładunek wyprawia.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Gdzie Belgia i Niderlandy?
DROMIO Z SYRAKUZY
Nie posunąłem, panie, moich poszukiwań tak daleko. Słowem, ta klępa, a raczej ta czarownica założyła do mnie pretensje, nazywała mnie Dromiem, przysięgała, że byłem jej narzeczonym, wyliczyła mi moje wszystkie znaki szczególne, jak na przykład znamię na łopatce, plamkę na szyi, wielką brodawkę na lewym ramieniu, tak że przestraszony uciekłem od niej jak od czarownicy, i zdaje mi się, że gdyby moja pierś nie była lepiona z wiary, a serce kute ze stali, byłaby mnie w kurtę przemieniła i kazała rożen z pieczenią obracać.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
W którą bądź stronę od lądu wiatr dmucha,
Pytaj, gdzie okręt wypłynąć gotowy;
Nie chcę w Efezie nocy tej przepędzić.
Wracaj na rynek, tam na ciebie czekam.
Kto wszystkim znany, sam nie zna nikogo;
Niech z bagażami pierwszą zmyka drogą.
DROMIO Z SYRAKUZY
Od czarownicy uciekam tak żony.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Czas mi uciekać, pókim jeszcze cały.
Kobieta, co się żoną moją mieni,
W duszy mi budzi wstręt niezwyciężony,
Ale jej piękna siostra, pełna wdzięków,
Słodyczą głosu, a słodszym spojrzeniem
Prawie już własnym zrobiła mnie zdrajcą.
By mi grożących uniknąć katuszy,
Na śpiew syreny zatkam moje uszy.
ANGELO
Jestem na koniec, panie Antyfolu.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
To moje imię.
ANGELO
Obacz łańcuszek. Mimo dobrej chęci
Zdążyć na obiad z wami „Pod Jeżowca”,
Musiałem czekać, aż czeladnik skończy.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Co chcesz, ażebym z tym łańcuszkiem zrobił?
ANGELO
Zrobisz, co zechcesz; zrobiony dla ciebie.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Nigdy nie dałem tego obstalunku.
ANGELO
Weź go do domu, ofiaruj go żonie,
A ja was podczas wieczerzy nawiedzę
I za mój towar pieniądze odbiorę.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Lub się pożegnaj z płacą i łańcuszkiem.
ANGELO
Jak widzę, panie, lubisz krotofile.
ANTYFOLUS Z SYRAKUZY
Na moim miejscu nikt by nie miał wstrętu
Przyjąć tak grzecznie danego prezentu.
Łatwe tam życie, gdzie ludziom złotnicy
Złote łańcuszki dają na ulicy.
Czas iść na rynek i na Dromia czekać,
Z pierwszym okrętem co prędzej uciekać.
Źródło i licencja
Domena publiczna · William Shakespeare (Szekspir)
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Komedia omyłek · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/komedia-omylek/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Leon Ulrich
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.