Rozdział XXIV Panna Stacy i jej uczniowie przygotowują koncert

Był znów październik, kiedy Ania mogła wreszcie wrócić do szkoły — wspaniały październik, cały w czerwieni i złocie, z łagodnymi porankami, podczas których doliny wypełniały się delikatnymi mgłami, jak gdyby duch jesieni nalał je tam, by napoić słońce — miały one kolory ametystu, pereł, srebra, różu i przydymionego błękitu. Rosy były tak obfite, że całe pola lśniły niczym srebrna tkanina, zaś w dolinach wielopiennych lasów ścieliły się takie dywany z szeleszczących liści, że aż miło było przez nie kroczyć. Brzozowa Ścieżka zamieniła się w żółty baldachim, a paprocie rosnące wzdłuż niej stały się rudawe i brązowe. W samym powietrzu czuć było mocne orzeźwienie, które dodawało skrzydeł młodym panienkom, pędzącym — bynajmniej nie ślimaczym tempem, lecz chyżo i chętnie — do szkoły. Jakże miło było znów zasiąść przy małym, brązowym pulpicie obok Diany — zobaczyć, jak Ruby Gillis kiwa głową zza przejścia między ławkami, jak Carrie Sloane przesyła liściki, a Julia Bell podaje z ostatniej ławki kawałek gumy do żucia. Ostrząc ołówek i układając obrazki w pulpicie, Ania westchnęła głęboko ze szczęścia. Życie z pewnością było niezwykle interesujące.

W nowej nauczycielce znalazła kolejną prawdziwą i pomocną przyjaciółkę. Panna Stacy była bystrą, pełną empatii, młodą kobietą, która posiadała rzadki dar zjednywania sobie i utrzymywania sympatii uczniów oraz wydobywania z nich tego, co najlepsze pod względem intelektualnym i moralnym. Pod jej zbawiennym wpływem Ania rozkwitała niczym kwiat i przynosiła do domu, wywołując zachwyty Mateusza i krytyczne uwagi Maryli, płomienne sprawozdania ze szkolnych zajęć i zamierzeń.

— Marylo, kocham pannę Stacy całym swym sercem. Jest wielce dystyngowana i ma taki słodki głos. Kiedy zwraca się do mnie, czuję instynktownie, że powie „Aniu”. Dzisiaj recytowałyśmy poezję. Żałuję, że nie mogłaś tam być i usłyszeć, jak recytuję Marię, królową Szkotów. Włożyłam w to całą duszę. Ruby Gillis powiedziała mi w drodze do domu, że gdy wypowiadałam słowa: „Teraz po broń mojego ojca”, a potem: „Żegnaj, kobiece moje serce”, przeszywał ją lodowaty dreszcz.

— Mogłabyś mi to kiedyś wyrecytować w stodole — zasugerował Mateusz.

— Oczywiście, że tak zrobię — odrzekła w zamyśleniu Ania — ale nie sądzę, bym mogła to zrobić równie dobrze. Trudno o równie wielką ekscytację, gdy masz przed sobą całą klasę, która z zapartym tchem łowi każde twoje słowo. Obawiam się, że ciebie żaden dreszcz nie przeszyje.

— Pani Linde wyznała, że jej także krew ścięła się w żyłach na widok chłopców wspinających się w ubiegły piątek na sam szczyt tych wielkich drzew na wzgórzu Bella w poszukiwaniu wronich gniazd — powiedziała Maryla. — Dziwię się pannie Stacy, że ich do tego zachęca.

— Wronie gniazdo było nam potrzebne na lekcję przyrody — wyjaśniła Ania. — To było podczas jednej z naszych popołudniowych wycieczek. Lekcje w terenie są wspaniałe, Marylo. Panna Stacy tak pięknie wszystko tłumaczy. Musimy pisać sprawozdania z naszych wypraw i moje są najlepsze.

— To wielka próżność chwalić się w ten sposób. Pozwól lepiej, żeby to nauczycielka oceniła.

— Ależ to są jej słowa, Marylo. I doprawdy, wcale nie czyni mnie to próżną. Jakże mogłabym być próżna, skoro taki ze mnie osioł z geometrii? Choć prawdę mówiąc, zaczynam już z niej co nieco rozumieć. Panna Stacy tak dobrze tłumaczy. Mimo to nigdy nie będę dobra z geometrii i zapewniam cię, że ta myśl napełnia mnie poczuciem upokorzenia. Za to uwielbiam pisać wypracowania. Przeważnie panna Stacy pozwala nam wybierać tematy, ale w przyszłym tygodniu mamy napisać o jakiejś wybitnej osobie. Trudno wybrać spośród tylu wybitnych ludzi, którzy żyli na świecie. Czyż to nie wspaniałe: być wybitnym i mieć świadomość, że ktoś będzie pisał o tobie wypracowania po twojej śmierci? Och, bardzo chciałabym być wybitna. Myślę, że kiedy dorosnę, zostanę dyplomowaną pielęgniarką i wyruszę z Czerwonym Krzyżem na pole walki jako posłaniec miłosierdzia. To znaczy, jeśli nie zostanę misjonarką w dalekich krajach. Taka posługa byłaby niezwykle romantyczna: żeby być misjonarką, trzeba być bardzo dobrą, a to stanowi dla mnie pewną przeszkodę. Codziennie mamy też ćwiczenia z kultury fizycznej. Dodają one wdzięku i wspomagają trawienie.

— To kolejne bzdury! — fuknęła Maryla, która uważała to wszystko za szczery nonsens.

Jednak te wszystkie zajęcia w terenie, piątkowe recytacje poezji oraz ćwiczenia natury fizycznej były niczym wobec projektu, który panna Stacy przedstawiła w listopadzie. Otóż uczniowie szkoły w Avonlea mieli za zadanie przygotować koncert i wystawić go w świetlicy w noc Bożego Narodzenia, z chwalebną intencją zebrania funduszy na sztandar dla szkoły. Uczniowie jednomyślnie przystali na ten plan i natychmiast rozpoczęły się przygotowania. A spośród wszystkich podekscytowanych wykonawców nikt nie był tak przejęty jak Ania Shirley, która oddała temu przedsięwzięciu całą duszę i ciało, mimo dezaprobaty Maryli. Maryla uważała to za czystą głupotę.

— To nic innego, jak tylko nabijanie wam głów głupstwami i zabieranie czasu, który powinniście poświęcić na naukę — zrzędziła. — Nie pochwalam tego, żeby dzieci urządzały koncerty i latały na próby. Przez to stają się próżne, zuchwałe i skore do włóczęgi.

— Ależ, Marylo, pomyśl o zbożnym celu — błagała Ania. — Sztandar będzie pielęgnował ducha patriotyzmu, Marylo.

— Brednie! Nie macie za grosz patriotyzmu w głowach. Chodzi wam tylko o zabawę.

— No cóż, skoro można połączyć patriotyzm z zabawą, to czy nie jest to właściwe? Oczywiście, że przygotowywanie koncertu jest bardzo miłe. Planujemy zaśpiewać sześć pieśni chórem, a Diana wystąpi solo. Ja biorę udział w dwóch dialogach: „Towarzystwo na rzecz Zwalczania Plotek” i „Królowa Elfów”. Chłopcy też będą mieli swój dialog. A ja swoje dwie recytacje, Marylo. Drżę na samą myśl o tym, ale to taki miły, ekscytujący dreszcz. A zwieńczeniem będzie żywy obraz: „Wiara, Nadzieja i Miłość”. Diana, Ruby i ja mamy w nim wystąpić, wszystkie spowite w biel, z rozpuszczonymi włosami. Ja mam być Nadzieją, z dłońmi splecionymi, o tak, i oczami wzniesionymi ku górze. Będę ćwiczyć poezje na poddaszu. Nie przeraź się, jeśli usłyszysz jęki. W jednej z nich muszę jęczeć rozdzierająco, a wydobycie z siebie naprawdę artystycznego jęku jest bardzo trudne, Marylo. Josie Pye dąsa się, bo nie dostała w dialogu roli, na której jej zależało. Chciała być królową elfów. To byłoby śmieszne, bo kto to słyszał, żeby królowa elfów była tak gruba jak Josie? Królowe elfów muszą być smukłe. Jane Andrews będzie królową, a ja jedną z jej dam dworu. Josie mówi, że rudowłosy elf jest tak samo śmieszny jak gruby, ale ja nie zważam na to, co mówi Josie. Będę miała wianek z białych róż we włosach, a Ruby Gillis pożyczy mi swoje pantofelki, bo nie mam własnych. Elfy koniecznie muszą mieć pantofelki, sama rozumiesz. Trudno byłoby sobie wyobrazić elfa w trzewikach, nieprawdaż? Zwłaszcza w takich, które mają miedziane noski. Zamierzamy udekorować salę świerkowymi i jodłowymi gałęziami, w które wpleciemy napisy z różami z różowej bibułki. A kiedy publiczność już usiądzie, wejdziemy na salę parami, przy akompaniamencie Emmy White, która będzie grać marsza na organach. Och, Marylo, wiem, że nie jesteś tym tak zachwycona jak ja, ale czy nie czujesz w głębi nadziei, że twoja mała Ania wyróżni się na tle innych dziewczyn?

— Mam tylko nadzieję, że będziesz się przyzwoicie zachowywać. Będę szczęśliwa, gdy całe to zamieszanie się skończy, a ty wreszcie spoważniejesz. Jesteś teraz do niczego, z głową wypchaną dialogami, jękami i żywymi obrazami. A co do twojego języka, to cud, że jeszcze całkiem się nie zużył.

Ania westchnęła i wyszła na podwórze, nad którym młody nów świecił przez bezlistne gałęzie topoli na tle jabłkowo-zielonego zachodniego nieba. Mateusz rąbał tam drwa. Ania usadowiła się na klocu drewna i zaczęła opowiadać mu o koncercie, pewna, że przynajmniej w tym przypadku znajdzie wdzięcznego i pełnego zrozumienia słuchacza.

— No cóż, myślę, że to będzie całkiem dobry koncert. I spodziewam się, że swoją rolę odegrasz wyśmienicie — powiedział, uśmiechając się do jej rozpromienionej, pełnej życia buzi. Ania odwzajemniła uśmiech. Byli najlepszymi przyjaciółmi i Mateusz nieraz dziękował losowi, że nie miał nic wspólnego z jej wychowaniem. To był wyłączny obowiązek Maryli; gdyby należał do niego, bez przerwy targałyby nim konflikty między sercem a wspomnianym obowiązkiem. W tej sytuacji mógł „psuć Anię”, jak mawiała Maryla, ile tylko dusza zapragnie. Nie był to wcale taki zły układ: odrobina uznania działa czasem równie dobrze, jak całe sumienne wychowanie tego świata.