Rozdział 33 z 36

Rozdział trzydziesty trzeci

jak Hieronim naprawdę aktorem został i jak od panny dla huzara pewnego poniechany, w desperację wpadłszy, teatrum owe porzucił.

Szerokie teraz otwarło się pole
Dla Hieronima, który różne role,
Jak się to zaraz tu da znać,
W teatrum owym począł grać.

Łotrów, świętoszków, bawidamków szczwanych,
Kosterów1, burdów, studentów pijanych,
Tchórzów i gachów2 grał tak, że
Myślałbyś — na nich rodził się.

Tak w przyrodzonym czując się żywiole,
Aplauz zyskiwał za każdą swą rolę
I od oklasków cały gmach
Trząsł się od zrębu po sam dach.

Toż pedagogów arcyświetnie grywał,
A kiedy jako autor występywał,
Złudzenie było takie, że
Teatrum całe trzęsło się.

Lecz filozofa kiedy objął rolę
Lub gdy jak Filon3 z fujarką szedł w pole,
Na próżno tylko tracił czas:
Widz zimny wtedy był jak głaz.

Szlachetnych panów także psuł ze szczętem,
Do ról się dłuższych nie cieszył talentem,
Uczciwych i rozumnych słów
Uczył się bardzo trudno znów.

Tak przechodziło życie Hieronima
W różach i cierniach, gdyż bez nich nic nie ma,
A na osłodę doli złej
Także w objęciach panny swej.

Że ta mu rola najbardziej w smak była,
O tym nikt, nawet panna nie wątpiła,
I on ją z wszystkich wolał ról,
Choć bywał czasem wódz lub król.

Ale, jak mówi przypowieść prawdziwa,
Iż to, co świeci, rzadko złotem bywa
I że za światłem idzie cień,
A noc przychodzi, gdzie był dzień,

Tak i Hieronim, w pannie rozkochany,
Rychło takowej doświadczył odmiany
I nim się spodział, jak i co,
Już mu umknęło szczęście to.

Traf bowiem zdarzył, iż huzar4 jakowy
Ujrzawszy pannę zawrotu wnet głowy
Dostał, jak to się często dość
Zdarza, gdy wąsy mają rość.

A iż paniczyk zasobny był w złoto
I wielce panny zachwycił się cnotą,
A panna rozum miała snadź5,
Iż, kiedy dają, trzeba brać,

Gdy nadto, jak to widzieliście sami,
Z coraz nowymi była wariacjami,
Jako muzyczny motyw, ta
Panna, o którą tu szła gra —

Więc choć Hieronim miarkując, co znaczy
Ów huzar, armię całą klął w rozpaczy
I z pistoletu, który miał
Zapał6 bez kurka7, strzelać chciał,

To tylko zyskał, płacząc nieustannie,
Że tej wesołej całkiem obrzydł pannie
I że w kwaterę swą co tchu
Wstępu wzbroniła zgoła mu.

Więc w desperacji takowej bohater,
Ziejąc ogniami zazdrości jak krater,
Rzucił teatrum, poszedł w świat,
Krzyknąwszy pannie: «Bierz cię kat!»

Co zaś do panny, ta ze swym huzarem
Życia się miłym napawała darem,
Aż zmarła młodo w dwa coś lat,
Pączek wydawszy, jako kwiat.

kostera — gracz w kości, hazardzista. [przypis edytorski] ↩
gach (daw., gw.) — kochanek. [przypis edytorski] ↩
Filon — konwencjonalne imię pasterza z sielanki. [przypis edytorski] ↩
huzar — kawalerzysta z lekkiej jazdy. [przypis edytorski] ↩
snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski] ↩
zapał — tu: zapalnik. [przypis edytorski] ↩
kurek — element zamka broni palnej, odpowiedzialny za odpalenie naboju. [przypis edytorski] ↩

Źródło i licencja

Domena publiczna · Karl Arnold Kortum

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Jobsjada · Okładka na podstawie: Tasteful Lighting, Orin Zebest@Flickr, CC BY 2.0

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Jobsjada · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kortum-jobsjada/

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Maria Konopnicka

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.