XIV.Współzawodnik

„Kondor”, opuściwszy punkt, w którym krzyżują się wszystkie południki, leciał równo przez parę godzin, pożerając, według wyrażenia Edwina, lodowe obszary.

Pozostawiono za sobą przestrzeń jakichś trzystu do czterystu kilometrów, kiedy nagle na nieprzejrzanej, lśniącobiałej szacie, okrywającej podbiegunowe okolice, zamajaczyło kilkanaście czarnych, pełzających punkcików, które przez lunetę okazały się ciągnionymi przez psy saneczkami.

— Eskimosi1! — zawołał Hinton.

Ale Jerzy potrząsnął przecząco głową.

— Tu, w tych stronach, na pełnym morzu, z dala od jakiegokolwiek lądu? Tuziemcy unikają tych niedogodnych okolic, gdzie nawet wpośród lata trudno o zwierzynę. Są to raczej podróżnicy, którzy przedsięwzięli wycieczkę na saneczkach z okrętu znajdującego się w pobliżu.

Edwin, usłyszawszy przypuszczenie towarzysza, zaczął śledzić widnokrąg; nigdzie jednak nie dostrzegł sylwetki okrętu żeglującego albo stojącego pośród lodów.

„Czy opuścić się i pomówić ze śmiałymi badaczami, czy też szybować dalej bez przerwy?” — pytał sam siebie Airman.

Rozsądek nakazywał, aby się nie zatrzymywać, uczucie zaś zalecało porozumieć się z podróżnikami.

„Jest ich zaledwie kilku, jak to już wyraźnie widać przez lunetę. Kto wie, czy nie znajdują się w ciężkim położeniu; może cierpią na brak jakiegoś przedmiotu, którym rozporządzamy na »Kondorze«? Może łakną wieści ze świata albo chcą podać wiadomości o sobie do ojczyzny? Trzeba wylądować, dodać im otuchy lub udzielić pomocy”.

Powziąwszy to postanowienie, Jerzy skierował samolot wprost na saneczki torujące sobie z niezmiernym wysiłkiem drogę wśród wałów lodowych.

Wylądowano o dwa kilometry przed saniami, mniej więcej na ich przypuszczalnej drodze.

— Ja pozostanę przy „Kondorze”, pan zaś idź i rozmów się z nimi — rzekł Jerzy. — Kto wie, czy nie zdołamy im wyświadczyć jakiejś ważnej usługi.

Hinton w milczeniu skinął głową, wziął okuty kij, sztucer, buty podbite gwoździami i żwawym krokiem ruszył na spotkanie podróżników.

Przeprawy przez bariery, składające się z ostrych, spiętrzonych bezładnie odłamów grubej kry, nastręczały duże trudności nieprzywykłemu do nich młodzieńcowi; ze szczytów pagórków widział jednak saneczki, które posuwały się naprzód z iście żółwią powolnością.

Upłynęło parę godzin, zanim dotarł do celu.

Kiedy jego postać zarysowała się na tle lodowców, samotni wędrowcy wydali okrzyk zdziwienia i zatrzymali saneczki.

Psy pociągowe, osadzone na miejscu, szczekając zajadle, rzucały się ku obcemu przybyszowi.

Do Edwina zbliżył się mężczyzna tęgiej budowy.

— Kto pan jesteś? — pytał, wyciągając dłoń, z której ściągnął uprzednio grubą, futrzaną rękawicę.

Edwin wymienił swoje nazwisko, stan i pochodzenie. Z kolei przedstawił się podróżnik. Był to również Amerykanin — naczelnik wyprawy podbiegunowej, znany badacz, kapitan D. W krótkich słowach opowiedział swoje przygody. Wyruszył z Bostonu2 na statku przez siebie wyekwipowanym, w niezłomnym zamiarze dotarcia do bieguna. Lody uwięziły okręt, urządził zatem wycieczkę na saniach w towarzystwie jednego z marynarzy i Eskimosów, umyślnie w tym celu zabranych z Grenlandii.

— Jak mi się zdaje, znajdujemy się obecnie pod 86° szerokości północnej — rzekł kapitan D. — I mam nadzieję, że zdołamy tym razem dopiąć celu, który stanowi zarazem jedyny cel mojego życia. Brałem już udział w trzech wyprawach nieudanych; ta będzie ostatnią, wierzę w to niezachwianie. A pan? Czy wolno zapytać, jakim cudem znalazłeś się sam jeden, odziany tak lekko, w tych odległych stronach? Pański okręt musi być tuż, niedaleko! Jakże się cieszę! Uzupełnimy nasze zapasy, które są mocno nadwerężone; głównie potrzeba mi pożywienia dla psów. Spodziewam się...

— Przykro mi, że nie będę w stanie ziścić pokładanych we mnie nadziei — odparł Edwin z żalem. — Żadnego statku nie ma w pobliżu...

— Czy i pan bierze udział w wyprawie saniami? — zagadnął kapitan D., marszcząc brwi niechętnie.

— Broń Boże, nie przyjechałem tu sankami...

— Więc chyba z nieba spadłeś?! — zawołał dowódca wyprawy podbiegunowej.

— Zgadłeś pan!

— No, no! Dość tych żartów, panie Hinton. Czas drogi, nie traćmy go na grę w ślepą babkę3! Zaprowadź pan nas do swoich towarzyszy, z którymi prędzej może dojdę do porozumienia.

— Mam tylko jednego towarzysza.

— To niepodobieństwo!

— Zapewniam pana, że nie myślę o przekomarzaniu się z panem. Wracam ze swoim towarzyszem na samolocie spod bieguna!

Na twarzy kapitana D. malowały się kolejno najrozmaitsze uczucia, które Edwin wyraźnie mógł odczytać z gry muskułów i wyrazu oczu. Naprzód podróżnika opanowało zdumienie, które wnet ustąpiło miejsca gniewowi, a gniew równie szybko przeszedł w przestrach.

Kapitan utkwił przenikliwy wzrok w młodzieńcu, jakby pragnął sięgnąć do głębi jego duszy.

— Nieszczęśliwy obłąkańcze! — zawołał. — Trudno pojąć, jak człowiek chory, samotny, źle odziany może błąkać się w tej pustyni i nie zginąć od razu? Noe, sam tu4!

Stojąca przy sankach brodata postać nadbiegła na wezwanie i Edwin stanął oko w oko wobec dwóch nieznajomych.

— Powiada, że z bieguna północnego wraca! — zaśmiał się szyderczo kapitan, wskazując na młodzieńca. — Wariat! Ale skąd u licha się tu wziął?

Brodaty marynarz, noszący imię przedpotopowego patriarchy, spojrzał badawczo na Edwina, który także uśmiechał się, bo rozweseliła go ta pomyłka.

— Nie straciłem bynajmniej zmysłów — rzekł spokojnie. — Idźcie za mną, a zaprowadzę was do samolotu, który nas zaniósł do bieguna na swych skrzydłach. Szybując w przestworzach nad waszymi głowami, pomyśleliśmy, że potrzebujecie czegoś. Rad bym stać się wam użytecznym, moi panowie, w miarę możności. Proszę za mną!

Z tymi słowy Hinton zawrócił i podpierając się kijem, kroczył naprzód, a za nim, dysząc ciężko ze wzruszenia, postępował kapitan D. ze swoim towarzyszem.

Dowódca wyprawy skinął i drugi jego towarzysz, Eskimos, ruszył jego śladem.

— Przepraszam pana bardzo! — zawołał kapitan, doganiając Edwina. — Ale spotkanie samotnego człowieka na krańcu świata, o setki mil od zamieszkanych okolic, każdemu musi nasunąć najdziwaczniejsze przypuszczenia. Więc przybyłeś pan tutaj na maszynie latającej i utrzymujesz, że wespół z towarzyszem swoim dosięgnęliście samego bieguna?

— Upewniam pana zupełnie serio, że dokonaliśmy tego czynu, o który kusiło się bezowocnie tylu podróżników odrzekł poważnie młodzieniec. — Ale zawdzięczamy to nie tyle osobistej odwadze i wytrwałości, ile wiekopomnemu wynalazkowi, który pozwolił nam pokonać przeszkody.

— A skąd masz pan pewność, że dotarliście do samego bieguna?! — zawołał nagle kapitan, zatrzymując się.

— Dokonaliśmy bardzo starannych pomiarów, które każdy może sprawdzić.

— Ulegliście pomyłce! Przecież nie jesteście żeglarzami.

Hinton spojrzał na kapitana, który widocznie, pod wpływem przygnębiającej wiadomości o szczęśliwych współzawodnikach, tracił swą równowagę psychiczną.

Zaległo długie milczenie.

Młodzieniec, dotknięty nieco wyrażonymi przez podróżników wątpliwościami, szedł, nie mówiąc ani słowa. W głębi duszy żałował kapitana i doznawał prawdziwej przykrości uprzytomniwszy sobie teraz, jak boleśnie musiał on odczuć tę wiadomość.

Badacz zadawał mu ciągle pytania, na które jednak otrzymywał bardzo lakoniczne odpowiedzi.

Wreszcie po uciążliwym marszu ujrzano z wału lodowego „Kondora”, spoczywającego na obszernej krze.

Kapitan na widok samolotu stanął jak wryty i pożerał formalnie wzrokiem tajemniczą maszynę.

— Więc to nie żarty? Przylecieliście aż tutaj?! Niechże obejrzę ten cudowny wynalazek.

Chciał iść do samolotu, lecz Edwin powstrzymał go energicznym gestem.

— Budowa maszyny latającej stanowi tajemnicę mojego towarzysza, który nie pokazuje jej nikomu. Proszę więc pana pozostać tutaj, aż przyprowadzę genialnego wynalazcę, z którym odbyłem podróż napowietrzną do bieguna.

Młodzieniec nie potrzebował jednak iść do „Kondora”, ujrzał bowiem Airmana zbliżającego się na spotkanie przybyszów.

— Miło mi dotknąć dłoni człowieka, który stworzył tak doskonałe narzędzie do przenoszenia się z miejsca na miejsce i który potrafił je tak dobrze zastosować dla dokonania największego geograficznego odkrycia — rzekł kapitan, wyciągając swą prawicę do Jerzego.

Człowiek-ptak skłonił się z uśmiechem.

— Czy nie moglibyśmy pomóc w czymś panom? — zapytał uprzejmie. — Zapewne także udajecie się na północ?

— Jeżeli to prawda, że dotarliście już do bieguna, nie mamy po co iść dalej! — odparł z goryczą kapitan.

— Istotnie. Udało się nam to względnie łatwo.

Twarz kapitana wykrzywiła się boleśnie.

— Nie zasługi, ale szczęście. Tak często bywa na świecie! — mruknął.

— Czy nie moglibyśmy być panu w czym użyteczni? — powtórzył Airman. — Może pragniecie podać o sobie wiadomości światu? Mamy telegraf bez drutu na pokładzie naszego statku powietrznego.

Kapitan poruszył się niespokojnie.

— A czy donieśliście o swoim odkryciu, moi panowie? — zagadnął nagle.

— Jeszcze nie, bo na tak wielkie odległości przyrządy nasze nie działają; ale mam nadzieję, że jutro albo pojutrze najdalej będziemy w stanie wręczyć listy, jeżeli nam je pan powierzy.

Kapitan milczał ponuro, rzucając pełne nienawiści spojrzenia na szczęśliwych współzawodników.

— Niechże mi będzie wolno popatrzeć na cudowną maszynę... — rzekł z przekąsem czy niedowierzaniem.

— Powiedziałem, że to tajemnica wynalazcy — odparł Hinton. — Chyba z daleka...

— Kiedy tak, to napiszę parę listów i będę bardzo wdzięczny, jeżeli je panowie doręczą, komu należy — rzekł. — Niestety to potrwa z godzinę; nie jestem bowiem przygotowany.

— Chętnie poczekamy, aż pan skończy.

— A czy pozostawiliście panowie dokumenty na biegunie? — rzucił Noe.

— Ach, panu idzie o dokumenty?! — zawołał Jerzy. — Ale po co sobie zadawać tyle trudu w miejscu, gdzie prócz ruchomych lodów nie ma nic zgoła?

Kiedy Jerzy wymówił te słowa, na twarzy kapitana zakwitł uśmiech zadowolenia i z piersi wyrwało się westchnienie ulgi.

— Tak, tak... — rzekł. — A zatem wybaczcie, panowie, jeżeli stracicie godzinkę czasu; postaram się skreślić jak najprędzej moje depesze.

Z tymi słowy kapitan oddalił się, pozostawiając naszych lotników samych.

— Żal mi tego człowieka — rzekł Airman po chwili milczenia. — Widzieć tak rozwiane swoje marzenia i zmarnowane wysiłki długich miesięcy, a może i lat, to bardzo bolesne. Lepiej było może nie zaczepiać ich; oszczędziliby sobie w ten sposób zawodu.

Rozległ się strzał, a raczej dwa strzały, które zlały się w jeden.

To Edwin widząc, co się dzieje, z zadziwiającą przytomnością umysłu zerwał z ramienia sztucer i wypalił, na szczęście w samą porę.

Kula z jego winchesterki trafiła w zabójczą broń, odrzucając ją daleko. Napastnik stał z opuszczoną bezwładnie ręką.

Towarzysze kapitana zatrzymali się. I oni mieli broń. Lada moment mogli z niej zrobić użytek. Nie było ani jednej chwili do stracenia. Młodzieniec, trzymając pod lufą swej broni napastników, cofał się krok za krokiem do samolotu, zajął swe miejsce i w tejże samej chwili Airman puścił w ruch motor.

Jeszcze jednak „Kondor” nie zdołał wznieść się w górę, gdy Noe palnął doń ze swej broni myśliwskiej. Kula gwizdnęła tuż koło uszu Edwina, który odpowiedział ze sztucera.

Nie trafił jednak skutkiem wibracji, w jaką motor wprawiał samolot. Padł drugi strzał z dubeltówki, ale też nikogo nie zranił. Samolot znajdował się już ponad lodami i szybko się oddalał. W parę minut potem grupa napastników zniknęła na tle śniegów.

Teraz dopiero nasi lotnicy ochłonęli z wrażenia.

— Łotry! — krzyczał Edwin. — Zapłacić nam taką niewdzięcznością za nasze dobre chęci! Żałuję, że nie położyłem trupem tego nędznika. Dreszcz mnie przenika na samą myśl, że mógł pana trafić. Jak to dobrze, że nie rozstaję się nigdy ze sztucerem! To przyzwyczajenie ocaliło nam obu życie. Nie wątpię bowiem, że załatwiwszy się z panem, postaraliby się i mnie sprzątnąć ze świata. Wiedzieli od nas samych, żeśmy nie pozostawili żadnych śladów swego pobytu na biegunie. Gdyby nas zatem zamordowali, ciała nasze wrzucili do morza, samolot zaś zniszczyli za pomocą ognia, to nasze odkrycie przepadłoby wraz z nami w tej pustyni lodowej. A wtedy kapitan śmiało mógłby utrzymywać, że to on pierwszy dotarł jeśli nie do samego bieguna, to bardzo odeń5 niedaleko.

Długo nasi żeglarze powietrzni nie mogli się uspokoić. Przygoda była bowiem niespodziewana i niezwykła.

— Na przyszłość będziemy starannie unikali spotkania z ludźmi! — rzekł Airman. — Czy kule nie uszkodziły samolotu?

Edwin zaczął oglądać mechanizm i niebawem przekonał się, że pocisk trafił w jedną z podpórek podtrzymujących skrzydło i prawie zupełnie ją zdruzgotał.

Kiedy zakomunikował o tym Jerzemu, ten niezwłocznie zatrzymał motor.

„Kondor” opuścił się na lodowiec i lotnicy zajęli się jego naprawą.

Na nieszczęście nie mieli zapasowej podpórki, połączyli więc obie złamane części drutem.

— Jest to małe uszkodzenie, ale w razie silnego naporu wiatru na skrzydło „Kondor” byłby narażony na poważne niebezpieczeństwo — rzekł Jerzy zmartwiony. — Musimy bardzo uważać na samolot i nie lecieć zbyt szybko.

— Ach, niegodziwiec! — oburzał się Edwin. — Ładnie pojmuje szlachetne współzawodnictwo na polu nauki i odkryć geograficznych!... Człowiek taki nie zasługuje na tytuł uczonego, bo goni za groszem i rozgłosem. Obrzydliwość!

— No, no! Uspokój się pan. Kto wie, czy kapitan D. ubiega się o materialną korzyść jedynie. Być może, że jest to człowiek pożerany ambicją, a tacy są właśnie najniebezpieczniejsi.

W pierwszej chwili Edwin gotów był wrócić i z wysokości paruset metrów razić aż do skutku kulami ze swego celnego sztucera wyprawę opryszków, jak się wyrażał.

Pełen wyrozumiałości Jerzy wydawał mu się człowiekiem, którego można podziwiać, ale nie naśladować.

Nie było jednak czasu na zemstę, bo samolot szybował na południe bez przerwy i wymagał teraz podwójnej czujności.

Piękna pogoda skończyła się. Od południowego wschodu nadchodziły groźne chmury, zajmując coraz większą część widnokręgu. Zrywał się wiatr, i to wiatr boczny, z którym bardzo trudno było walczyć „Kondorowi”.

W cztery godziny po napadzie pogoda pogorszyła się na tyle, iż Airman począł na serio myśleć o wylądowaniu.

W odległości paru mil widniało równe pole lodowe, gdzie też opuszczono się na ziemię.

— Tu musimy przeczekać burzę! — rzekł Jerzy, rozglądając się dookoła.

Widnokrąg szybko przybierał ponure barwy. Chmury, początkowo ciemnopopielate, stawały się sine. Słońce niebawem schowało się za nimi i wyglądało jak brudnopomarańczowa tarcza.

— Będzie zawierucha! — mruczał Edwin.