Iluzja

Publiczność rozpoznaje numer i dośpiewuje refren rozwlekłym chórem. Nastrój powrócił, czaruś kłania się i wychodzi.

Przez krótką chwilę struga światła z jupitera zalewa pusty parkiet niczym blask księżyca. Pora na hiszpański taniec. Nocne podniety, kastaniety. I oto wchodzi ona, Rita de Castro3; sunie tanecznym krokiem, gnie się w kokieteryjnych ukłonach i równie kokieteryjnie pląsa, by rozpocząć występ. Na estradzie rozbrzmiewa drżące bandżo niczym gitara z Walencji4.

Rita de Castro, urodzona ze szwedzkich rodziców w Linköpingu5, decydując się na swój zawód, odrzuciła ich nazwisko i przybrała nowe, by nie burzyć iluzji. Bo publiczność twierdzi, że podziwia ruch i rytm, lecz w istocie żąda sugestii i podniety. Spójrz na sufit, czerwone żyrandole sprawiają, że półmrok zdaje się ciepły i usypiający — czyż nie są to świetliki w namiętną noc, daleko stąd, gdzieś, gdzie wystarczy, że pragnienie wyciągnie dłoń, by móc się spełnić? Zanurz spojrzenie w chłodnej strudze jupitera, która drga błękitnawą bielą niczym blask księżyca na Południu — czyżbyś nie dostrzegał, jak pod zmysłowymi doznaniami budzą się wspomnienia tysiąca rzeczy, których sam nigdy nie widziałeś, a które dotarły do ciebie w obrazach i słowach, zaś ty tchnąłeś w nie życie, całe to życie, którego miałeś w nadmiarze, lecz nie było gdzie go roztrwonić? Obcy strój należy do Carmen6, kobiety, która nie zna innych więzów niż więzy miłości, a jej obce imię pobrzmiewa echem przygód zjawiskowych Kreolek. Rito de Castro! Wyjdź na parkiet i pozwól działać iluzji! Upojone oczy czekają niecierpliwie, by dać się oszukać — nie zawiedź ich!

Aksamitny wąż koloru kości słoniowej — takie pierwsze wrażenie robi tancerka, wyginając się i wirując. Plecy ma nagie, tak by publiczność mogła wnikliwie śledzić każdy jej ruch, aż po misterną grę mięśni pod skórą. Strój ściśle przylega do jeszcze nie w pełni ukształtowanej sylwetki.

Kto tańczy solo, znajduje się w równie niezwykłej sytuacji, co odtwórca roli występujący w pojedynkę na scenie. Partnerujący mu aktor musi zostać wykreowany w myślach tak sugestywnie, by publiczność go zobaczyła. Taneczne ruchy Rity de Castro nie są jednak skierowane do jakiegokolwiek partnera, nie mają związku z drugim człowiekiem, a jeśli już — to bezpośrednio z publiką. Bo ów taniec jest poświęcony jej własnemu ciału, jej urodzie, jej gibkości. Gest, jakim unosi rękę, by ta, stając się przedłużeniem pleców, utworzyła z nimi długi, łagodny łuk, jest tak doskonały, że nie można go wykonać lepiej, a jednocześnie świadomy w najdrobniejszym szczególe. O co jej chodzi? Co chce wyrazić? Nic. To sztuka dla sztuki. Chodzi jej o własną urodę. O brawa rozbrzmiewające w sali dansingowej w chwili, gdy po raz ostatni zmysłowo wygina się w tył, z rozpostartymi ramionami i wysuniętą w przód stopą, by zaraz potem gładko wykonać swoje niskie dygnięcie w południowym stylu, z uśmiechem lalki na wiśniowoczerwonych ustach — z uśmiechem, którego pustkę każdy wypełnia własnymi oczekiwaniami, przez co ten zdaje się bardziej zagadkowy i kuszący niż wszelka dusza, wszelka namiętność, wszelka prawda.

Aplauz jest ogłuszający. Mężczyźni i kobiety drżą i płoną w głębi swoich serc, a tańce mogą rozpocząć się na nowo.

Tage, przeprosiwszy, zostawia swoją towarzyszkę, by skierować się do innego stolika i poprowadzić na parkiet dziecię o fryzurze utlenionej na blond. Ciemnowłosy chłopiec, który w trakcie wieczoru raz po raz czuł na sobie spojrzenie Violi, stanowczo wstaje z krzesła, podchodzi do niej i kłania się z chłodną powagą. Objęci suną przez salę, kołysani falami przygody i żaru. Może mój los... Ale spod długich, gęstych, czarnych rzęs Viola dostrzega, że brunet ma dopinany kołnierzyk, masówka od Mey & Edlich7...

Saksofon: krew lamentuje mrocznym lamentem, leje się i napiera na kamienne mury...

Ksylofon: mechanizm pracuje, drewniane trybiki terkoczą, prawidłowo, byle utrzymać rytm...