Wędrówka niewinnej
Była sobie kiedyś mała księżniczka. Miała tylko cztery lata. Nadano jej imiona Anna Jolanta Isabella Elisabeth Maria Katrina Inez Beatrice. Było ich zatem wiele, ale i wiele matek chrzestnych, po których je przejęła. Sama mówiła o sobie po prostu Bella; i tak długo, jak była mała, pozwalano jej używać tego właśnie imienia.
Mieszkała z rodzicamiw królewskim zamku, wzniesionym na skraju wielkiego lasu.
Wieczorami księżniczka zawsze kąpała się w marmurowej wannie, która stała w eleganckiej, pięknej łazience. Dokładnie o siódmej wieczorem przychodziła jej piastunka i zabierała ją z ogrodu, gdzie przez całe popołudnie Bella bawiła się wśród kwiatów. Jest jednak tak, że małe dzieci rozmyślają dużo więcej, niż się zdaje dorosłym, a zatem i mała księżniczka miała swoje refleksje.
— Strasznie nudno jest chodzić spać, gdy na dworze wciąż jest jasno, a wszyscy dorośli są jeszcze na nogach, rozmawiają ze sobą i się śmieją — mówiła sobie. — Nie chce kłaść się pod kołdrę, gdy zjawi się moja niania.
Rozejrzała się dokoła i jej spojrzenie padło na mostek, biegnący nad niewielkim strumieniem. Po jego drugiej stronie była ścieżka, prowadząca do dużego, dzikiego lasu. Tam znikała wśród drzew. Księżniczka siedziała cicho jak trusia na trawie i stukała kilkoma kamieniami, które znalazła. Jej piastunka wiedziała, że dziewczynce nic nie grozi, odeszła więc kawałek dalej, do kuchennego okna, by porozmawiać z kucharzem. Ledwo jednak odwróciła się plecami, a już mała księżniczka zerwała się i pobiegła tak szybko, jak tylko niosły ją jej małe stopy, przez kładkę i wpadła do lasu. Zatrzymała się dopiero w głębokim cieniu pod sosnami, które okalały dużą, porośniętą mchem polanę. Miała na sobie białą jedwabną sukienkę. Jej szyję zdobił długi sznur okrągłych mlecznych pereł, a na jasnych rozpuszczonych włosach nosiła niewielką złotą koronę, która skrzyła się blaskiem klejnotów. Na nogach miała białe jedwabne pończochy, a na stopach haftowane trzewiki z tego samego materiału. Biegła tak szybko, że aż poczerwieniała na twarzy i z trudem łapała oddech.
— Ale tu jest pięknie! — powiedziała głośno i klasnęła w dłonie. — Porządnie się spociłam! — Rozpięła wszystkie guziki sukienki i pozwoliła jej opaść na ziemię. — Teraz trzeba ją ładnie złożyć — rzekła do siebie. — Tak, jak nauczyła mnie niania. — Po czym ostrożnie złożyła sukienkę i położyła ją na kamieniu; pod spodem miała jedynie kusą lnianą koszulkę, ale zaśmiała się zadowolona. — Ach jak przyjemnie i chłodno! — powiedziała i poklepała się po piersi, po czym usiadła na ziemi i spojrzała w górę, na drzewa. — Strasznie jesteście wysokie! — stwierdziła, zadzierając głowę i patrząc na wierzchołki sosen.
— Jesteśmy sędziwe! — rozległ się szept w koronach drzew. — Widziałyśmy bardzo wiele księżniczek, które dorastały, potem starzały się i umierały, a cały czas pojawiają się nowe.
— Za to nie potraficie biegać tak jak ja — powiedziała księżniczka, podrywając się w górę.
A potem ruszyła pędem w głąb lasu. Ale przewróciła się w swoich bucikach z obcasem, więc usiadła na mchu i zdjęła je, a także pończochy.
— Mogą tu sobie leżeć i poczekać, aż wrócę! — powiedziała i postawiła swoje malutkie buty starannie jeden obok drugiego na równo złożonych pończochach. — Ale przyjemnie jest biegać boso! — zawołała, gdy jej malutkie, różowe stópki gnały po mchu.
Las był cudowny. Słońce w całej swej krasie stało wysoko na niebie, a poprzez drzewa na ziemię sączyły się tysiące złotych plamek. Między gałęziami prześwitywało jezioro, położone u stóp wniesienia; mieniło się i świeciło niespokojnymi srebrnymi smugami. Poza tym panowała cisza, niczym niezmącona cisza. Poruszał się jedynie zapach sosen i świerków, który falami przeciskał się przez ciepłe powietrze.
— Pięknie pachnie! — powiedziała księżniczka, biorąc głęboki oddech. — Piękniej od pachnidła w sypialni mamy i od kadzidła w kościele!
I tak dotarła do zbocza, porośniętego krzakami malin. Owoce były już dojrzałe, więc dziewczynka wsunęła się między krzaki i z zapałem zaczęła je zrywać i jeść.
Nagle jej naga stopa trafiła na coś śliskiego; w tej samej chwili żmija podniosła się i spojrzała na księżniczkę intensywnie swoimi żółtymi oczami, a jej rozwidlony język poruszał się groźnie w stronę Belli.
— Coś ty za jedna? — zapytała księżniczka, opuszczając dłoń, którą wyciągnęła, by zerwać malinę. — I co się tak gapisz?! Co tak wystawiasz język?! Ja też tak potrafię, patrz tylko! — I wytknęła swój mały różowy język.
Żmija osunęła się na ziemię; wiła się teraz, oplatając stopy dziewczynki.
— Piękna jesteś! — powiedziała księżniczka, kucając. — Masz taką lśniącą skórę. I jakie wymyślne zawijasy potrafisz robić! Chodź, potańczymy sobie!
Zdawało się, że żmija się uśmiechnęła, dziwnym, wrednym uśmiechem, ale już po chwili zaczęła pełzać w przód i w tył po mchu. Bella uniosła w górę halkę, które sięgała jej ledwie do kolan, i zaczęła śpiewać:
Lekko na paluszkach tańczymy”1.
Jej małe okrągłe nagie stópki ruszyły w najzabawniejszych podskokach, a ręce trzymała uniesione wysoko nad głową, śmiejąc się serdecznie na cały głos. Żmija była coraz bardziej oczarowana jej tańcem i wiła się w najdziwniejszych skrętach.
Ale nagle jakby opadła z sił. Zrobiła coś zupełnie innego — wyciągnęła się na całej swej długości, grzechocząc, i tak wślizgnęła między krzaki malin.
— Ach tak, szybko się zmęczyłaś — zawołała za nią księżniczka. — A ja nie, ja nie!
I zaśpiewała jeszcze głośniej, kręcąc się i wirując na mchu:
Lekko na paluszkach tańczymy”.
W końcu stanęła i znów zaczęła zrywać maliny. Gdy już nie była w stanie nic więcej zjeść, zebrała wszystkie w lewej dłoni.
— Te będą dla mamy i papcia — powiedziała i pomaszerowała dalej.
Ale nie uszła za daleko, gdyż usłyszała, że ktoś człapie w jej stronę przez leśne zarośla.
„To pewnie papcio przyszedł po mnie, żeby mnie zaprowadzić do łóżka!”, pomyślała i zatrzymała się. Ale to nie był jej ojciec, tylko ogromny, zwalisty niedźwiedź. Stał kawałek od dziewczynki i wpatrywał się w nią swoimi niewielkimi przebiegłymi oczami.
— A co to za osiłek! — wykrzyknęła księżniczka. — Taki wielki brytan! Gdybym tylko miała trochę chleba, bo malin to pewnie nie jadasz, prawda? — zapytała i wyciągnęła dłoń w stronę niedźwiedzia. — Masz ochotę na maliny, przyjacielu? — zapytała serdecznie. —Tylko tym cię mogę poczęstować.
Niedźwiedź przyczłapał do księżniczki i zaczął wyjadać maliny, które mu podsunęła. Delikatnie oblizywał jej drobne palce, a potem zaciekawiony spojrzał na dziewczynkę.
— Nie za ciepło łazić w ten skwar w takim grubym futrze? — zapytała i przeciągnęła ręką po gęstej niedźwiedziej sierści. — Mój ty biedny osiłku! — dodała czule i pocałowała niedźwiedzia w nos. — Porządnie się spociłeś! A do tego nie możesz zdjąć ubrania i położyć na kamieniu jak ja moją sukienkę!
Niedźwiedź zamruczał niemrawo, ocierając się o księżniczkę, ale nagle odwrócił się i powiedział coś, czego nie zrozumiała. Z zarośli wygramoliły się dwa małe niedźwiadki. Wyglądały jak dwie duże żywe mufki, niezdarne i nieporadne w swoich ruchach, co stanowiło bardzo zabawny widok.
— Ach, ależ z was słodziaki! — zawołała księżniczka. Uklękła i objęła oba niedźwiadki za szyję. — Czy to twoje dzieci? — zapytała dużego niedźwiedzia, a ten uśmiechnął się łagodnie, jakby chciał powiedzieć: „To chyba widać”. — Nie mam już malin, żeby im dać — zmartwiła się księżniczka. Ale mogę was zaprowadzić tam, gdzie rosną, to nazrywacie sobie, ile chcecie. — Pobiegła przodem, a niedźwiedź i maluchy poczłapały za nią. — Patrzcie tylko! — powiedziała, gdy dotarli do malinowego chruśniaka. — Macie naprawdę smaczne i dojrzałe owoce! — Rozgarnęła gałęzie i obróciła spodem w górę tak, że ich oczom ukazały się wszystkie maliny. — Pałaszujcie, dzieciaki! — powiedziała do niedźwiadków, które wdrapały się po jej nogach i rzuciły łakomie na maliny, tak że księżniczka z trudem utrzymała równowagę; języki zwisały im między białymi zębami, a z łapczywości na widok tylu owoców aż rozjeżdżały im się oczy. — Dobrze już dobrze! Opanujcie się trochę, niedźwiadki — upominała je, gdy przeciskały się coraz głębiej w krzaki.
Stary niedźwiedź kroczył obok, pomrukując. Zdawał się mówić: „Naprawdę miła z ciebie dziewczynka, skoro pomagasz moim dzieciom narwać sobie malin”.
Wtem jednak między niedźwiadkami rozpętała się bójka o gałąź, która aż uginała się od owoców. Rzuciły się na siebie, gryzły się i ciągnęły się za uszy, i z wściekłości zupełnie zapomniały o wybornym posiłku.
Stary niedźwiedź chciał je rozdzielić, ale te popędziły w las, a on za nimi. Księżniczka znów stała sama na zboczu góry.
I tak ruszyła dalej przed siebie, podśpiewując krótką piosenkę:
Jaskółki krzyczą wi, wi, wi.
Strzeż się gołąbku! — jastrząb huka.
Zmykaj stąd prędko! A frrrry!”.
Nagle dotarły do niej głosy, które brzmiały jak rozmowa wielu ptaków. Zatrzymała się, wyciągnęła szyję i nasłuchiwała.
W tej samej chwili poczuła, jak coś zatrzepotało nad jej głową i pociągnęło ją za włosy. I zorientowała się, że nie ma na głowie korony.
— Oj, oj, moja piękna korona! — krzyknęła i złapała się za głowę obiema rękami, a gdy spojrzała w górę, zobaczyła kruka, który odleciał wysoko na suche drzewo z jej koroną w dziobie. — Oddawaj moją złotą koronę! — zawołała księżniczka do ptaka. — Nie wolno ci jej zabierać!
— Spokojnie, dziewczynko! — odpowiedział czarny ptak, który zdążył już schować zdobycz w gnieździe i teraz siedział na jego brzegu, spoglądając w dół na księżniczkę. — Nie dla siebie buchnąłem twoją koronę, a dla moim biednych pisklaków, które nie mają się czym bawić.
— Masz dzieci? — zapytała księżniczka. — A gdzie one są?
— Leżą tu, w gnieździe — zakrakał kruk — bo jeszcze nie potrafią latać.
— Ach, pokaż mi je! — powiedziała księżniczka i klasnęła w dłonie. — Uwielbiam małe dzieci, są takie rozkoszne!
Kruk wleciał do gniazda, a po chwili wyjrzały z niego głowy czterech czarnych pisklaków.
— To te twoje dzieci? — zapytała księżniczka. — Ależ one są brzydkie!
— Brzydkie? — powtórzył urażony kruk. — Jeśli tak sądzisz, to znaczy, że nie masz krzty dobrego smaku.
— Jestem bardzo mała — odpowiedziała dziewczynka. — Mam tylko cztery lata, więc pewnie niewiele rozumiem.
— Rzeczywiście, na to wygląda — odpowiedział ptak.
— A czy twoje dzieci potrafią śpiewać? — zapytała księżniczka.
— Jeszcze nie do końca się nauczyły, ale mają piękne głosy — odpowiedział kruk.
— Ach, to poproś, żeby zaśpiewały dla mnie jakąś piosenkę! — powiedziała, składając ręce. Uwielbiam, gdy ktoś mi śpiewa.
— Poczekaj chwilkę! — odrzekł kruk. — Muszę im najpierw podać ton.
Widać było, że instruuje młode w gnieździe, bo rozległo się w nim krakanie, które zdawało się nie mieć końca. Potem jednak zapadła cisza, a ptak wyleciał i siadł na skraju z dwoma młodymi, które ulokowały się po obu jego bokach. I tak razem zaczęły śpiewać:
Wszystkie zaśpiewamy zaraz,
Kra kra kra”.
— Czy to wszystko? — zapytała zlękniona księżniczka.
— Bez trudu możemy to zaśpiewać jeszcze raz — oznajmił kruk.
— Ależ nie trzeba, dziękuję — odpowiedziała. — Nie mogę tu dłużej zostać, muszę wrócić do domu przed zachodem słońca — dodała i pobiegła w dół zbocza.
Jezioro poniżej robiło się coraz jaśniejsze i przeświecało między pniami drzew. Teraz księżniczka chciała zobaczyć, jak wygląda brzeg. Słońce przesunęło się o wiele bliżej horyzontu, tafla, po której pływał cały las liści lilii wodnych z białymi kwiatami zwróconymi w stronę blasku promieni, świeciła jak wielka srebrna tarcza. W szuwarach skryły się dzikie łabędzie, które chłodziły się w pluskach fal.
— Ach, jakie piękne białe kwiaty! — zawołała księżniczka i już miała wbiec na liście, żeby nazrywać sobie lilii.
Ale wtedy z szuwarów wyłonił się łabędź.
— Nie chodzić po wodzie! Nie chodzić po wodzie! — zawołał i wyciągnął szyję w stronę dziewczynki. — Utopisz się, mała słodka księżniczko. Ale jeśli zechcesz usiąść mi na grzbiecie, popłynę z tobą między kwiaty i nazrywasz ich sobie, ile tylko zechcesz.
Bardzo się to księżniczce spodobało. Wdrapała się na grzbiet łabędzia, zdjęła swój długi perłowy naszyjnik i oplotła go jak lejce wokół jego szyi. I już po chwili ptak pomknął jak strzała po jeziorze. Woda bryzgała na małe, gołe stopy księżniczki, ale ona nic sobie z tego nie robiła i bardzo jej się podobała taka jazda, a gdy tak sunęli między liliami, zebrała całą naręcz kwiatów. Pośrodku jeziora była wysepka, na której rosły wielkie dęby i jałowce, które wyglądały jak piramidy.
— Popłyńmy tam — powiedziała, wskazując paluszkiem wyspę. — Chcę tam usiąść na trawie i upleść sobie wianek z tych wszystkich białych kwiatów.
Łabędź ciął wodę i w końcu dobił do kilku płaskich kamieni, po których dało się zejść na ląd. Księżniczka zeskoczyła z jego grzbietu i pobiegła między cieniste drzewa.
— Twój naszyjnik! Twój naszyjnik! — zawołał za nią ptak.
— Możesz go sobie zostawić na pamiątkę po mnie! — odpowiedziała księżniczka i pomachała do łabędzia, po czym podreptała między dęby.
Tam usiadła w wysokiej trawie i zaczęła pleść wianek. Ale wcale jej to nie wychodziło. Po pierwsze nie miała nici, więc próbowała poskręcać ze sobą łodygi, a po drugie lilie zaczęły już więdnąć. Nie lubiły oddalać się od falującej wody, więc pozwieszały swoje ciężkie i posępne głowy.
Dziewczynka zaplatała kwiaty z coraz większym zapałem, ale ponieważ jej się to nie udawało, rzuciła wszystkie lilie na ziemię i zaczęła płakać. Gdy usłyszała swój własny płacz, zrobiło się jej jeszcze smutniej, więc łkała coraz głośniej, zakrywając rękami twarz. Nagle usłyszała trzepot skrzydeł, a gdy podniosła oczy, zobaczyła bardzo dużego ptaka, który siedział przed nią i patrzył na nią srogo.
— Co z ciebie za kura? — zapytała księżniczka na widok ptaka. — Tak dużych kur nie ma nawet na zamku mojego ojca.
— Nie jestem kurą — odpowiedział ptak, podnosząc dumnie głowę. — Jestem orłem, największym i najsilniejszym ze wszystkich ptaków na niebie, i mieszkam samotnie na szczycie tej wysokiej skały. Myślałem, że choć tu można mieć spokój od ludzkiego potomstwa, aż tu nagle pojawiasz się ty, mała pokrako, i zaczynasz ryczeć tak, że aż wystraszyłaś moje dzieci, które właśnie zasypiały. Zmykaj stąd! Nie masz tu nic do roboty!
— Tylko dokąd mam pójść? — zachlipała księżniczka. — Odeszłam tak daleko od domu, a zaraz zajdzie słońce. I jak mnie wtedy nie znajdą, to strasznie się wszyscy wystraszą.
— W takim razie muszę ci pomóc. Tutaj nie możesz zostać. Usiądź na moim grzbiecie, to polecę z tobą do domu. Tylko pospiesz się, bo moje dzieci nie lubią być same w gnieździe, gdy robi się ciemno.
Dziewczynka prędko wdrapała się na plecy orła, który powoli poleciał w górę skały nad wodą.
— Najpierw muszę powiedzieć klika słów moim maluchom! — rzekł i podfrunął do swojego wielkiego gniazda, zaklinowanego ciasno między krzakami a skałą.
W środku leżały dwa gołe orlęta. Gdy usłyszały trzepot rodzicielskich skrzydeł, łapczywie otworzyły dzioby, licząc na jedzenie.
— Sza! — rzucił do nich orzeł. — Uspokójcie się trochę. Dostałyście już tyle jedzenia, ile wam potrzeba. Połóżcie się teraz i poczekajcie, aż wrócę. Polecę tylko z tym ludzkim dzieckiem do jego domu, żebyśmy tu nie musieli słuchać płaczu.
Powiedziawszy to, wzleciał wysoko w górę z księżniczką na grzbiecie.
Najpierw trochę się wystraszyła, ale po niedługim czasie odważyła się spojrzeć w dół, a wtedy bardzo spodobała się jej ta podróż.
Słońce właśnie zachodziło, a całe niebo lśniło złotem. Daleko w dole widziała lasy malutkie jak miniaturowe krzaki. Tu i tam świeciły białe cętki, czyli wioski, zamki i kościoły, a czasami jej oczom ukazywały się gładkie i lśniące plamy, wyglądające jak lusterka, które ktoś porzucił w trawie. Były to jeziora położone wśród lasów. Powietrze było takie lekkie i czyste, o wiele lżejsze i bardziej przejrzyste niż na ziemi. Księżniczka uniosła w górę obie ręce i aż głośno krzyknęła ze szczęścia.
— Ależ ty hałasujesz! — powiedział orzeł z pretensją. — A teraz trzymaj się mocno, bo zaczynam zniżać lot ku ziemi. Spójrz, tam leży zamek twojego ojca!
Księżniczka popatrzyła w dół, ale początkowo zupełnie nic nie widziała. Myślała, że to tylko mała, malutka zabawka, która wyziera spomiędzy drzew. Jednak wkrótce zaczęła rozróżniać sylwetki czterech wież, a teraz widziała już wyraźnie, że to był gród jej ojca. W oszałamiającym tempie orzeł przyjął kurs na park i teraz dotknął pazurami ziemi — tuż obok wejścia w długą aleję, która prowadziła do zamku.
— Proszę bardzo, dotarłaś do domu! — powiedział. — A na przyszłość nie ruszaj się stąd z łaski swojej. I niech ci nie przyjdzie do głowy nas niepokoić i mącić naszej samotności.
— Tylko co mam ci dać za to, że mi pomogłeś? — zapytała księżniczka, która bała się nieco tego majestatycznego ptaka. — Ach, już wiem! — wykrzyknęła i zdjęła z siebie lnianą halkę. — Podaruję ci to, co zostało z moich ubrań. Choć myślę, że jeśli dasz ją do przeszycia, to spokojnie wystarczy dla obu twoich nagich młodych.
Orzeł nie odpowiedział. Chwycił koszulkę w dziób, rozpostarł skrzydła i wkrótce zniknął za gęstym lasem. Teraz dziewczynka stała zupełnie golusieńka w ogromnym parku swojego ojca. Była tak szczęśliwa, że wróciła do domu przed zmrokiem, że powędrowała aleją, a potem między świerkami, które prowadziły do skrzydła zamku, w którym znajdował się jej pokój.
Nagle zobaczyła, że coś świeci między drzewami. „Co to może być?”, pomyślała i zatrzymała się. A był to księżyc w nowiu. Delikatny, mikry księżyc w nowiu, stojący na wciąż czerwonym wieczornym niebie niczym srebrny sierp. Księżniczka o tej porze zawsze już spała, więc nigdy jeszcze nie widziała księżyca, a wydał się jej tak wyniosły i piękny, że dygnęła przed nim bardzo nisko. Jeszcze przez kilka chwil stała i patrzyła nań, a potem odwróciła się i popędziła do zamku. Tam, pod jej nieobecność, wszystkich ogarnęło potworne przerażenie. Szukano jej w całym parku, w lesie i w górach, a teraz król i królowa siedzieli zalani łzami, gdyż sądzili, że już nigdy nie zobaczą swojej małej córeczki.
Księżniczka powoli otworzyła drzwi, podbiegła na gołych stópkach do rodziców i oplotła rękami ich szyje.
— No i jestem! — powiedziała i zaśmiała się.
— Ależ drogie dziecko! — wykrzyknęła królowa. — Przecież ty nic na sobie nie masz! Gdzie się podziały wszystkie twoje ubrania?
Dziewczynka spojrzała zakłopotana na swoje drobne, nagie ciało.
— Naprawdę nie mam pojęcia — powiedziała zawstydzona. — Ale nie możecie się na mnie gniewać, bo naprawdę doskonale się bawiłam.
- Nie biegamy, nie chodzimy, Lekko na paluszkach tańczymy — fragment tradycyjnej szwedzkiej piosenki ludowej. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Zwierzęta i ludzie w baśniach i legendach dawnej Północy · Helena Nyblom
Licencja Wolnej Sztuki 1.3.
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
Zwierzęta i ludzie w baśniach i legendach dawnej Północy · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nyblom-zwierzeta-i-ludzie-w-basniach-i-legendach-dawnej-polnocy/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Zwierzęta i ludzie w baśniach i legendach dawnej Północy · Agnieszka Stróżyk
Helena Nyblom; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.; przekład: Agnieszka Stróżyk
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.