Loreva

Rozdział 5 Mądrości pana Gąsienicy

Alicja i pan Gąsienica przez dłuższą chwilę patrzyli na siebie w milczeniu. Aż wreszcie Gąsienica wyciągnął z ust fajkę wodną i spytał powolnym, ospałym głosem:

— A ty to kto?

Niezbyt zachęcający początek rozmowy. Alicja odpowiedziała nieśmiało:

— No... w chwili obecnej, proszę pana, akurat nie jestem pewna. Choć wiem dobrze, kim byłam, kiedy dziś rano wstałam z łóżka, to sądzę, że od tamtej chwili zmieniłam się już kilkukrotnie.

— Co chcesz przez to powiedzieć? — zapytał ostro Gąsienica. — Natychmiast się wytłumacz!

— Nie potrafię wytłumaczyć samej siebie — odparła Alicja. — Bo tak się składa, że sobą nie jestem, no, wie pan.

— Nie wiem — warknął Gąsienica.

— Obawiam się, że nie zdołam ująć tego jaśniej — wyjaśniła bardzo uprzejmie Alicja. — Przede wszystkim sama nic nie rozumiem, a ciągłe zmiany wzrostu robią mętlik w głowie.

— Wcale nie robią.

— Cóż, być może pan się jeszcze o tym nie przekonał — powiedziała Alicja. — Sądzę jednak, że gdy przyjdzie panu zmienić się w poczwarkę (ten dzień nadejdzie, chyba nie muszę mówić), a potem w motyla, poczuje się pan odrobinkę nieswojo, prawda?

— Ani odrobinkę.

— Być może ma pan inne podejście do tej sprawy — stwierdziła Alicja. — Wiem tylko, że ja z pewnością czułabym się nieswojo.

— Ty! — rzucił z pogardą Gąsienica. — A ty to kto?

I w ten sposób wrócili do samego początku rozmowy. Alicja była lekko zirytowana okrutnie zwięzłymi wypowiedziami Gąsienicy. Wyprostowała się i odezwała nadzwyczaj poważnym tonem:

— Myślę, że to pan powinien najpierw powiedzieć, kim jest.

— Dlaczego? — spytał Gąsienica.

Kolejne trudne pytanie. Alicja nie potrafiła znaleźć odpowiedzi, a Gąsienica był chyba w naprawdę fatalnym nastroju. Odwróciła się więc, żeby odejść.

— Wracaj! — zawołał za nią. — Muszę ci powiedzieć coś ważnego!

To zabrzmiało bardziej obiecująco. Alicja zawróciła.

— Panuj nad sobą — powiedział Gąsienica.

— To wszystko? — spytała Alicja, z całej siły próbując się nie rozgniewać.

— Nie.

Uznała, że zaczeka, bo nie miała przecież nic innego do roboty, a Gąsienica mógł już za chwilę powiedzieć coś naprawdę wartego usłyszenia. Palił w milczeniu przez kilka minut. Potem wreszcie rozkrzyżował liczne ramiona, wyjął fajkę z ust i zapytał:

— Czyli uważasz, że się zmieniłaś?

— Niestety, proszę pana. Nie pamiętam poprawnie wielu różnych rzeczy, a mój wzrost co chwila jest inny!

— Czego konkretnie nie pamiętasz? — spytał Gąsienica.

— Cóż, próbowałam powtórzyć słowa do Iskiereczki, ale wyszło zupełnie nie tak! — odparła Alicja ze smutkiem.

— Powiedz mi Ojcze nasz.

Alicja splotła dłonie i zaczęła recytować:

«Ojcze nasz», rzucił kiedyś pewien młody człowiek, 
«stary jesteś i włosy masz już całkiem siwe, 
lecz z uporem maniaka wciąż stajesz na głowie. 
Czy to jest dobry pomysł? Bo trochę się dziwię».  
«W młodości», odparł ojciec swojemu synowi, 
«bałem się, że mi pęknie w końcu mózgownica, 
lecz teraz, kiedy wiem już, że mam pusto w głowie, 
mógłbym spędzić w ten sposób całą resztę życia!»  
«Jesteś stary», rzekł chłopak, «chyba wspominałem, 
a do tego roztyłeś się nieprzyzwoicie, 
w drzwiach domu robisz jednak salta doskonałe, 
powiedz, czemu nie boisz się tak trudnych ćwiczeń?»  
«Za młodu», tutaj starzec przygładził łysinę, 
«zawsze dbałem o wszystkich moich członków giętkość, 
wcierałem w nie oliwkę, ot, po odrobinie,  
może chcesz tanio kupić butelkę niewielką?»  
«Jesteś stary», rzekł chłopak, «brak ci siły w szczęce, 
schrupałeś jednak wczoraj kurczaka w całości, 
choć powinieneś siorbać kisiel i nic więcej. 
Skąd biorą się u ciebie te dziwne zdolności?»  
«Za młodu», rzekł mu ojciec, «studiowałem prawo, 
żeby móc później z żoną kłócić się tym sprawniej. 
W czasie kłótni mieliłem językiem tak żwawo, 
że mi żuchwa stwardniała i wcale nie słabnie».  
«Jesteś stary», rzekł chłopak. «Bardzo chciałbym dociec, 
w jaki sposób do dzisiaj trzymasz równowagę. 
Umiesz postawić sobie węgorza na nosie! 
Jakim cudem? Mów, ojcze, to arcyciekawe!»  
«Zadałeś trzy pytania, wystarczy, mam dosyć, 
przestań się zapowietrzać z mojego powodu. 
Dłużej tego ględzenia nie zamierzam znosić, 
Zmiataj stąd, bo za chwilę zepchnę cię ze schodów!»  

— Źle to powiedziałaś — stwierdził Gąsienica.

— Nienajlepiej — przyznała ze wstydem Alicja. — Niektóre słowa się poprzekręcały.

— Źle od początku do końca.

Przez kilka minut panowała cisza. Milczenie przerwał w końcu Gąsienica:

— Jaki wzrost by cię interesował?

— Wszystko jedno — odparła szybko Alicja. — Byle się tylko za często nie zmieniał, no, wie pan.

— Nie wiem.

Alicja milczała. Jeszcze nigdy w życiu nikt jej tak często nie zaprzeczał. Czuła, że robi się zła.

— Twój obecny wzrost cię zadowala? — spytał Gąsienica.

— Cóż, mogłabym być chyba odrobineczkę wyższa, jeśli łaska. Mieć dziesięć centymetrów wzrostu to okropna sprawa!

— Przeciwnie, doskonała! — wściekł się Gąsienica i wyprostował na pełną wysokość równiutko dziesięciu centymetrów.

— Ale ja nie jestem do tego przyzwyczajona! — błagała z rozpaczą biedna Alicja. Pomyślała: „Szkoda, że wszystkie te zwierzaki są takie przewrażliwione”.

— Wkrótce się przyzwyczaisz — stwierdził Gąsienica. Wsunął cybuch fajki do ust i ponownie zaczął palić.

Tym razem Alicja cierpliwie poczekała, aż znowu raczy przemówić. Po kilku minutach wysunął cybuch, ziewnął raz czy dwa razy i otrząsnął się cały. Potem zlazł z grzyba i odpełzł w trawę, a przez ramię rzucił jedynie:

— Jedna strona cię zwiększy, a druga zmniejszy.

„Jedna strona czego? I druga strona czego?”, pomyślała Alicja.

— Grzyba — odparł Gąsienica, jakby wypowiedziała pytanie na głos.

Chwilę później nie było go już widać.

Alicja przez chwilę przyglądała się grzybowi z zamyśloną miną. Próbowała ustalić, gdzie właściwie są jego dwie strony, bo przecież był okrągły! Ostatecznie objęła go szeroko rozłożonymi ramionami i oderwała po kawałku z krawędzi kapelusza.

— Tylko który kawałek jest który? — spytała na głos, odgryzając na próbę odrobinę fragmentu z prawej dłoni. Sekundę później poczuła potężny cios: uderzyła się szczęką w stopę!

Przestraszyła ją ta nagła zmiana, uznała jednak, że nie ma czasu do stracenia. Kurczyła się w dramatycznym tempie, natychmiast zabrała się więc za fragment z drugiej ręki. Brodę miała tak dociśniętą do stopy, że ledwie mogła otworzyć usta, ale w końcu dała radę i połknęła spory kawałek grzyba.

*

— Teraz nareszcie mogę ruszyć głową! — stwierdziła z zachwytem, który po chwili przeszedł w strach, gdy zorientowała się, że nigdzie nie widzi swoich ramion. Pod jej brodą ciągnęła się jedynie przeogromnie długa szyja, wystająca spomiędzy położonych daleko w dole liści niczym giętka łodyga. — Co to jest, to zielone? — spytała Alicja. — I gdzie się podziały moje ramiona? Moje kochane dłonie, dlaczego was nie widzę?

Czuła, że nimi porusza, ale nie było widać nic poza delikatnym drżeniem wśród odległych zielonych liści.

Skoro nie miała szans unieść dłoni do twarzy, spróbowała opuścić głowę. Z radością odkryła, że jej szyja jest gibka niczym ciało węża. Zdołała wygiąć ją i zniżyć łagodnym zygzakiem, ale właśnie kiedy zamierzała wsunąć się między, jak już zrozumiała, korony drzew, pod którymi wcześniej błądziła, niespodziewanie doszedł ją głośny, przerażający syk. Musiała się cofnąć, bo ogromna gołębica runęła jej na głowę i zaczęła okładać skrzydłami po uszach.

— Ty wężu! — wrzasnęła Gołębica.

— Nie jestem wężem! — zawołała oburzona Alicja. — Zostaw mnie w spokoju!

— Powiedziałam: wężu! — powtórzyła Gołębica, ale smutniejszym, nieco płaczliwym tonem. — Próbowałam wszystkiego, ale nie ma rady!

— Nic nie rozumiem — stwierdziła Alicja.

— Próbowałam między korzeniami, na brzegu rzeki, w żywopłocie, ale wężom zwyczajnie nie dogodzisz!

Alicja była coraz bardziej zaciekawiona, ale uznała, że nie warto nic mówić, dopóki Gołębica nie skończy.

— Przecież wysiadywanie jaj i tak jest wystarczająco trudne! — rzuciła. — A teraz muszę jeszcze dzień i noc wypatrywać węży! Od trzech tygodni nie zmrużyłam oka!

— Przykro mi, że masz tyle zmartwień — powiedziała Alicja, która nareszcie zrozumiała, o co może chodzić.

— Skoro wybrałam najwyższe drzewo w lesie — ciągnęła Gołębica, podnosząc głos do wrzasku — uznałam, że w końcu się od nich uwolnię, ale co widzę?! Że jeden pełznie w dół prosto z nieba! Wstrętny wąż!

— Ale ja naprawdę nie jestem wężem, przysięgam! — rzuciła Alicja. — Jestem... jestem...

— No, czym jesteś? — napierała Gołębica. — Widzę, że coś kręcisz!

— Jestem małą dziewczynką! — powiedziała Alicja niepewnie, bo przypomniała sobie, ile tego dnia przeszła przemian.

— Ładna bajeczka — stwierdziła z najgłębszą pogardą Gołębica. — Widziałam swego czasu wiele małych dziewczynek, ale ani jednej z taką długą szyją. Nie, nie! Jesteś wężem, nie zaprzeczaj. Za chwilę pewnie jeszcze powiesz, że nigdy w życiu nie zjadłaś żadnego jajka!

— Jasne, że zjadłam — odparła Alicja, bo była prawdomównym dzieckiem — ale dziewczynki i węże zjadają jajka równie chętnie!

— Nie wierzę — rzuciła Gołębica — ale skoro tak, to z dziewczynek również są ohydne gady, tyle powiem!

Jej słowa tak zaskoczyły Alicję, że zamilkła na dłuższą chwilę. Gołębica mogła więc dodać:

— Szukasz jajek, to pewne. W tej sytuacji wszystko mi jedno, czy jesteś wężem, czy małą dziewczynką, mam rację?

— Ale mnie nie jest wszystko jedno! — odparła natychmiast Alicja. — I wcale nie szukam jajek. A gdybym szukała, to nie tych z twojego gniazda. Nie jadam ich na surowo!

— Skoro tak, to zmiataj mi stąd! — burknęła Gołębica i znów usadowiła się w gnieździe. Alicja tymczasem kucnęła wśród drzew, co nie było łatwe, bo szyja wciąż wplątywała jej się w gałęzie i trzeba było rozwiązywać irytujące supły. Po chwili przypomniała sobie o kawałkach grzyba, które wciąż trzymała w dłoniach, zaczęła więc podgryzać to jeden, to drugi, na zmianę malejąc i rosnąc, aż wreszcie odzyskała zwyczajne rozmiary.

Nie była właściwej wysokości od tak dawna, że początkowo czuła się bardzo nieswojo, ale po kilku minutach przywykła i zaczęła znów mówić do siebie jak zwykle:

— No i proszę, połowa planu wykonana! Ależ te zmiany potrafią zawrócić w głowie! Nigdy nie wiem, jaka będę za chwilę! Teraz jednak, skoro wreszcie doszłam do siebie, pora na drugi krok: muszę dotrzeć do pięknego ogrodu. Ciekawe, jak tego dokonać?

Niespodziewanie trafiła na polanę, na której stał mniej więcej półtorametrowy domek.

„Ciekawe, kto w nim mieszka”, pomyślała Alicja. „Tak czy inaczej nie mogę przyjść z wizytą, gdy jestem taka wielka, bo gospodarze ze strachu wyskoczyliby ze skóry!”.

Dlatego skubnęła fragment grzyba z prawej dłoni, a do budynku zbliżyła się dopiero, gdy znów miała najwyżej dwadzieścia trzy centymetry wzrostu.

Źródło i licencja

Alicja w Krainie Czarów · Lewis Carroll

Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

Alicja w Krainie Czarów · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-1

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-10

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-11

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-12

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-13

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-2

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-3

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-4

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-5

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-6

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-7

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-8

Alicja w Krainie Czarów · Alicja w Krainie Czarów — Lewis Carroll; Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/carroll-alicja-w-krainie-czarow/; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: illustration-9

Alicja w Krainie Czarów · Jarek Westermark

Lewis Carroll; Licencja Wolnej Sztuki 1.3.; przekład: Jarek Westermark

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Przypis