V

20 października

Wczoraj Baby miała urodziny i chociaż wypadło to dość nieszczęśliwie pod koniec miesiąca, urządziła przyjęcie dla pół tuzina najlepszych koleżanek z FB. Jako członkinie Bandy złożyłyśmy się na parasolkę z obwódką w czerwone róże, a ja napisałam urodzinowy wierszyk, w którym zawarłam dość karkołomny rym do słowa „notariusz”. Baby natomiast miała przez cały dzień zatkniętą przy pasku różę i błysk szczęścia w oku, a sprawcą obu tych rzeczy był on.

Przygotowania kosztowały nas niemało zachodu. Baby i ja zakupiłyśmy trochę klopsików w maszynie w Vasa Automaten, a odbywszy rundę po piekarniach i sklepach z owocami, wzięłyśmy rozbieg i wdrapałyśmy się pędem po schodach. W połowie drogi spotkałyśmy Evę, która kończy pracę wcześniej, niosącą dwie duże puszki po pigułkach Blauda1 — mieściły pięćset sztuk. Oznajmiła, że idzie do sklepu na dole po śmietankę. Zaręczyła jednak, że puszki wypłukała, dwa razy zmieniając przy tym ciepłą wodę.

Wchodząc do mieszkania, potknęłyśmy się o Emmy, która myła podłogę w przedsionku, w binoklach na nosie. Eva wstawiła już kwiaty do wazonu, nakryłyśmy najpiękniej, jak się dało, chociaż same będziemy musiały pić z flakonów, a goście — dzielić się łyżeczkami. Odwrócony klosz lampy wyłożony serwetką służył za koszyk na pieczywo, ale — jak to stwierdziła Eva — skoro wejdziesz między wrony, musisz jadać jak i one2. Wystarczy określić to mianem życia bohemy, a robi się bardziej elegancko, niż gdybyśmy wystawiły kryształowe salaterki.

Nie zdradzając się z tym, miałam pewne obawy w związku z przyjęciem urodzinowym Baby, bo obecność tylu dam czystej maści zazwyczaj działa na mnie mocno przytłaczająco. Ale te akurat okazały się niegroźne. Wprawdzie, gdy cała szóstka wpadła do mieszkania, przypominało to uderzenie orkanu — grzmiące, spienione fale rozbijały się o Baby — ale były przeurocze, naturalne i radosne, i tylko jedna czy dwie wyglądały na damy. Co jakiś czas musiałam zostawić towarzystwo, żeby dać odpocząć uszom, ale koniec końców przyjęcie udało się wyśmienicie.

Baby w roli naszej małej gospodyni była przeurocza — piękne, jasne włosy, delikatne, różowe policzki, cała promieniująca domowym ciepłem białego fartuszka. Wszystkie stwierdziły:

— Baby, powinnaś wyjść za mąż, bardziej pasujesz do życia domowego niż do biura FB.

— Ale czy waszym zdaniem będę miała tego, którego pragnę? — zapytała Baby, jak gdyby jej koleżanki mogły wejrzeć w przyszłość i w serce notariusza.

— O nie, Baby — zaprzeczyłam — nie można mieć tego, którego się pragnie, ale można mieć tego, którego pragnie inna, co jest równie dobre, a nawet lepsze.

I tak w naturalny sposób nastąpiło przejście do tematu panów w FB, lecz akurat musiałam wyjść na chwilę do kuchni, bo nastawiłam czajnik z wodą do zmywania.

Tam zastała mnie jedna z koleżanek Baby — wysoka, koścista, starsza niż pozostałe — która postanowiła wyrobić w sobie poczucie humoru, więc została zaproszona.

Z nas wszystkich to ją najbardziej interesuje społeczeństwo — wyjaśniła mi wcześniej Baby — i zawsze nam wypomina, że nie zajmują nas kwestie publiczne. Twierdzi, że trzeba przygotować się do korzystania z prawa wyborczego, osiągnąć pewną dojrzałość, chociaż sama pewnie nigdy nie zażyła młodości i związanych z nią rzeczy.

(Mówiąc „rzeczy”, miała na myśli miłość cielesną). Baby uważa, że zainteresowania społeczne przychodzą z wiekiem, a ja mówię, że dobrze, gdyby tak właśnie było, bo wtedy i dla niej byłaby nadzieja.

— O nie, ja zamierzam wyjść za mąż! — odpowiada Baby i widzi w tym logikę, nie bez powodu.

— Panna też pewnie nie lubi wysłuchiwać tych głupot — zagadnęła mnie świeżo upieczona posiadaczka poczucia humoru.

— Pewnie nie — odparłam — ale gdyby zechciała mi pani pomóc przy wycieraniu naczyń, byłabym bardzo wdzięczna. A tymczasem pozostawimy nasze dziewczęta swojemu losowi.

— Nie można pozostawić mas, ot tak, swojemu losowi — powiedziała — trzeba je kształcić. Dziewczęta odmalowały mnie już, rzecz jasna, jako tę, której zainteresowania społeczne to efekt uboczny nieszczęśliwej miłości. Musi panna wiedzieć, że to właśnie ja zabiegam o wspólny front i strajk na Nowy Rok. Potrafi panna coś zagrać, by narobić hałasu?

— Tak, na akordeonie.

— Zgodziłaby się panna wystąpić z jakimś krótkim utworem, a potem ja powiem kilka słów? To idealna okazja, skoro akurat jesteśmy w takim małym, zaufanym gronie.

Pewnie, że się zgodziłam. Uciszyłyśmy dziewczęta, intonując Synów pracy3, po czym dowcipna koleżanka weszła na krzesło i zaczęła przemowę:

— Drogie dziewuszki, gaworzycie tutaj o naszych kasjerach i inżynierach.

Któraś szepnęła z ironią:

— Kwaśne, zielone!

— Powiedział lis o winogronach4 — ciągnęła sucho. — Tak, są kwaśne, próbowałam ich. Ale o tym, by naprawdę poprawić swoją pozycję w sposób inny niż małżeństwo czy podobny ślepy traf, nie chcecie pomyśleć. Nie macie poczucia, że jesteście częścią społeczeństwa, o nie, ani poczucia godności. Nie oburza was niesprawiedliwość, która nas dotyka, gdy otrzymujemy połowę wynagrodzenia za tę samą pracę, a nawet nie za tę samą, bo przecież Bóg świadkiem, że wykonujemy jej o wiele więcej. (Gadanie, weź choćby kasjera Svenssona, eee, Svenssona i tak dalej.) To lekkomyślność, rozumiecie? (Pięść w stół). I dobrze wam tak, że macie, jak macie. Mimo to muszę spróbować przemówić wam do rozsądku. W Nowy Rok wszystkie w porozumieniu zażądamy jednocześnie dwieście koron podwyżki i skrócenia czasu pracy o godzinę. (Oszalałaś, skoro sądzisz, że to się uda, dyrektor wyrzuci nas na bruk...) Uda się? Mówicie: „Nie, nie uda się”. Rzecz jasna i wtedy rozpoczniemy strajk! (Z czego będziemy żyć? Może z oszczędności?). Tak — ciągnęła, zupełnie się nie zrażając — z oszczędności i zaapelujemy do innych pracownic biurowych o wsparcie. Uda się, jeśli się zjednoczymy! Ale żadna nie może dopuścić się zdrady!

Zeszła z krzesła.

Tymczasem reszcie udzielił się zapał i po zaledwie pięciu minutach uformował się komitet strajkowy, z dowcipną koleżanką jako przewodniczącą, po czym każda wpłaciła po jednej koronie na fundusz strajkowy. Gdy nadeszła kolej Emmy, ta zawahała się i chciała jeszcze przemyśleć sprawę.

— Uważam, że nasze obecne warunki są dość dobre — wymamrotała — a poza tym nie byłam w stanie zrozumieć wszystkiego, bo mówiłyście jedna przez drugą. Zresztą długo to już nie potrwa.

Zaraz potem koleżanki Baby wyszły, a my dopiero wtedy poczułyśmy, że jesteśmy śmiertelnie zmęczone. Mimo to krzyczałyśmy do siebie przez resztę wieczoru, jak gdybyśmy chciały zagłuszyć Niagarę5.