Źródło i licencja tłumaczenia
Rozdział VI. Jak się bawiła Sobótka w kryształowym pałacu wróżki
fantastyczne rosną drzewa,
po komnatach błądzą duszki,
ten przeciąga się, ten ziewa.
nie przenika nigdy słońce,
w mroku pałac pogrążony...
Siedzą duszki zziębłe, drżące.
skoro ciemność pierś im tłoczy,
z wszystkich ścian wyziera nuda,
śpiączką wciąż zachodzą oczy.
co im skarby i dostatki,
kiedy serce mrze z tęsknoty
za pieszczotą ojca, matki.
ptaki, żaby, muchy, świerszcze,
to są małe pokutniki,
z których czar nie opadł jeszcze.
aż się dziwny cud przydarzy,
że zobaczą twarz człowieka,
co swobodą je obdarzy.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
co się dzieje? co się dzieje?
Pogrążona w cieniu sala
dziwnym światłem promienieje.
lśnią marmury i kryształy,
pałac jak odczarowany
brylantami skrzy się cały.
w najciemniejszą głąb komnaty,
jakaś słodka gra muzyka;
szemrzą drzewa, pachną kwiaty.
w tęczę światła, w czar muzyki —
noski cisną we drzwi szklane
małe duszki — pokutniki.
i cudowne, gorejące
przez krużganki1 i pokoje
promieniste wpada słońce.
krągła, biała i tłuściutka,
jakaś toczy się osoba...
Patrzą duszki — to Sobótka!
w buzi gruby tkwi paluszek
i tak idzie uśmiechnięta,
wypinając krągły brzuszek.
para wronek śmiało wali.
jasna, cicha i powiewna,
woniejąca niby kwiaty
płynie wróżka, Cud-królewna.
dwór królewski wróżki sunie.
Idą ptaki, idą żaby,
krety, raki, myszy, kraby.
Postękując z głębi brzucha,
wolno toczy się ropucha.
Ślimak cienkie stawia nogi,
śliną znacząc srebrne drogi.
Strojny w szatę swą godową
mak potrząsa łysą głową.
Popod łapkę z sową zmierza
kot o skrzydłach nietoperza.
Sunie także jeż kolczaty,
idą zioła, grzyby, kwiaty,
dziwadełka i karliki3
podskakują w takt muzyki.
krasnoludki, widma, duszki.
świat jak z bajki — a prawdziwy.
patrzą duszki w środek sali,
kędy4 stoi na wzniesieniu
tron z pian morskich i korali.
bo rozśmiana, okrąglutka
na złocistym siada tronie
rozczochrana mała Butka.
cichną szepty i chichotki,
bo głos wróżki się odzywa,
głos poważny, dźwięczny, słodki:
karły, gady i poczwary,
spójrzcie na ten blask wspaniały!
On wam wieści koniec kary.
blask słoneczny wniosło z sobą.
było smutno, było ciemno;
łez wylaliście bez liku —
lecz płakaliście daremno!
był schwytany z piętnem: „Złodziej!”.
że kto cudzą własność ruszy,
tego dola będzie łzawa,
aż żal tryśnie z głębi duszy.
odpuszczone wasze winy.
choć jej drogę zaszły tłumem,
pokonała wszystkie moce
silną wolą i rozumem.
ocaliła dwa gawronki.
zasłużyła na nagrodę.
Szczęścia bije wam godzina!
Ona zwróci wam swobodę.
będzie pierwej5 bal u wróżki!
Co najśmielsza myśl wyprzędzie,
każdy rozkaz, każde słowo
wypełnione dzisiaj będzie.
czego pragniesz najgoręcej?
Choćbyś gwiazdki chciała z nieba,
to ją złożę w twoje ręce.
mów, dziecino złotowłosa...
A Sobótka, bębniąc nóżką:
— Tseba Butce utseć nosa6!
takim pałac gruchnął śmiechem,
że zadźwiękły7 wszystkie ściany
rozdzwonionym długim echem.
chustką złotem haftowaną,
po czym zabrzmiał cienki głosek:
— Chciem pielogów ze śmietaną!
i ze szparki pod przypieckiem8
wyskakuje wielka miska
i ustawia się przed dzieckiem.
Zlękła się powiewna wróżka,
ale Butka je pierogi,
aż się trzęsą małe uszka.
pałaszują z nią pospołu.
wyskrobała łyżką do dna,
rzekła: — Butce to za mało,
Butka jeszcze baldzo głodna!
straszydełka, kłapouszki
i kraśnięta, i chochliki,
dziwoludki i karliki.
z marcepanu niesie serce,
tam dziwaczne, wielkie kraby
cukrowane toczą baby.
przekładańce i serniki.
Ten owoców z koszem bieży,
ten pomadki9 sypie z dzieży.
lody, torty i mazurki.
By nie mówić już obszerniej,
pałac zmienił się w cukiernię!
O czym jeno myśl zamarzy,
wszystkim wróżka Butkę darzy.
uraczyła się obficie,
że wszystkiego skosztowała,
o tym chyba nie wątpicie.
jak dogodzić jej, nie wiedzą.
I znów zabrzmiał rozkaz krótki:
— Telaz niech juz stlachy jedzą!
Pędzą duszki i karliki
i już każdy garścią zjada
przewyborne smakołyki.
od wykrzyków10 i radości,
a nasz bobuś rozczochrany
wszystkich raczy, wszystkich gości.
raptem wzdycha z głębi brzuszka:
— Czy ci się co nie podoba? —
niespokojnie pyta wróżka.
by dzieciątko z nią zostało.
na tłuściutką małą Butkę,
co przycupła11 sobie w cieniu,
na rączynach wsparłszy bródkę.
— Butce się juz tloskę nudzi,
bo tu z Butką nikt nie bawi,
nie ma dzieci, nie ma ludzi...
— Jak tu psyjdą nasze dzieci,
Wtolek, Czwaltek, Piątek, Śloda,
to twój pałac się lozleci.
tam się mozna chować w sianie —
i mamusia wsystkich woła
na obiadek, na śniadanie.
losnom fuksje i milciki
i tak ślicnie na halmonii
glajom nase celadniki13!
a ja jestem jego cólka.
I tak wsędzie pachnie klajstel,
i tlociny siom, i wiólka!
snać14 do mamy i do tata15
całą siłą swej duszyczki
z kryształowych sal ulata.
dziecięcego moc serduszka.
— Jeszcze tylko chwilkę krótką
zostań ze mną, ty spieszczona,
wdzięczna moja niezabudko.
i porzucisz mnie, maleństwo,
i powrócisz do rodziny,
ujrzysz mamę i rodzeństwo.
— Niech muzyka spłynie w salę,
niechaj tysiąc gwiazd zapłonie!
Bal zaczyna się nad bale!
dworska zbiega się kapela.
trąby, skrzypce, basy, flety.
stroją Butkę w świetne szaty.
drobną postać jej opina.
przyklejają dwa skrzydełka.
ciżmy17 kładą z brylancików.
i strój Butki już gotowy.
i ozwała się w te słowa:
— Telaz niech mnie każdy chwali,
Telaz Butka jest klólowa!
gdy maczysko łyse, stare
niski pokłon przed nią składa,
prosząc, by z nim poszła w parę.
a plotkował o niej wszędzie!
Butka rzekła dumnie, sucho:
— Idź plec, pałko wygolona!
Będzies tańcyć dziś z lopuchą.
iść z ropuchą musi w tany.
z duszkiem krągłym niby gałka,
co troszeczkę przypomina
jej braciszka — Poniedziałka.
to oberka rżnie muzyka.
czarodziejski ton przyzywa.
Tańczy ślimak z złotą19 muszką,
a pomidor tańczy z gruszką,
zgrabne żabki z świerszczykami
obejmują się łapkami.
skaczą śmiesznie gawronięta,
którym błyszczą się jaskrawie20
śliczne dwa ogonki pawie.
Strój ten piękny, okazały
na dzisiejszy bal przybrały.
roześmiana, różowiutka,
ciżemkami chlupie, tupce,
a jej tancerz tnie hołupce21!
tak tłuścioszek z nią wiruje.
a pietruszka z pasternakiem,
Tańczy dudek z panią sową
i mak skacze z łysą głową.
A ropucha tak z nim pląsa,
aż mu ze łba mak wytrząsa!
tańczą duszki i kraśnięta,
kwiaty, grzyby, widma, dziwa,
skacze nawet miotła krzywa!
płyną tony, płyną tańce,
lekkie szaty wiatr rozwiewa,
wszystko pachnie, wszystko śpiewa,
ściany krwawią się rubinem,
to fioletem, to bursztynem.
bębny, flety i cymbałki.
rój stubarwny, rój skrzydlaty,
pląs zawodzi w świateł tęczy,
a muzyka gra i dźwięczy.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
zachodzące płoną zorze.
- krużganek — otwarty korytarz wokół dziedzińca (czyli podwórza) dużej budowli. [przypis edytorski] ↩
- mikrob — najmniejszy organizm żywy. [przypis edytorski] ↩
- karlik — tu: mały skrzat, karzełek. [przypis edytorski] ↩
- kędy (daw.) — tu: gdzie. [przypis edytorski] ↩
- pierwej (daw.) — najpierw. [przypis edytorski] ↩
- utseć nosa — dziś raczej: wytrzeć nos; wyrażenie „utrzeć nosa” ma współcześnie inne znaczenie: ’dać komuś nauczkę’. [przypis edytorski] ↩
- zadźwięknąć (daw.) — zadźwięczeć. [przypis edytorski] ↩
- przypiecek — w starych domach siedzisko wokół pieca. [przypis edytorski] ↩
- pomadka — tu w zn.: miękki cukierek. [przypis edytorski] ↩
- wykrzyk (daw.) — okrzyk. [przypis edytorski] ↩
- przycupła — dziś popr.: przycupnęła. [przypis edytorski] ↩
- z swawolnym — dziś popr.: ze swawolnym. [przypis edytorski] ↩
- czeladnik — rzemieślnik, który przestał być uczniem, ale jeszcze nie jest majstrem. [przypis edytorski] ↩
- snać, snadź (daw.) — widać, widocznie. [przypis edytorski] ↩
- do tata — dziś popr.: do taty. [przypis edytorski] ↩
- klasła — dziś popr.: klasnęła. [przypis edytorski] ↩
- ciżma (daw.) — miękki bucik. [przypis edytorski] ↩
- skonfundowany — tu: zawstydzony. [przypis edytorski] ↩
- z złotą — dziś popr.: ze złotą. [przypis edytorski] ↩
- jaskrawie — dziś popr.: jaskrawo. [przypis edytorski] ↩
- hołupiec, hołubiec — figura taneczna w tańcach ludowych. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Zofia Rogoszówna
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Dzieci pana majstra · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/rogoszowna-dzieci-pana-majstra/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.