Źródło i licencja tłumaczenia
Rozdział V. Jakie dziwy napotkała Sobótka w zaczarowanym ogrodzie i co z tego wynikło
nie czekając starszych dzieci,
jak kłębuszek okrąglutka
za wronkami w ogród leci.
— Pocekajcie gawlonaski,
macie Butkę wziąć ze sobą!
Już jej z oczu znikły ptaszki.
Butka śmiało kroczy dalej,
w słońcu świeci główką złotą
i tak sama siebie chwali:
źe śą palobcy1,
a źe dziewcęta
źmokłe kulcęta.
źa blamą śtoją,
śami nie wiedzą,
cego się boją.
bać się nie będzie,
gdzie tylko źechce,
pobiegnie wsędzie.
chłopcy są duze,
Butka odwazna,
a chłopcy tchóze!
rączką ujmie się pod boczki
i tak idzie przez aleje,
wytrzeszczając krągłe oczki.
Przez gąszcz liści hen, z wysoka,
słońce igra, w złotym piasku
znacząc jasne, świetlne oka.
brzęczą pszczółki, buczą muszki,
rojem kręcą się motyle
jak stubarwne lekkie duszki.
nóżką świerszcz o skrzydło bzyka,
a tu w róży wonnej płatki
bąk — włochaty pyszczuś wtyka.
wkoło kwiatów Butka drepce,
założyła w tył rączęta
i do samej siebie szepce:
aź Butkę kusi,
źeby ich ulwać
i dać mamusi.
Butka pamięta,
źe cudza własność
to jest źec święta!
kwiatek ulwała,
toby ją Jędza
w wolek złapała.
spicasta bloda,
zjadłaby Butkę,
a Butki śkoda!
z grządek, klombów i rabatki
szmerek rozległ się cichutki —
to parsknęły śmiechem kwiatki.
malwy, dzwonki, astry, laki:
— Cóż za śmieszne dzidzi małe?
i skąd ma rozumek taki?
Skoro Butka główką ruszy,
żaden kwiatek się nie śmieje,
wszystkie stoją jak bez duszy.
zaraz sąsiad na sąsiada
kiwa listkiem, mruga oczkiem,
coś mu szepce, coś mu gada.
— Źe mnie śmieją się nićponie!
Ale Butka się w minutkę
dowie, co „śwalgocą” o niej!
na fartuszku główkę składa.
— Stlaśnie mi się spać zachciało —
głośno kwiatkom zapowiada.
wszystko słyszy, wszystko widzi).
muszek nad nią lata chmara...
Wtem... zadzwoni przy jej twarzy
głosik niby brzęk komara.
widzi — kwiat się ku niej schyla.
— Cyt!... już zasnął młody człowiek —
szepnął śliczny dzwonek lila.
to nie żaden człowiek przecie;
to dziewczynka, bobuś mały,
milusieńkie ludzkie dziecię!
że nam życia nie zabrało —
i czuprynki swojej gęstwą
gwoździk musnął ją nieśmiało.
odczarować nas na chwilę?
Wciąż stać w miejscu taka nuda! —
Żółte ozwą się żonkile.
nasza śliczna pani wróżka,
tożbyście się wyhulały! —
storczyk malwom rzekł do uszka.
pisną kwiatki w nagłym żalu:
— Tak nam strasznie tańczyć chce się!
Balu! balu! balu! balu!
Co też jeszcze będzie dalej?
A wtem łysy mak zagada:
— Pannom zawsze w głowie bale!
dodał: — Siedźcie lepiej w grzędzie,
bo wam na to daję słowo —
chleba z mąki tej nie będzie!
już go tu nie ujrzym więcej;
bo łakomstwo, moje panie,
to największy wróg dziecięcy!
do jej rąk się schyli tysiąc —
mała napcha nimi brzuszek.
To wam, panny, mogę przysiąc!
krzyknie Butka: — A ty dziadzie!
Wala ci od mego brzuska!
Butka nic nie lusy w sadzie!
to cię zalaz, śtary błaśnie,
Butka wylwie i makówką
z całej siły o ziem plaśnie!
drżą do głębi swych serduszek;
szczęściem Butka w inną stronę
drepce, gniewnie mnąc fartuszek.
wreszcie, marszcząc brewki, rzeknie:
— Jak zobacy mnie na balu,
to ten mak ze złości pęknie!
raptem słyszy: wronki kraczą;
siedzą jak dwie grudki szare,
piórka stroszą i w głos płaczą.
gawronaszki pisły3 cienko:
— Ach, panienko ukochana,
zasłoń ślepki nam sukienką.
pałac widny jak na dłoni,
a nam w dzioby łezki cieką,
bo doń sad przystępu broni.
Pełno wisien, winogronków;
przejść przez sad o własnej sile
to nie w mocy jest gawronków!
poradź, ulżyj naszej męce,
nam tak brzuszki grają marsza! —
Tu ją z płaczem dzióbły4 w ręce.
śkolo tak plosicie gzecnie,
to was złego nic nie spotka,
z Butką będzie wam bezpiecnie.
Butka się nie źlęknie wcale,
tylko im wytalga usy
i pobiegnie plędko dalej!
bierze wronki popod paszki.
— Ach potężna to persona! —
ze czcią5 szepczą gawronaszki.
Z gawronkami Butka mała.
a za nimi szemrzą drzewa:
— Co się dzieje? Co się dzieje?
Dziecku sad się przejść zachciewa!
bo cię woń owoców skusi;
kto skosztuje ich, dzieciątko,
pokutować długo musi.
głos od ziemi stęknął głuchy;
— Idź do wróżki, idź, niebożę,
proś niech zdejmie czar z ropuchy!
jak my wpadnie do pułapki
w sadzie zdrady! zdrady! zdrady! —
zaskrzeczały w trawie żabki.
z cicha się skarżyły duszki,
lecz tłuściutkiej Butki naszej
nic nie dziwi, nic nie straszy.
w ścieżkę krętą i wąziutką,
aż tu pisną wronki małe:
— Już sad pachnie! ratuj Butko!
myk, dwa łebki w dwie kieszonki.
jeno w gąszczu tym, na końcu,
w gęstych liściach winogradu6
coś jak gwiazdka błyszczy w słońcu.
w płotku świecą srebrne drzwiczki;
klamka — brylant cud roboty!
w niej się słońca skrzą promyczki.
potem rączkę na niej kładzie,
klucz przekręca, z miną zucha
drzwi popycha i jest w sadzie!
nieruchomo chwilkę stoi;
cudów, które tam ujrzała,
żadna główka nie wyroi7.
z migotliwych gwiazd utkany
w róż girlandach i zieleni
pałac tęczą malowany.
sto wieżyczek w niebo strzela —
wodotrysków pieśń się żali,
z komnat tęskna brzmi kapela.
i z zdziwioną8 szepnie minką:
— Pewnie bal się juz zacyna,
bo ktoś klęci katalynką...
pędzą już przez złote dróżki,
lecz czar mocą swą zdradziecką
zatrzymuje w biegu dziecko,
ukazując dziwy wszędzie,
jakie jeno9 baśń wyprzędzie...
ogród jak dla liliputki.
stoją drzewka jak zabawki.
Każdy krzaczek i drzewina
pod owocem się ugina.
bums! z gałązek ku niej skoczą.
Tłumnie, jakby na wesele,
wonne toczą się morele —
krągłe jabłka, pulchne gruszki
prezentują kraśne10 brzuszki,
pomarańczki złota kula
do jej nóżki się przytula.
Wśród chichotek11, krygów12, śmieszków
pląsa w słońcu garść orzeszków.
Tu brzoskwinia wdzięcznie dyga,
tam się pcha słodziutka figa;
tłum migdałów przed nią klęka,
wtem trach! skórka na nich pęka,
ukazując spod pieluszek
ziarnka ryte w kształt serduszek.
Kto tam jeszcze się nie ciśnie —
winogronka, śliwki, wiśnie...
ten ją muska, ta ją łechce.
— Może mnie panienka zechce?
— Skosztuj, skosztuj mnie, dziewuszko,
jam wyborne jest jabłuszko!
— Niech panienka mu nie wierzy,
nie ma jak ananas świeży.
— Niech panienka mnie posłucha,
jestem grucha jak poducha!
— Mnie pokosztuj, mnie panienko,
nie pogardzajże wisienką!
sad jak z bajki, a prawdziwy.
czy ten cudny czar nie pryśnie?
Aż rumieni się dziecinka,
aż w głowince jej się kręci,
aż do ust jej płynie ślinka,
tak owoców woń ją nęci.
i owockom tak powiada:
— Butka tak was kocha śtlaśnie,
ze od lazu was poźjada!
dalej piszczeć na wyścigi:
— Weź mnie, weź mnie, prędzej, nuże!
nie namyślajże się dłużej!
— Mnie, mnie pierwszą! — Mnie pierwszego!
— Mnie zjedz pierwej, a nie jego!
już wyciąga swe rączęta,
gdy wtem wyjrzą z jej kieszonki
przerażone dwa gawronki
i zakraczą: — Olaboga!
to pokusy, Butko droga.
Odpędź, odpędź je prędziutko
i do wróżki goń, Sobótko!
Tam odrosną nam ogonki... —
i myk znowu do kieszonki.
to nie dla niej, nie dla Butki?
Te prześliczne małe cacka
to jest podstęp, to zasadzka?
Nagle sobie przypomina,
co kwiatuszkom szeptał wkoło
mak, szkaradny dziadowina.
do jej rąk się schyli tysiąc —
mała napcha nimi brzuszek.
To wam, panny, mogę przysiąc!”
Tak natrząsał się z Sobotki!
na owoce jak nie wrzaśnie:
— Chodźcie tylko bliżej do mnie,
to was Butka kijem tsaśnie!
idźcie śobie plec, pokusy,
idźcie plec do Baby Jędzi,
Butka w sadzie nic nie lusy!
lecz gdy wrzasła14 jeszcze głośniej,
gdy jej nóżki zatuptały —
czmychnął przed nią, gdzie pieprz rośnie!
nie zostało ani śladu.
stoi Butka jak bez duszy...
z migotliwych gwiazd utkany
w róż girlandach i zieleni
pałac tęczą malowany.
sto wieżyczek w niebo strzela,
a z błękitnej jakiejś dali
niewidzialna gra kapela.
Tylko zniknął cud nad cudy,
czarodziejski dziw nad dziwy,
sad jak z bajki — a prawdziwy!
że jest biedna i malutka,
że ją strasznie oszukali,
coś jej dali — i zabrali...
Że jej radość była zwodna,
że zmęczona jest i głodna,
że jej z ocząt łezki cieką16
i że dzieci są daleko.
Czuje, jak to źle być samej
i że tęskno jej do mamy.
skaczą wkoło jej osóbki
i serdecznie kraczą do niej,
rozdziawiając żółte dzióbki.
że wybuchnąć płaczem musi;
krzyk z jej piersi się wyrywa:
Do mamusi! Do mamusi!
łkając coraz to żałośniej,
ktoś znad ziemi ją unosi,
ktoś przytula ją miłośnie.
czyjś głos szepce, czyjś głos śpiewa:
— Cyt, dziecino, cyt, dziecino,
niechaj łezki już nie płyną.
pokaż mi swą buzię słodką,
otwórz oczka, stań na nóżki,
spójrz — w pałacu jesteś wróżki.
- parobek — dawniej robotnik, którego zatrudniano do pracy w gospodarstwie. [przypis edytorski] ↩
- zmilkły — dziś popr.: zamilkły. [przypis edytorski] ↩
- pisły — dziś popr.: pisnęły. [przypis edytorski] ↩
- dzióbły — dziś popr.: dziobnęły. [przypis edytorski] ↩
- ze czcią — dziś popr.: z czcią. [przypis edytorski] ↩
- winograd (daw.) — winorośl. [przypis edytorski] ↩
- wyroić — tu: wyobrazić sobie. [przypis edytorski] ↩
- z zdziwioną — dziś popr.: ze zdziwioną. [przypis edytorski] ↩
- jeno (daw.) — tylko. [przypis edytorski] ↩
- kraśny (daw.) — tu: czerwony. [przypis edytorski] ↩
- chichotek — dziś popr.: chichotków. [przypis edytorski] ↩
- krygi (daw.) — przesadne, przerysowane ruchy. [przypis edytorski] ↩
- zgniewana — dziś popr.: zagniewana. [przypis edytorski] ↩
- wrzasła — dziś popr.: wrzasnęła. [przypis edytorski] ↩
- wprzódy (daw.) — wcześniej, najpierw. [przypis edytorski] ↩
- cieką — dziś popr.: ciekną. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Zofia Rogoszówna
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Dzieci pana majstra · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/rogoszowna-dzieci-pana-majstra/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.