XXIII

Następnego przedpołudnia panna Stenberg przyniosła w swoim fartuchu rzeczy Else. Rozwiązała pakunek i starannie zbadała zawartość, zanim przekazała ją w ręce pacjentki.

A więc żadnego liściku od Knuta. Oczywiście, że nie.

Ale, dzięki Bogu, miała już swoje podwiązki i pozbyła się tego sznurka, który boleśnie wpijał jej się pod kolanami. Był tam też jej zegarek razem z kluczykiem. I nożyczki do paznokci, lusterko, porcelanowe puzderko z pomadą do ust, i flakonik perfum. Poza tym jej robótka i futrzany szal. Prawdziwe bogactwo.

— No, i tu mamy naszą miłą panią — powiedziała babcia, kiedy Else zjawiła się w korytarzu z celami.

Siedziała na swoim zwykłym miejscu, schludna i uśmiechnięta, i opowiadała o tym, jak bardzo jej zięć lubi zupę z kapusty.

— Och, dziękuję, dziękuję — zawołała ożywiona, gdy pani Kant podała jej pół kubka swojej kawy.

Chwyciła oburącz ciepłe naczynie, po czym rozejrzała się ostrożnie i pochyliła się do Else, jakby chciała się schować, i prędko wychłeptała kawę.

— Dziękuję — powtórzyła, oddając kubek i ucałowała Else w dłoń. — To pomaga.

— Codziennie będzie babcia dostawać ode mnie kawę.

— Psst... Wszyscy pytają mnie o wiek, a mój zięć...

Twarz babci przybrała niemal przebiegły wyraz, jakby nie chciała, by pielęgniarka, która właśnie przechodziła, podsłuchała, że rozmawiają o kawie. Widać sądziła, że to najbardziej zakazany owoc na świecie.

— Tak szczęśliwie żyliśmy z początku razem, mój mąż i ja.

Else siedziała na skraju łóżka pani Syverts, która białymi palcami z zapałem składała chusteczkę trzymaną przed twarzą i przemawiała swym smutnym, pełnym wyrazu głosem, na który pani Kant zwróciła uwagę pierwszego ranka.

— Ale nic nie można poradzić na to, że się dobrze wygląda i przypada do gustu mężczyznom. A kiedyśmy wychodzili gdzieś z rzadka, panowie otaczali mnie tłumnie. Co mój mąż uważał za... No, niemożliwe, żeby mu się to podobało. Miałam też zbyt wiele na głowie... Lecz to nie ja nie potrafiłam zostawić w spokoju mężczyzn, to raczej oni... Proszę posłuchać — jej twarz rozjaśnił nagle dziwny uśmiech, a głos stał się cichy i zmysłowy — znałam raz jednego Norwega, byłam nawet jego ukochaną! Może mi pani wierzyć. — Pokiwała głową i zaśmiała się lekko, dziwnie ochrypłym, lecz sympatycznym śmiechem. — Ach, tak, teraz już wszystko minęło — powiedziała tym samym smutnym głosem, jakim mówiła wcześniej i głęboko westchnęła. — Pomyśleć, że tutaj leżę. — Nagle wybuchła płaczem i włożyła chusteczkę do ust, a ramiona i pierś unosiły się, gdy szlochała. — Pani Kant, proszę poprosić pannę Stenberg, by pozwoliła mi wstać. Leżę bez ruchu od wielu dni.

Else skinęła głową.

— Zabrali mi też obrączkę — ciągnęła pani Syverts i wytarła oczy. — Nie wiem już, czy jestem mężatką czy nie. Gdybym tylko mogła odzyskać obrączkę! Mogłabym się nią cieszyć.

Gdy Else od niej wyszła, zapytała pannę Stenberg, czy pani Syverts nie mogłaby odzyskać obrączki.

Pielęgniarka się zawahała.

— Ale dlaczego? Bardzo za nią tęskni.

— Zdarza się, że ludzie połykają obrączki, by ze sobą skończyć, pani Kant.

Else przeszedł dreszcz. Przypomniała sobie swoją podartą chusteczkę.

— A może mogłaby chociaż wstać? — prosiła dalej.

— Zapytałam o to zastępcę ordynatora, ale uznał, że jest jeszcze za wcześnie.

Odwracając się od panny Stenberg, Else ujrzała, jak młoda dziewczyna z ciężką głową z przerażeniem ucieka za drzwi.

— Proszę się mnie nie bać — powiedziała i za nią poszła.

— Kiedy ona lubi panią Kant — zauważyła pielęgniarka. — Nieprawdaż, Mariane?

Dziewczyna schowała śmiertelnie zmęczoną twarz za uniesioną ręką i niechętnie uśmiechnęła się nadąsana.

— Wszystko to złe jest i wstrętne — zakwiliła — nigdy nie będzie lepiej.

— Będzie — odparła Else. — Wkrótce całkiem pani wyzdrowieje.

— Nigdy nie wyzdrowieję. Znów byłam w piekle, dwa dni.

— Mariane siedziała zamknięta w celi, bo była niegrzeczną dziewczynką i chciała zrobić sobie krzywdę — wyjaśniła pielęgniarka. — Znalazła gdzieś nożyczki i przecięła sobie nadgarstek, tuż przy tętnicy. Pokaż pani Kant ranę.

Dziewczyna, która wciąż zasłaniała twarz i się wykręcała, prędko schowała rękę za plecami.

— Całkiem się zagoiło — powiedziała panna Stenberg, która złapała jej rękę i pokazała Else nadgarstek z widocznym ciemnym strupem.

— Nie rób tak, nie rób tak — jęknęła Mariane.

— Mariane będzie już dobrą dziewczynką. — Pielęgniarka pogłaskała ją po gęstych, sterczących włosach. — Zresztą za parę dni przechodzi do świętego Jerzego.

— Oczywiście nic z tego nie wyjdzie — powiedziała Mariane z niezadowoloną miną.

— A chce tego? — zapytała Else.

— Tak, biedaczka. Cieszy się chyba na zmianę. Od tak dawna tu jest.

— Idę nakarmić panią Fog.

Panna Stenberg zabrała parującą miskę z wielkiej tacy z jedzeniem, którą przyniosła służąca, po czym weszła do celi pani Fog. Else udała się za nią. Trzymała miskę, gdy pielęgniarka unosiła wezgłowie łóżka starej mumii, która swym na wpół zmąconym, pytającym wzrokiem bezradnie patrzyła to na jedną, to na drugą kobietę.

— Proszę ładnie jeść — powiedziała pielęgniarka i włożyła do ust chorej łyżkę bulionu z jajkiem. — O tak.

— O, o, o — jęczała pani Fog, przełykając zupę z wyrazem zmęczonej niechęci na twarzy i wydając głuche, gardłowe odgłosy.

— Wie pani, że musi pani jeść — dodała Else i pogłaskała ją po poszarzałym czole.

— Tak, ale tego nie lubię — szepnęła, ukazując bezzębne dziąsła i spoglądając na nią wzrokiem, który zdawał się odrętwiały z cierpienia.

— Już, już, miła pani Fog. Ładnie — mówiła pielęgniarka, dalej ostrożnie karmiąc chorą, która przełykała z coraz większą trudnością; wreszcie zwróciła jedzenie, bulion polał się po jej zapadniętym podbródku.

— No, więcej już nie musi.

Panna Stenberg wytarła pani Fog usta i ją oporządziła. Chora uniosła swoją szponiastą, popękaną i pokrytą łuskami dłoń, którą chwyciła palce Else. A potem, zmęczona, zamknęła oczy.

— Myśli pani, że ona niedługo umrze? — zapytała pani Kant, gdy wraz z pielęgniarką opuściła celę.

— Może na to wyglądać, lecz tacy ludzie bywają zadziwiająco wytrwali.

Else weszła do celi pacjentki w połogu, która siedziała na łóżku z rękami splecionymi za karkiem i wydała przeciągły jęk.

— Czy coś panią boli? — zapytała pani Kant.

Kobieta umilkła i popatrzyła na nią podejrzliwym, pytającym wzrokiem, który zarazem jakby prosił o pomoc. Nagle rozplotła ręce, chwyciła nadgarstek Else i oparła głowę o jej ramię.

— Czego się pani boi?

— Boi — powtórzyła pacjentka w połogu; odsunęła głowę i znów popatrzyła na nią pytająco. — Powiem pani... — Zamilkła; zdawała się z trudem szukać słów, kurczowo ściskając i głaszcząc rękę Else. — Chodzi o dziecko... Wie pani, gdzie jest dziecko?

— Dziecko ma się wyśmienicie — odpowiedziała Else, która wiedziała to od pielęgniarek. — Jest w innym szpitalu.

— To nie umarło?

— Nie.

Kobieta wpatrywała się w twarz Else. Jej spojrzenie było już tylko bezradne. A wtedy z jednego oka ukradkiem wypłynęła łza — powolna łza, którą starła palcem wskazującym.

*

W korytarzu przed swoją salą Else spotkała hrabinę, która płakała i załamywała ręce.

— Jestem bliska rozpaczy — powiedziała na swój spokojny sposób. — Pomyśleć, że moje dzieci, moje biedne, nieszczęsne dzieci oddano pod opiekę jakimś okropnym ludziom, którzy nienawidzą mnie i moich chłopców.

— Jak się pani o tym dowiedziała? — zapytała Else.

— Przez profesora. Ach, moje dzieci, co sobie myślicie o swojej matce! Jeden z synów był ze mną w powozie, gdy tutaj jechałam, i wyrwano mi go przy drzwiach. To był chyba najcięższy cios. Ach, moi biedni synowie — płakała rzewnie, chociaż bezgłośnie.

— To musi być dla pani straszne — powiedziała pani Kant.

— I nie wolno mi nawet napisać listu. Ani wysłać posłańca. Nikt mnie nie może odwiedzać. Co ze mną będzie?

— Niech się tym tak pani nie martwi, droga hrabino — pocieszała Else. — Zawsze jest pani taka spokojna. Przecież to nie może tak długo trwać. Profesor musi niedługo zrozumieć, że nie jest pani umysłowo chora.

— Tak, też tak myślałam — hrabina z wysiłkiem powstrzymała płacz. — Lecz moja nadzieja z każdym dniem słabnie. On zakłada, że jestem szalona. Każdym swoim pytaniem próbuje zwabić mnie w sidła.

— Musi pani uzbroić się w cierpliwość, pani hrabino — powiedziała panna Ræder, która właśnie przyszła. — Pogodzić się z tym, że spędzi tu pani około trzech tygodni. Wtedy musi zapaść jakaś decyzja.

— Trzech tygodni!? — zawołała hrabina z twarzą wykrzywioną od płaczu. — Dobry Boże! Człowiek ma się pogodzić, że zamknięto go w takim miejscu, gdy nic mu nie jest i niczego złego nie zrobił?

Znów przytłoczył ją szloch. A potem poszła cicho do swojej sali, uklękła przed fotelem i nań opadła.