Źródło i licencja tłumaczenia
AKT DRUGI
SCENA I
BIANKA
Chcąc mnie zamienić w biedną niewolnicę.
To mnie oburza. Co do tych świecideł,
Rozwiąż mnie tylko, sama zrzucę wszystkie,
Zrzucę te szaty, zostanę w koszuli,
I wszystkie twoje wykonam rozkazy;
Takie dla starszych mam poszanowanie.
KATARZYNA
Który najlepiej do myśli ci przypadł?
Mów tylko szczerze.
BIANKA
Jeszcze na ziemi nie spotkałam męża,
Co by mi droższy od innych się zdawał.
KATARZYNA
BIANKA
Ja sama pójdę, aby cię z nim swatać.
KATARZYNA
Wybierasz Gremia, ażeby cię stroił.
BIANKA
O, więc to żarty, dobrze teraz widzę,
Że były żartem wszystkie twoje gniewy.
Więc proszę, Kasiu, rozwiąż mi już ręce!
KATARZYNA
Uderza ją.
BAPTYSTA
Oddal się, Bianko. Biedne dziecko! Płacze.
Weź się za szycie, nie zbliżaj się do niej.
Fe, wstydź się, wstydź się, swarliwa diablico!
Dlaczego krzywdzisz tę, która cię nigdy
Nie pokrzywdziła? Powiedz, czy cię kiedy
Trochę zbyt żywym obraziła słowem?
KATARZYNA
BAPTYSTA
KATARZYNA
Ona jest skarbem, dla niej szukasz męża;
Ja na jej ślubie muszę boso tańczyć.
Przez miłość dla niej siać mi każesz rutę1.
Więc nie mów do mnie; siądę, płakać będę,
Aż mi się zemsty sposobność nadarzy.
Wychodzi.
BAPTYSTA
Lecz ktoś się zbliża.
GREMIO
BAPTYSTA
PETRUCHIO
Czy nie masz córki cnotliwej, urodnej,
A której chrzestne imię Katarzyna?
BAPTYSTA
GREMIO
PETRUCHIO
Widzisz przed sobą szlachcica z Werony,
Co na wieść o jej wdziękach i dowcipie,
O jej skromności, uprzejmej dobroci,
Dziwnych przymiotach, łagodnym obejściu,
W twój dom gościną przybyć się ośmiela,
Aby własnymi zobaczyć oczyma,
O czym z powieści tak często już słyszał.
Ażeby znaleźć chętniejsze przyjęcie,
Śmiem ci przedstawić mojego człowieka,
przedstawia mu Hortensja
W matematyce, muzyce biegłego,
By ją w naukach tych wydoskonalił,
Które, wiem dobrze, już nie są jej obce.
Przyjm go, jeżeli nie chcesz mnie obrazić:
Zowie się Licjo, rodem Mantuańczyk.
BAPTYSTA
Lecz co do córki mojej, Katarzyny,
Żal mi, lecz nie jest dla ciebie to żona.
PETRUCHIO
Lub raczej, że ci nie jestem po myśli.
BAPTYSTA
Powiedz, skąd jesteś, jakie twe nazwisko?
PETRUCHIO
Dobrze jest znany, jak Włochy szerokie.
BAPTYSTA
GREMIO
Powiedzieć słówko innym suplikantom.
Na honor, widzę, że strasznie ci pilno.
PETRUCHIO
GREMIO
Sąsiedzie, podarunek tego pana jest miły, nie wątpię. Aby równej uprzejmości złożyć dowody, ja, co byłem przez ciebie traktowany uprzejmiej, niż ktokolwiek inny, ofiaruję ci całym sercem tego młodego literata, prezentuje Lucentia który długo w Reims studiował, ćwiczony w grece i łacinie, i innych językach, jak tamten w muzyce i matematyce. Nazywa się Kambio, proszę cię, racz przyjąć jego usługi.
BAPTYSTA
Tysiączne dzięki, signor Gremio. Witam cię, mój dobry Kambio. Do Trania Ale ty, łaskawy panie, o ile mi się zdaje, nie jesteś tutejszy. Czy mogę zapytać, jakiej okoliczności winienem twoje odwiedziny?
TRANIO
Że chociaż obcy Padwie, twemu miastu,
Śmiem się ubiegać o rękę twej córki,
O rękę pięknej i cnotliwej Bianki.
Nie jest mi obce twe postanowienie,
Że pragniesz przody starszą wydać za mąż;
O nic też więcej nie proszę cię teraz,
Jak, byś ze względu na me pochodzenie,
Raczył tę samą dobroć mi okazać,
Jaką okażesz mym wszystkim rywalom.
Co się twych córek wychowania tyczy,
Przynoszę tylko mały ten podarek,
Te kilka greckich i łacińskich książek,
Które wysoką będą miały cenę,
Jeżeli raczysz przyjąć je ode mnie.
BAPTYSTA
TRANIO
BAPTYSTA
Signor Lucentio, witam cię w mym domu.
do Hortensja
Weź twoją lutnię,
do Lucentia
ty zabierz te książki,
Zaraz do waszych pójdziecie uczennic.
Hola!
Wchodzi Sługa.
Tych panów do córek mych prowadź,
Powiedz, że ja im mistrzów tych posyłam,
I liczę, że ich przyjmą jak należy.
Wychodzą za Sługą: Hortensjo, Lucentio i Biondello.
Teraz, nim obiad będzie zastawiony,
W ogrodzie małą zrobimy przechadzkę.
Raz jeszcze witam was z całego serca,
I proszę, bądźcie przyjaźni mej pewni.
PETRUCHIO
Nie mogę co dzień przychodzić w konkury.
Znałeś mojego ojca i wiesz dobrze,
Żem jest jedynym dóbr jego dziedzicem,
Że w moim ręku urosły dochody;
Jeśli więc zyskam córki twojej miłość,
Powiedz mi, proszę, jaki dasz mi posag?
BAPTYSTA
Teraz — dwadzieścia tysięcy talarów.
PETRUCHIO
Robię jej zapis mych nieruchomości;
Spiszemy kontrakt, aby obie strony
Danych obietnic wiernie dotrzymały.
BAPTYSTA
Miłość jej zyskaj, bo to grunt wszystkiego.
PETRUCHIO
Dumie twej córki równy jest mój upór,
A gdzie dwa wściekłe spotkają się ognie,
Wszystko przetrawią, co im żywioł daje.
Jeśli wiatr mały mały wzmaga ogień,
To wicher gasi największe pożary.
Jam jest tym wichrem, ona ulec musi,
Bo konkurować nie myślę jak dziecko.
BAPTYSTA
Na ostre słowa przygotuj się tylko.
PETRUCHIO
Nigdy jej posad wstrząsnąć nie zdołają.
BAPTYSTA
HORTENSJO
BAPTYSTA
HORTENSJO
Być może, że z nią wytrzyma żelazo,
Lecz nigdy lutnia.
BAPTYSTA
Rąk jej do lutni włożyć nie potrafisz?
HORTENSJO
Kiedym zobaczył, że źle stawia palce,
I chciałem uczyć ją aplikatury2,
Ona z diabelską krzyknęła mi złością:
„Ha, ha! Nazywasz to aplikaturą?
Zobacz więc, jak ja aplikować będę!”
To mówiąc, z taką trzasnęła mnie siłą,
Że głowa lutnię przebiła jak papier;
Stałem tak chwilę, cały odurzony,
Jak pod pręgierzem z lutnią, zamiast kuny3,
A ona wrzeszczy: „Precz mi stąd, rzępoło!
Jarmarczny grajku!” I Bóg wie, co więcej,
Jakby czytała ze słownika obelg.
PETRUCHIO
Kocham ją za to dziesięć razy więcej.
Do pogadanki z nią jak mi się tęskni!
BAPTYSTA
Rozpocznij lekcje z młodszą moją córką;
Znajdziesz w niej zdolną, wdzięczną uczennicę.
Signor Petruchio, czy zechcesz pójść ze mną,
Czy wolisz, żebym Kasię ci tu przysłał?
PETRUCHIO
Wychodzą: Baptysta, Gremio, Tranio i Hortensjo.
Gdy przyjdzie, żwawo rozpocznę zaloty.
Gdy się ofuknie, rzeknę bez ogródki,
Że głos jej słodki jak pieśni słowika;
Jeśli się zmarszczy, powiem, że jej czoło
Jasne jak róża ranną myta rosą;
Jeśli milcząca, nie odpowie słowa,
Zacznę wychwalać łatwość wysłowienia,
Nieporównaną siłę jej wymowy;
Gdy każe zmykać, będę jej dziękował,
Jakby prosiła, bym z nią tydzień został;
Gdy da mi kosza, poproszę, niech raczy
Dzień zapowiedzi, dzień ślubu oznaczyć.
Lecz już nadchodzi. Śmiało więc, Petruchio!
Wchodzi Katarzyna.
Dzień dobry, Kasiu, jak bowiem słyszałem,
To twoje imię.
KATARZYNA
Kto do mnie mówi, zwie mnie Katarzyną.
PETRUCHIO
Czasem milutką, a czasem złą Kasią,
I najpiękniejszą Kasią w chrześcijaństwie,
Kasią z Kasina, Kasią Katarzynką,
Bo Katarzynki wszystkie — to pierniczki.
Więc słuchaj, Kasiu, moja ty pocieszko,
Gdym wszędzie słyszał cnót twoich pochwały,
Twej łagodności i twojej urody,
(Choć wszystkie stoją przymiotów twych niżej),
Tym poruszony wyruszyłem w drogę,
O twoją rękę przybywam się starać.
KATARZYNA
Bo wiem, że jesteś tylko ruchomością.
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
Bo wiedząc, żeś jest i młodą, i lekką —
KATARZYNA
Chociaż mam wagę, jaka mi należy.
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
W ogonie.
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
A teraz żegnam.
PETRUCHIO
Zatrzymując ją.
Wierzaj mi, jestem szlachcic.
KATARZYNA
Uderza go.
PETRUCHIO
KATARZYNA
Gdy mnie uderzysz, nie jesteś szlachcicem,
A kto nie szlachcic, ten i herbu nie ma.
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
Mówiono, żeś jest zła, dzika, ponura,
Dziś widzę, że to czarna była potwarz,
Boś jest wesoła, zabawna, uprzejma,
Powolna w mowie, wonna jak kwiat w maju,
Niezdolna zmarszczyć czoła, krzywo patrzyć,
Jak rozdąsane panny ust przygryzać,
Nie ma dla ciebie wdzięku sprzeciwianie;
Chętnie przyjmujesz wszystkich zalotników
I wszystkich bawisz uprzejmą rozmową.
Skąd wieść ta poszła, że Kasia kuleje?
Potwarczy świecie! Kasia tak wysmukła
I tak jest gibka, jak leszczyny gałąź,
Jak jej orzecha łupina tak smagła,
A stokroć słodsza od jądra orzecha.
Pozwól zobaczyć chód twój: nie kulejesz.
KATARZYNA
PETRUCHIO
Jak tej komnaty Kasia z swym urokiem?
O, bądź Dianą, a Kasią Diana,
Ty czystą Kasią, a Diana czułą!
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
KATARZYNA
PETRUCHIO
Lecz dajmy pokój próżnej gadaninie;
Rzecz ci wyłożę krótko, węzłowato:
Ojciec twój dał już swoje przyzwolenie,
I na twój posag zgoda między nami,
Będziesz mą żoną, czy chcesz, czyli nie chcesz.
Mąż ze mnie, Kasiu, jakiego ci trzeba,
Bo, na to światło, w którym jasno widzę
Całą twą piękność, dla której cię kocham,
Mnie, nie innego pojąć musisz męża.
Jam się urodził, aby cię ugłaskać,
Dzikiego kota w słodką zmienić Kasię,
Jak wszystkie Kasie domowe łagodną.
Otóż twój ojciec; nie rób ceregieli,
Bo chcę i będę mieć Kasię za żonę.
BAPTYSTA
PETRUCHIO
Moje zaloty nie mogły być marne.
BAPTYSTA
KATARZYNA
Żeś mi dał dowód ojcowskiej czułości,
Pragnąc mnie wydać za pół-wartogłowa,
Wariata, gbura, któremu się zdaje,
Że można wszystko przekleństwem załatwić!
PETRUCHIO
Fałszywe o niej wydaliście zdanie;
Jeśli się sierdzi, to tylko na pokaz,
W duszy jest bowiem skromna jak gołąbek,
I niegorętsza od wiosny poranka;
Swą cierpliwością jest równa Gryzeldzie7,
Rzymskiej Lukrecji8 duszy swej czystością.
Słowem, po krótkiej zapadło rozmowie,
Że ślub nasz w przyszłą bierzemy niedzielę.
KATARZYNA
GREMIO
TRANIO
PETRUCHIO
Jeśli my w zgodzie, w co się chcecie mieszać?
W porozumieniu wspólnym tak zapadło,
Że między ludźmi będzie wciąż złośnicą.
Daję wam słowo, że trudno uwierzyć,
Jak ta Kasieńka serdecznie mnie kocha.
Drogie kurczątko! Zwisła mi na szyi
I przysięgami i całusów krocią
Zyskała moją miłość w mgnieniu oka.
Ach, wy naiwni, wy jeszcze nie wiecie,
Że wszak sam na sam i tchórzliwy rycerz
Może poskromić najgorszą złośnicę.
Daj rękę, Kasiu; jadę do Wenecji,
Aby czym prędzej wyprawę zakupić.
Tymczasem, ojcze, ślubne urządź święto,
Na którym Kasię w całym ujrzysz blasku.
BAPTYSTA
Petruchio, niechaj Bóg ci błogosławi!
To zaręczyny.
GREMIO I TRANIO
PETRUCHIO
Muszę się spieszyć, sobota za pasem.
Będziesz mieć suknie, pierścienie, klejnoty.
Kasiu, daj buzi! — A więc do soboty.
GREMIO
BAPTYSTA
Dobiłem targu, chociaż stracę ponoć.
TRANIO
Na morzu korzyść przyniesie lub zginie.
BAPTYSTA
GREMIO
Teraz, Baptysto, do twej młodszej córki
Przyszedł na koniec dzień długo czekany.
Jam twój jest sąsiad i pierwszy w zalotach.
TRANIO
Nawet nad myśli twoich przypuszczenia.
GREMIO
TRANIO
GREMIO
Wiek jeden daje stateczność, dostatek.
TRANIO
BAPTYSTA
Czyny, nie słowa, rzecz rozstrzygną całą.
Kto większe wiano mej zapewni córce,
Temu zaręczam Bianki mojej miłość.
Mów, signor Gremio, jaki robisz zapis?
GREMIO
W złote i srebrne opływa naczynia,
W drogie miednice dla pięknych jej rączek;
W kufrach z słoniowej kości jest gotówka,
W szafach z cyprysu obicia, dywany,
Drogie tkaniny, zdobione firanki,
Pościel mięciutka, tureckie poduszki,
Wszystkie perłami suto haftowane,
W złotych obiciach, weneckie koronki,
Z miedzi i cyny kuchenne naczynia,
Jak uczciwemu przystało domowi;
W moim folwarku sto krów dojnych stoi,
W moich oborach wołów sto dwadzieścia,
A w miarę tego całe gospodarstwo.
Prawda, że w lata zaszedłem już trochę,
Lecz niechaj moją będzie, póki żyję,
Wszystko to dla niej, choćbym jutro umarł.
TRANIO
Mnie teraz słuchaj; bogatego ojca
Jestem jedynym synem i dziedzicem;
Jeśli dostanę córkę twą za żonę,
W murach bogatej Pizy jej zostawię
Trzy albo cztery tak pięknych kamienic,
Jak piękny w Padwie dom starego Gremia;
A dwa tysiące dukatów intraty,
Z mych żyznych łanów na wiano jej piszę.
Co, panie Gremio? Trochę ci dopiekłem.
GREMIO
Dóbr moich wartość tyle nie wynosi;
Wszystko jej daję, a w dodatku okręt,
Co dziś w Marsylii stoi na kotwicy.
Co, czy cię jeszcze okręt mój nie zdławił?
TRANIO
Ma trzy okręty podobne twojemu,
Dwa galeony11 i galer12 dwanaście:
Wszystkie są dla niej, i jestem gotowy
Każdy twój prezent natychmiast zdublować.
GREMIO
Dać jej nie mogę więcej, jak posiadam,
Lecz dam jej siebie i wszystko, co moje.
TRANIO
Pobiłem Gremia, dziewczyna jest moja.
BAPTYSTA
Niech teraz ojciec twe dary potwierdzi,
Daję ci córkę, inaczej przepraszam;
Co będzie z wiana, gdy umrzesz przed ojcem?
TRANIO
GREMIO
BAPTYSTA
W przyszłą niedzielę jest ślub Katarzyny,
W tydzień powiedziesz Biankę do ołtarza,
Jeśli przyniesiesz ojca potwierdzenie,
Inaczej, signor Gremio ma pierwszeństwo.
A teraz żegnam, obu wam dziękuję.
Wychodzi.
GREMIO
Stary twój ojciec byłby postrzelony,
Gdyby dał wszystko i na stare lata
W twoim żył domu na łaskawym chlebie.
Próbuj, zobaczysz, że nie tak jest łatwo
Starego lisa włoskiego wykurzyć.
Wychodzi.
TRANIO
Gram w grę wysoką i na swym postawię.
Skorom się uparł memu panu służyć,
Nie wiem, dlaczego fałszywy Lucentio
I w fałszywego nie zmieni się ojca:
Gdy się to uda, cud to będzie wielki,
Bo zwykłym trybem ojciec syna płodzi,
A tutaj z syna ojciec się urodzi.
Wychodzi.
- ruta — roślina ozdobna i lecznicza, dawniej używana na wianki ślubne. [przypis edytorski] ↩
- aplikatura — optymalny układ palców w grze na instrumencie muzycznym. [przypis edytorski] ↩
- kuna — metalowa obejma na szyję, która utrzymywała skazańca przy pręgierzu. [przypis edytorski] ↩
- turkawka — gołębica. [przypis edytorski] ↩
- kapłon — kastrowany kogut, tuczony na mięso. [przypis edytorski] ↩
- Febe (mit. gr.) — imię kilku postaci z gr. wierzeń, tu: Artemida, tj. Diana, dziewicza bogini łowów. [przypis edytorski] ↩
- Gryzelda — postać średniowiecznego europejskiego folkloru, symbol cierpliwości i uległości. W Dekameronie mąż poddaje Gryzeldę próbom, odbierając jej dzieci i degradując do roli służącej. Zaakceptowania przez nią upokorzeń zostaje nagrodzone szacunkiem otoczenia i dostatnim życiem u boku męża. [przypis edytorski] ↩
- Lukrecja — postać z legendy nt. starożytnego Rzymu. Patrycjuszka Lukrecja zostaje zgwałcona i nie mogąc znieść hańby, popełnia samobójstwo. [przypis edytorski] ↩
- stadło — [przypis edytorski] ↩
- perora — tu: uroczysta mowa. [przypis edytorski] ↩
- galeon — statek żaglowy o trzech lub czterech masztach, używany dawniej jako okręt wojenny. [przypis edytorski] ↩
- galera — daw. okręt wojenny lub statek handlowy o niskich burtach, z dwoma lub trzema żaglami, poruszany głównie wiosłami. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · William Shakespeare (Szekspir)
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Poskromienie złośnicy · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/poskromienie-zlosnicy/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Leon Ulrich
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.