Źródło i licencja tłumaczenia
SPRAWA DRUGA ZWIASTOWANIE
7. CHORAŁ
chór czterogłosowy za sceną
Posłan był do Panny z rządzenia Boskiego,
Ta w mieście żydowskim, w Nazaret mieszkała,
A Josepha męża poślubionego miała.
Iż porodzić miała niebieskiego Pana,
Który by mocą swą moc szatańską zgładził,
A wybrane swoje do nieba doprowadził.
podczas tego śpiewu ukazuje się w prawym skrzydle tryptyku Archanioł Gabriel, ubrany podobnie jak Archanioł Michał, tylko skrzydła ma złote
spokojnie, obrzędowo kroczy ku środkowemu otworowi i odsłania zasłonę, po czym wraca na swoje miejsce
W razie gdyby śpiew czterogłosowy sprawiał jakiekolwiek trudności, należy chorał ten odegrać na organach. Archanioł wtedy wypowie na tle tej muzyki następujące słowa: „A w miesiącu szóstym posłany jest Anioł Gabriel do miasta Nazaret, do Panny, której imię było Maria”. Wypowiedziawszy to, odsłoni część środkową i wróci na swoje miejsce.
Część środkowa tryptyku przedstawia komnatkę N. M. Panny. Dekoracja winna wzorować się na najbardziej prymitywnych kompozycjach religijnych. Zaleca się naśladować podhalańskie malowidła na szkle lub za wzór niech posłużą stalle2 Kościoła Mariackiego w Krakowie. Strój M. P. albo ściśle tradycyjny, przekazany przez malarstwo barokowe, albo też w odróżnieniu od innych, stylizowanych na motywach sztuki ludowej, mógłby łączyć w sobie modę szlachecką XVII-ego stulecia z tradycją religijną, podobnie jak to widzimy w jasełkach tynieckich. Jedyny sprzęt w komnacie stanowi klęcznik, na którym rozłożony modlitewnik.
Maria podczas śpiewu zatopiona w modłach.
8. PRELUDIUM ORGANOWE NA TEMATACH ARCHANIOŁ GABRYEL, MAGNIFICAT I Z PORADY TRÓJCY ŚWIĘTEJ
na tle tej muzyki mówią Maria i Archanioł
ARCHANIOŁ GABRIEL
Niepokalana lilia!
U domku Twego podwoi
Dziewosłęb, dziewosłęb stoi!
MARIA
Mąci psałterza czytanie?
Idźcie inędy5, o swaty,
Odejdźcie od mojej chaty!
ARCHANIOŁ GABRIEL
wchodzi do części środkowej tryptyku, staje po prawej stronie
Pełna łask wdzięczna lilia!
Pan z Tobą już od stworzenia,
Nie lękaj się pozdrowienia!
MARIA
Zamknioneć było mieszkanie?...
ARCHANIOŁ GABRIEL
Archanioł Gabriel wszak ci ja,
Ze swadźbą6 i zwiastowaniem
Przybywam przed dnia świtaniem.
MARIA
zmrużyła oczy, olśniona złotawym blaskiem, który bije z całej postaci Archanioła
Że oczy me olsnęły7 i wielce się trwożę.
ARCHANIOŁ GABRIEL
Bogu Wszechmogącemu jesteś bardzo miła.
Słysz, nie była takowa od wieków nowina:
Oto poczniesz w żywocie swym i zrodzisz Syna,
A dasz mu imię: Jezus. Pan to będzie wielki,
Którego Synem Bożym naród nazwie wszelki.
Tak ci w niebiesiech Trójca Święta uradziła.
Zdrowa bądź, o Maria, Panno Bogu miła!
MARIA
W mojej cnocie panieńskiej trwać będę, jako trwam.
ARCHANIOŁ GABRIEL
Spytaj, jak zostały plenne,
Jak nie siane, ani zryte
Żniwo zrodziły obfite!
Ziemia wszystka panną była,
Gdy ją Stwórcy moc zaćmiła,
Cud nad cudy w tym się zdarza,
Bóg na nowo świat przetwarza.
Duch Święty z wielkiej miłości
Sprawi to w Tobie w czystości.
czyni gest zwiastowania
mistyczne światło złote spływa na M. P.
MARIA
w zachwyceniu
O siło niepojęta, już ulec ci muszę...
ARCHANIOŁ GABRIEL
jakby tekst liturgiczny śpiewał
A moc Ciebie ogarnie Boga Wszechmocnego,
A to zaś, co się z Ciebie narodzi świętego,
Wszystka ziemia za Zbawcę chwalić będzie swego.
MARIA
podczas słów Zwiastowania głowę pochyliła i ręce złożyła na piersiach, teraz jak w półśnie, odwraca twarz ku widzom, oczy utkwione w „niebo” czyli w najwyższy punkt na ścianie głębnej widowni, ręce rozwarte, dłońmi ku patrzącym zwrócone
Stań się według słowa Twego!
śpiewa z nabożną prostotą i cichą radością
„Magnificat anima mea Dominum
Et exsultavit spiritus meus
In Deo salutari meo!8”
w tym wyrazie trwa do końca sprawy
ARCHANIOŁ GABRIEL
wciąż jeszcze na tle organów
Łaskiś Ty pełna, jak żadna,
Niewiast Ty jesteś ozdobą,
Pan z Tobą, Maria, Pan z Tobą.
zasuwa wolno, obrzędowymi ruchami zasłonę środkową, wchodzi do prawego skrzydła i znika w nim, zasuwając prawą ręką zasłonę
podczas tej akcji, za sceną, chór śpiewa następujący chorał:
9. Chorał
chór czterogłosowy
Rzekł Anioł do Panny Maryi:
Zdrowa bądź, łaskiś pełna,
Pan z Tobą jeszcze z dawna.
I ciało panieńskie obronił,
Przybytek Panny czystej,
Matuchny Jezusowej.
- Chorał: Archanioł Gabryel — Tekst i muzyka: Śpiewnik warsz. Congregatio Literatorum 1635 (A. Poliński, jak wyżej). Harmonizacja oryginalna. [przypis autorski] ↩
- stalle — kamienne lub drewniane ławki znajdujące się w prezbiteriach świątyń, przeznaczone dla zakonników lub kanoników. [przypis edytorski] ↩
- Bądź pozdrowieona, Maria (...) — Preludium organowe, towarzyszące scenie Zwiastowania, osnute na tematach Arch. Gabryel, Magnificat (Wielbi duszo moja Pana) i Z porady Trójcy, zharmonizował J. Maklakiewicz. [przypis autorski] ↩
- Bądź pozdrowieona, Maria (...) — cała scena Zwiastowania jest kompilacją motywów pieśni adwentowych, najswobodniej, ze względów scenicznych i literackich, opracowanych. Pieśń o Zwiastowaniu N. M. P. (Pieśni cerkiewne diecezji chełmskiej. Ks. M. M. Mioduszewski, Śpiewnik kościelny, str. 626) oraz teksty chorałów z 1635 r. wpłynęły najbardziej na kształt dialogu. [przypis autorski] ↩
- inędy — gdzie indziej. [przypis edytorski] ↩
- swadźba — swatanie, tu w znaczeniu: pośrednik. [przypis edytorski] ↩
- olsnąć — oślepnąć. [przypis edytorski] ↩
- Magnificat anima mea Dominum (...) salutari meo! — Wielbij duszo moja Pana, i rozradował się duch mój w Bogu, Zbawicielu moim. [przypis autorski] ↩
- Z porady Trójcy Świętej (...) — Chorał Z porady Trójcy. — Tekst i muzyka: Congr. Liter. 1635 (A. Poliński, j. w.).
Harmonizacja oryginalna.
[przypis autorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Leon Schiller
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Pastorałka · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/schiller-pastoralka/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.