Źródło i licencja tłumaczenia
PARODOS. WEJŚCIE CHÓRU
Śpiewy i recytacje (351–459)
Scena się zmienia: przedstawia część Hadesu, w głębi widać pałac Plutona. Chór Wtajemniczonych (mystów) wkracza ze strony prawej od widzów na orchestrę tj. na przedscenie. W chórze jest 24 choreutów i koryfajosy tj. przodownicy. Ubrani w białe, śnieżne, wełniane szaty (chitony) i sandały, na głowie zielone wieńce, pochodnie płonące w rękach. Orszak niewiast w szatach szafranowych postępuje za nimi. Rolę Hierofanta mystów tj. Daducha obejmuje przodownik chóru, tj. koryfajos, który deklamuje przy wtórze fletów.
SCENA VIII
Dionizos, Ksantias, Hierofant, Chór.
KORYFAJOS1
jako Hierofant, do swego orszaku
Kto nie poznał naszej pieśni lub ma w sercu jaki brud,
Kto Obrzędu nie zna jeszcze, ni też pląsał na cześć Muz,
Kogo nie wyświęcił Kratyn2, turów łowca, Bakcha wieszcz,
Kogo błaznów bawią żarty, powiedziane w nie swój czas,
Kto nie tłumi ziomków zwady i rodakom życzy źle,
Kto ich nawet szczuje wzajem, by mieć osobisty zysk,
Kto, hetmaniąc, dał się kupić, gdy ojczyzny tonie łódź,
Kto gród albo korab3 zdradził, kto wzbroniony towar słał,
Przez Ajginę4, jak Thorykion5, zatracony celnik, łotr,
Co rzemienie, płótno, smołę na Epidaur6 wrogom niósł,
Kto wyłudzał z braci złoto, by miał z czego flotę wróg,
Kto w Hekaty7 chórach śpiewał, a do jej kapliczek plwał8,
Kto w komedii wychłostany podczas Dyjoniza świąt,
Sławy wieniec wieszczom wydarł, bałamucąc z zemsty lud9
— Tym zapowiem, tym powtarzam, tym po trzeci mówię raz:
Precz niech idą z kół tanecznych! Wy zacznijcie święty pląs,
Rozśpiewany, całonocny, godny uroczystych świąt!
CHÓR
śpiewa
strofa (372–376)
Ku kwiatobujnej błoni
Żartując, szydząc do woli
Z każdego, kogo to boli!
Wszak długo czas cnót naszych trwał!
Boginię zdrowia chwali,
Co tarczą naszej krainie
Była, będzie i jest ninie10,
Choć nie tak ów Thorykion chciał!
PRZODOWNIK CHÓRU
Wielbiąc hymny i pieśniami królewnę, dającą plon!
CHÓR
śpiewa
strofa (384–388)
Tu ku nam, błagamy, zleć!
Ochraniaj drużynę godową12,
Wesele i pląsy wznieć!
Niech mija noc święta swobodnie,
Niech śmiech się wesoło rozlega,
Wśród szczerej modlitwy słów
Niech każdy pląsa i biega!
Ty uwieńcz zwycięzcę znów,
Co święta obchodzi twe godnie!
PRZODOWNIK CHÓRU
Teraz pieśnią wzywać boga, wiecznej krasy13 syna,
Towarzysza i świętego reju14 gospodyna15!
CHÓR
Część I
Błagamy Cię społem16, bywaj w nasze strony,
Tu do bogini!
Pokaż dzielność twoich nóg,
Przebież17 wartko ogrom dróg,
Jakchu, wodzireju boży, przoduj w naszych pląsach!
Część II
Dziurawe sandałki i płaszcz potargany:
Chcesz być oszczędnym!
Pokazałeś tedy sam,
Jak bez szkody hasać mam.
Jakchu, wodzireju boży, przoduj w naszych pląsach!
Część III
Me oczy przykuwa jej buziaka krasa,
Lecz że koszulka
Rozerwała się na szwie,
Wyprysnąły piersi dwie...
Jakchu, wodzireju boży, przoduj w naszych pląsach!
Chór milknie.
KSANTIAS
półgłosem do Dionizosa
I utonął w zabawie!
DIONIZOS
PRZODOWNIK CHÓRU
sam
Archedema18 wyszydzali:
Siedem lat u nas żyje, ojców ani ojczymów nie mając.
CHÓR
U tych umrzyków na świecie.
Atoli sam jest łotrem, z łotrami się równymi kumając.
PRZODOWNIK CHÓRU
sam
Klejstenesa19 się skrobie
Jedną ręką po tyłku, a drugą po pysku!
CHÓR
I zawodzi, i wyje,
Że nie może kumeczka trzymać w swym uścisku!
PRZODOWNIK CHÓRU
sam
Że w lwiej skórze — z panienką — na wroga pomyka!
DIONIZOS
występuje z nagła i przerywa śpiewem
W której pałac Plutona?
Nie tutejsiśmy bowiem, jeno21 z dala przybyli.
PRZODOWNIK CHÓRU
Wprost, do tego wal proga,
A mnie daj święty pokój i nie pytaj w tej chwili!
DIONIZOS
do Ksantiasa śpiewem
KSANTIAS
dźwigając nosidła z jukami, odśpiewem
Ej, u biesa, to stara i nudna piosenka!
PRZODOWNIK CHÓRU
recytuje — flety wtórują
Na boginki święte błonie, na kwiecisty spieszcie gaj
Wśród igraszki i hulanki uczestników boskich świąt.
Ja w dziewic i kobiet gronie rozpląsanym pójdę stąd,
Gdzie pochodnie święte paląc, święcić będziem nocy raj!
Przodownik chóru odchodzi z niewiastami, które odbierają pochodnie z rąk mystów.
CHÓR
strofa (448–453)
Gdzie dyszą kwiaty wonne.
Naszym zwyczajem hasając w chórze,
Na pola goń przestronne!
antystrofa (454–459)
Przeto22 Sobótki słońce
Świeci nam tylko, świętej drużynie.
Wszak bliźnich my, obrońce,
Obcych czy ziomków zarówno chronim.23
Podczas tego śpiewu zbliżają się Dionizos i Ksantias do podwoi pałacu Plutona.
SCENA IX
Dionizos, Ksantias, Chór, odźwierny Ajakos.
DIONIZOS
ostrożnie
W jakiż sposób pukają mieszkańcy tych krain?
KSANTIAS
Zwłaszcza gdyś Heraklesem z miny i czupryny!
DIONIZOS
wali kołatką w drzwi
AJAKOS
odźwierny, wychodzi z podwoi
DIONIZOS
AJAKOS
Ty zbóju, ty rozboju, ty herszcie rozbojów,
Tyś nam naszą sobakę24, naszego Kerbera
Porwał, mało nie zdusił i uciekł z nim razem,
Omal nie sprzed mych oczu! Zapłacę ci teraz!
Za karę ciebie Styksu25 bezlitosne turnie
I krwią oblane skały Acherontu26 zamkną!
Psy Kokytu27 przysiędą ciebie, wkoło wyjąc,
Żmij stułebny wyszarpie ci jelita z brzucha,
A płuca twoje połknie Murena z Tartesu28!
Posoką zlane nery, wątrobę i... resztę
Rozedrą, pożrą, zmiażdżą Gorgony29 z Tejtrasji30!
Do nich też pokieruję moje lotne skoki!
Wpada do wnętrza i drzwi za sobą zatrzaskuje. Dionizos przykucnął ze strachu i...
KSANTIAS
zatykając nos
DIONIZOS
słabym głosem
KSANTIAS
Nim cię ujrzy kto z widzów!
DIONIZOS
usiłując na próżno powstać
Podaj mi mokrą gąbkę i przyłóż do... serca!
KSANTIAS
wyciąga z juk gąbkę, macza i podaje mu z przodu
DIONIZOS
szuka za sobą
Robi z niej użytek.
KSANTIAS
Czy to tam twoje serce?
DIONIZOS
Wlazło mi serce właśnie do tej dolnej jamy.
KSANTIAS
DIONIZOS
wstając
O gąbkę? Inny pewnie tego by nie zrobił.
KSANTIAS
DIONIZOS
Jam zaś powstał, a nawet obtarłem staruszkę.
KSANTIAS
DIONIZOS
Ale czyś ty się nie bał, słuchając słów huku
I groźnych klątw?
KSANTIAS
DIONIZOS
Zamieńmy nasze role! Bierz lwa i maczugę,
Bądź Heraklem, gdy nie zna twoje serce trwogi,
Ja zaś będę na odwrót — twoim pacholikiem.
KSANTIAS
Przebierają się, zamieniwszy role.
Czy jestem tchórzem, gadaj, czy mam postać twoją?
DIONIZOS
dźwigając nosidła z jukami
Podwoje otwierają się powoli. Dionizos w strachu wskakuje za Ksantiasa, który groźnie podnosi maczugę, gotów walczyć przeciw wszelkim monstrom piekielnym, jakie zapowiedział Ajakos. Ukazuje się śliczna panna dworska z fraucymeru Persefony.
SCENA X
Dionizos, Ksantias, Chór i Panna dworska.
PANNA DWORSKA
Gdy usłyszała nasza bogini, żeś przybył,
Kazała piec chleb zaraz, nagotować bobu
I prażuchy coś ze trzy albo ze dwa kotły,
Wołu całego pieką na węglach żarzących,
Robią pączki, kołacze... racz wejść, pani prosi.
KSANTIAS
gburowato
PANNA DWORSKA
Nie pozwolę ci odejść: ależ tam się właśnie
Rumieni pieczeń z ptaków, smażą naleśniki
I wino przyprawiają najsłodsze. Wejdź tylko!
KSANTIAS
PANNA DWORSKA
ciągnie go za lwią skórę
Wiesz? Jest tam już fletnistka i to cud dziewczyna,
Jest też tancerek kilka, dwie czy trzy, nie pomnę32.
KSANTIAS
żywo
PANNA DWORSKA
I właśnie sobie teraz włoski wyskubały!
Lecz wejdź, bo kucharz prawie chciał pieczeń wyjmować
I stół jadalny nawet przed chwilą nakryto.
KSANTIAS
zmienia ton i zamiar
Które u was czekają, że sam wnet przybędę.
Panna dworska odchodzi.
do Dionizosa
DIONIZOS
Gdy ja w żarcie zrobiłem z ciebie Heraklesa?
Dajże pokój tym dąsom, mój miły Rudasku,
I na powrót zabieraj na plecy me sakwy!
KSANTIAS
Tego, coś sam darował?
DIONIZOS
wydzierając maczugę
Zdejm lwicę!
KSANTIAS
z patosem
Wzywam, im polecając teraz moją krzywdę!
DIONIZOS
Myśleć, że ty, niewolnik, śmiertelny, być możesz
Synem Alkmeny!!!
KSANTIAS
„Przyjdzie koza do woza”, jeśli bóg pozwoli!
Ksantias i Dionizos przebierają się, a chór śpiewa zwrócony do Dionizosa.
CHÓR
strofa (534–548)
Co rozumem się przechwala,
Co obwąchał każdy żłób:
Zawsze na czas tam ucieka,
Gdzie nie miota łodzią fala...
Nie stać mu jak ryty słup,
Co ma wiecznie jedno lice!
Lecz kierować tam źrenice,
Kędy wionie milszy wiew...
Spryt i rozum mu pozwala!
Znam! To Teramena śpiew!
DIONIZOS
Abym Ksantię — niewolnika
Na kobiercze puchy słał?
By tancerki pieścił lube,
By mi wołał: „Daj nocnika”,
A ja tylko patrzeć miał,
Dusząc mego brysia w łapie???
Aż gdy na nich się zagapię,
On, jak zwykle, łotr i gbur,
Bęc mnie w gębę, nieszczęśnika,
Zbije zębów przedni chór?
Wpadają dwie karczmarki, każda z chłopakiem z prawej strony od widzów.
SCENA XI
Dionizos, Ksantias, Chór i Karczmarki.
PIERWSZA KARCZMARKA
Co raz przybył do naszej budy, co to zeżarł
Szesnaście chleba naraz!
PLATANA
zbliża się, patrzy na Dionizosa
A dy to ten wisielec!
KSANTIAS
do widzów
PIERWSZA KARCZMARKA
Po pół obola sztuka!
KSANTIAS
PIERWSZA KARCZMARKA
DIONIZOS
Sama nie wiesz, co pleciesz!
PIERWSZA KARCZMARKA
Że cię nie poznam, skoro koturny obujesz?
Lecz to nie koniec jeszcze, a wędzonka moja?
PLATANA
Połknąłeś moje serki razem z plecionkami!
PIERWSZA KARCZMARKA
To, wytrzeszczywszy ślepie, jak nie huknie na mnie!
KSANTIAS
chyłkiem do szynkarek
PIERWSZA KARCZMARKA
PLATANA
PIERWSZA KARCZMARKA
Tak, żeśmy ledwie, ledwie na stryszek wylazły.
PLATANA
KSANTIAS
chyłkiem
PIERWSZA KARCZMARKA
do swego pachołka
PLATANA
do swojego
Chłopaki pędem wybiegają.
do pierwszej
PIERWSZA KARCZMARKA
do Dionizosa podchodząc
Hej! z radością bym tobie kamieniem wybiła
Wszystkie kielce38, którymi pożarłeś mi towar!
PLATANA
PIERWSZA KARCZMARKA
Wszystko jadło do brzucha! Idźmyż po Kleona!
On ci to z paszczy wydrze, gdy przed sąd zawezwie!
Przekupki wybiegają za chłopakami.
SCENA XII
Dionizos, Ksantias, Chór.
DIONIZOS
do Ksantiasa słodko
KSANTIAS
Heraklesem nie będę.
DIONIZOS
Mój Ksanteczku!
KSANTIAS
naśladując i powtarzając dosłownie wyrazy Dionizosa
Alkmeny, ja — śmiertelny, ja — niewolnik — sługa”?
DIONIZOS
I gdybyś mnie bił nawet, nie pisnąłbym słówkiem.
Lecz jeśli ci w przyszłości cokolwiek odbiorę,
Niech sam marnie przepadnę wraz z żoną i dziećmi;
Ze wszystkim... i z kaprawym nawet Archedemem39!
KSANTIAS
Przebierają się po raz trzeci.
CHÓR
śpiewa zwrócony do Ksantiasa
antystrofa (590–604)
Gdy się boga strój przywdziało,
Odrzuciwszy brzemię juk,
Rześką szczycić się postawą,
Groźnym okiem patrzeć śmiało,
Jak to czyni prawy40 bóg,
Któremu się równać kwapisz.
Lecz jeżeli się poszkapisz41
W czynie, słowie choć na włos,
Tobół twoje grzeszne ciało
Musi dźwigać! Taki los!
KSANTIAS
I ja właśnie w głowie mojej
Nicowałem myśli te;
Wiem to z góry doskonale,
Że się znowu pan przestroi,
Jeśli szczęście spotka mnie.
Ano, niech tam, nie dbam o to.
Zucha będę grał z ochotą,
Wkoło groźny miotał wzrok.
Lecz już słychać zgrzyt podwoi,
Robię tedy śmiały krok!
SCENA XIII
Dionizos, Ksantias, Ajakos, Chór.
AJAKOS
odźwierny
Będzie łoza44! No, brać go!
DIONIZOS
naśladując słowa Ksantiasa
KSANTIAS
broniąc się maczugą, do łapaczy
AJAKOS
krzycząc do bramy bardzo donośnie
Sam tu45 do mnie! Bić, wiązać mi tego junaka!
Wypadają piekielni łapacze, rozbrajają i dzierżą Ksantiasa.
DIONIZOS
Chociaż kradł cudze dobro?
AJAKOS
DIONIZOS
KSANTIAS
Jeślim tu był już kiedy albo jeślim ukradł
Choć ździebełko w podziemiu, niech mnie piorun spali!
A jednak zrobię chętnie poświęcenie z siebie:
Masz tu mojego ciurę46, więc bierz go na męki!
Jeżeli z jego zeznań docieczesz mej winy,
Możesz mi kark ukręcić.
AJAKOS
pokazując na Dionizosa
KSANTIAS
Skrępowanego zawieś, wal batem, drzyj pasy,
Łam kołem, lej do nosa wrzącej smoły z octem,
Pal zapieczoną cegłą, no... i tym podobnie,
Tylko go nie bij młodym cybuchem cebuli!47
AJAKOS
Okaleczył na mękach, będziesz miał zapłatę.
KSANTIAS
pospiesznie
AJAKOS
do Dionizosa
Żadnych kłamstw ni wykrętów!
DIONIZOS
ku któremu podchodzą łapacze, woła groźnie
Nie radzę ci — mnie — boga — na tortury ciągać,
Bo inaczej następstwa sam sobie przypiszesz!
AJAKOS
DIONIZOS
Ten tam to mój niewolnik, pachoł. Tak ja mówię.
AJAKOS
do Ksantiasa
KSANTIAS
Ochłostać go należy, gdyż jestli51 on bogiem,
To nie będzie czuł chłosty!
DIONIZOS
Podajesz, przeto weźmiesz równą porcję batów.
KSANTIAS
Zdradzi płaczem lub znakiem, że na chłostę zważa,
Tego nie miej za boga!
AJAKOS
do Ksantiasa
Tobie o prawdę idzie. A więc zdejmcie szatki!
Z obnażonymi tyłami stają ten z tej, tamten z drugiej strony.
KSANTIAS
AJAKOS
Będę bił na przemiany52.
Uderza Ksantiasa, który udaje, że nawet nie wie o tym.
KSANTIAS
I bacz, czy ci się ruszę.
AJAKOS
KSANTIAS
AJAKOS
Bije Dionizosa.
DIONIZOS
udaje, że nie czuł
AJAKOS
DIONIZOS
AJAKOS
idzie do Ksantiasa
Uderza mocniej.
KSANTIAS
uderzony
AJAKOS
Może cię zabolało?
KSANTIAS
Myśląc, kiedy to będą świątki Heraklesa
W Dijomi53.
AJAKOS
Bije bardzo mocno.
DIONIZOS
AJAKOS
DIONIZOS
AJAKOS
DIONIZOS
AJAKOS
DIONIZOS
AJAKOS
KSANTIAS
AJAKOS
KSANTIAS
pokazując nogę
AJAKOS
Bije mocno.
DIONIZOS
wrzeszczy
udając, że deklamuje hymn
KSANTIAS
do Ajakosa
DIONIZOS
przerywa
Przypomniał mi się tylko wierszyk z Hiponaksa.
KSANTIAS
do Ajakosa
AJAKOS
Dionizos nie chce, ale łapacze go przytrzymują.
DIONIZOS
ryczy uderzony
KSANTIAS
DIONIZOS
deklamuje szybko
I głębie morza, i sine wały!...”
AJAKOS
Który z was prawym bogiem. Ale pójdźcie za mną!
Pan mój zaraz was pozna z łatwością lub sama
Fersefatta54, bo przecie oboje bogami.
DIONIZOS
boleśnie skrzywiony, trąc pobite miejsca
O tym sobie przypomniał, nim te wzięlim cięgi.
Wszyscy aktorowie wchodzą do pałacu, chór zwraca się do widzów.
- KORYFAJOS — dalej występujący pod polskim określeniem Przodownik Chóru. [przypis edytorski] ↩
- Kratyn — jeden z najstarszych znakomitych komików z czasów Peryklesa, za dytyramby, na cześć Bacchusa, otrzymał nieraz pierwszą nagrodę, którą był młody byk: stąd „łowca byków”. [przypis tłumacza] ↩
- korab (daw.) — statek. [przypis edytorski] ↩
- Ajgina a. Egina — wyspa w Zat. Sarońskiej, na płd.-zach. od Aten; od 457 podporządkowana Atenom. [przypis edytorski] ↩
- Thorykion — jakiś celnik, zdrajca. [przypis tłumacza] ↩
- Epidaur — staroż. miasto na Peloponezie, nad Zatoką Sarońską. [przypis edytorski] ↩
- Hekate (mit. gr.) — bogini ciemności, strzegąca bram Hadesu. [przypis edytorski] ↩
- w Hekaty chórach śpiewał, a do jej kapliczek plwał — opowiadano o niestosownym zachowaniu poety Kinesjasa w pobliżu świątyni Hekaty. [przypis edytorski] ↩
- Sławy wieniec wieszczom wydarł, bałamucąc z zemsty lud — atakowany przez komediopisarzy polityk ateński Agyrrios miał zaproponować na Zgromadzeniu Ludowym obniżenie im honorariów. [przypis edytorski] ↩
- ninie (daw.) — teraz. [przypis edytorski] ↩
- piać (daw.) — śpiewać. [przypis edytorski] ↩
- godowy (daw.) — świąteczny; odświętny. [przypis edytorski] ↩
- krasa — uroda, piękno. [przypis edytorski] ↩
- rej (daw.) — korowód taneczny. [przypis edytorski] ↩
- gospodyn a. gospodzin (daw.) — pan. [przypis edytorski] ↩
- społem (daw.) — wspólnie, razem. [przypis edytorski] ↩
- przebieżyć (daw.) — przebiec. [przypis edytorski] ↩
- Archedemos z przydomkiem „kaprawy” — wpływowy Ateńczyk owej epoki, wichrzyciel znany i pierwszy oskarżyciel jednego z wodzów bitwy pod Arginuzami, Erasinidesa, czym dał powód do wytoczenia procesu owym 10 wodzom, z których siedmiu pod błahym pozorem nieratowania rozbitków stracono. Był to przybłęda, obcy, który nie należał do attyckich fratrii; stąd te docinki. [przypis tłumacza] ↩
- Klejstenes — bogaty Ateńczyk, znany jako rozpustnik, sybaryta, perwers, ale brał udział w bitwie arginuskiej na własnej trierze w r. 406. [przypis tłumacza] ↩
- Kalias, syn Jebkonika — syn Hipponika. Arystofanes robi zeń Hippobina, co dosłownie oddaje użyty wyraz. Kalias odziedziczył po ojcu olbrzymią fortunę, którą prędko na hulanki przeszastał. [przypis tłumacza] ↩
- jeno (daw.) — tylko. [przypis edytorski] ↩
- przeto (daw.) — więc, zatem. [przypis edytorski] ↩
- Obcych czy ziomków zarówno chronim — pochwała Ateńczyków za ich ludzkie prawa, dające opiekę i schronienie rozmaitym emigrantom politycznym. [przypis tłumacza] ↩
- sobaka (pot., z ros.) — pies. [przypis edytorski] ↩
- Styks (mit. gr.) — najbardziej znana z pięciu rzek podziemnej krainy zmarłych, wypływająca ze stromej skały; według autorów rzym. stanowiła (razem z Acheronem lub samodzielnie) granicę pomiędzy światem żywych a królestwem umarłych. [przypis edytorski] ↩
- Acheron a. Acheront (mit. gr.) — jedna z rzek podziemnej krainy zmarłych. [przypis edytorski] ↩
- Kokytos (mit. gr.) — jedna rzek podziemnej krainy zmarłych, dopływ Acheronu. [przypis edytorski] ↩
- Tartessos — półmityczne staroż. portowe miasto i region na południu Płw. Iberyjskiego, słynące z bogactw centrum handlu metalami. Dla staroż. Greków Tartessos, położone za Cieśniną Gibraltarską, na brzegu Oceanu, znajdowało się na krańcach świata. [przypis edytorski] ↩
- Gorgony (mit. gr.) — trzy siostry-potwory, przedstawiane ze skrzydłami, ostrymi kłami i szponami oraz wężami zamiast włosów. [przypis edytorski] ↩
- Tejtrasja (gr. Τείθρας) — jedna ze staroż. gmin ateńskich (demów), położona ok. 20 km na wsch. od Aten, na terenie ob. miasta Pikermi. [przypis edytorski] ↩
- skurczybyk z Melity — w Melite, zachodnim krańcu Aten, była sławna świątynia Heraklesa, z posągiem znanym powszechnie, dłuta jednego z Fidiaszowych uczniów, Ageladasa. [przypis tłumacza] ↩
- pomnieć (daw.) — pamiętać. [przypis edytorski] ↩
- waszeć (daw.) — skrócona forma grzecznościowa: waszmość, tzn. wasza mość, wasza miłość. [przypis edytorski] ↩
- majcher (gw.) — nóż. [przypis edytorski] ↩
- Kleon — Kleon „garbarz” odegrał po śmierci Peryklesa bardzo ważną rolę w Atenach: wojnę ze Spartą prowadził na ogół zwycięsko, ale jego krwiożerczość względem sprzymierzeńców oraz niskie, ochlokratyczne zapędy usposobiły doń źle Arystofanesa. Przeciw niemu wymierzona jest komedia tegoż autora pt. Rycerze. [przypis tłumacza] ↩
- Hyperbolos — również demagog, ale o bardzo małym znaczeniu. Obaj już nie żyją, więc w Hadesie trudnią się, jak ongi na świecie, pieniactwem i tu również są trybunami motłochu. [przypis tłumacza] ↩
- sprościć — wyprostować. [przypis edytorski] ↩
- kielce — kły. [przypis edytorski] ↩
- Archedemos — wspomniany powyżej wichrzyciel. [przypis edytorski] ↩
- prawy (daw.) — prawdziwy. [przypis edytorski] ↩
- poszkapić się (pot.) — nie podołać czemuś a. pomylić się w czymś. [przypis edytorski] ↩
- nahajka — skórzany bicz z krótką rączką. [przypis edytorski] ↩
- dwaj draby w strojach scytyjskich — w staroż. Atenach miejskie siły porządkowe stanowił oddział Scytów, członków koczowniczego ludu z płd. Ukrainy i Krymu. [przypis edytorski] ↩
- łoza — długa gałązka, zwłaszcza wierzbowa, witka; tu: chłosta. [przypis edytorski] ↩
- sam tu! (daw.) — chodź tu! podejdź! [przypis edytorski] ↩
- ciura (daw.) — pachołek, sługa wojskowy. [przypis edytorski] ↩
- Tylko go nie bij młodym cybuchem cebuli! — w Atenach straszono pieszczochów i pieszczoszki, dzieci małe, obiciem zielonymi cybuchami (pędami czosnku lub cebuli). [przypis tłumacza] ↩
- zeznał do oczu — zeznał przed czyimiś oczami, tj. w obecności jakiejś osoby. [przypis edytorski] ↩
- zasię (daw.) — wara, precz. [przypis edytorski] ↩
- dyć (gw.) — przecież. [przypis edytorski] ↩
- jestli (daw.) — jeśli. [przypis edytorski] ↩
- na przemiany — dziś: na przemian. [przypis edytorski] ↩
- Dijomia, dziś popr.: Diomeja (gr. Διόμεια) — podmiejska gmina ateńska ze świątynią Heraklesa, gdzie na przełomie lipca i sierpnia obchodzono święto upamiętniające jego śmierć. [przypis edytorski] ↩
- Fersefatta — Persefona, żona Plutona. [przypis tłumacza] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Arystofanes
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Żaby · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/arystofanes-zaby/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Edmund Cięglewicz
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.