Źródło i licencja tłumaczenia
Tren VIII. (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim...)
Moja droga Orszulo, tym zniknienim2 swoim.
Pełno nas, a jakoby nikogo nie było:
Jedną maluczką duszą3 tak wiele ubyło.
Tyś za wszytki mówiła, za wszytki śpiewała,
Wszytkiś w domu kąciki4 zawżdy pobiegała5.
Nie dopuściłaś nigdy matce sie frasować6
Ani ojcu myśleniem zbytnim głowy psować7,
To tego, to owego wdzięcznie8 obłapiając9
I onym swym uciesznym śmiechem zabawiając.
Teraz wszytko umilkło, szczere10 pustki w domu,
Nie masz zabawki11, nie masz rośmiać sie nikomu.
Z każdego kąta12 żałość człowieka ujmuje13,
A serce swej pociechy14 darmo15 upatruje16.
- W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
- zniknienim (starop.) — zniknieniem, zniknięciem. [przypis redakcyjny] ↩
- dusza* (daw.) — w znaczeniu: „żywe stworzenie”; dawniej duszami nazywano ludzi, np. szlachcic posiadał wieś z określoną ilością dusz, czyli chłopów; jedną (...) duszą (...) ubyło: z jedną duszą ubyło. Jerzy Axer przekonująco dowodził, że jest to niejako odpowiedź na cytat z listu, który otrzymał Cicero od swojego przyjaciela Serwiusza Sulpicjusza. Przyjaciel pytał Cycerona cierpiącego po śmierci córki Tulii: „in unius (Jedną) mulierculae animula (maluczką duszą) [si] iactura facta est (ubyło), tanto opere [commoveris] (tak wiele)?”. Postać i dzieło Cycerona są ważne również w Trenie XVI i XIX. [przypis redakcyjny] ↩
- wszytki kąciki — wszystkie zakamarki, całą przestrzeń domu. [przypis redakcyjny] ↩
- pobiegała — przebiegała. [przypis redakcyjny] ↩
- Nie dopuściłaś (...) matce sie frasować — nie pozwoliłaś, by matka się frasowała, martwiła. [przypis redakcyjny] ↩
- głowy psować (starop. psować: psuć) — martwić się, dręczyć się myślami. [przypis redakcyjny] ↩
- wdzięczny* (starop.) — miły, przyjemny. [przypis redakcyjny] ↩
- obłapiać (starop.; tu forma imiesł.: obłapiając) — obejmować. [przypis redakcyjny] ↩
- szczery (tu forma lm: szczere) — prawdziwy. [przypis redakcyjny] ↩
- zabawka* (daw.)— miłe zajęcie, zajęcie przynoszące radość (por. „zabawić się”). [przypis redakcyjny] ↩
- z każdego kąta — zewsząd. [przypis redakcyjny] ↩
- ujmować — chwytać. [przypis redakcyjny] ↩
- swej pociechy — należnej mu pociechy (pociecha to również określenie dziecka. [przypis redakcyjny] ↩
- darmo — na darmo, daremnie, na próżno. [przypis redakcyjny] ↩
- upatrywać (tu forma 3 os. lp: upatruje) — wyglądać, oczekiwać zobaczenia, wypatrywać. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Jan Kochanowski
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Treny · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.