Rozdział 29 z 36

Rozdział dwudziesty dziewiąty

jak skarżący się chłopi od dziedzica rezolucję wzięli i jak obietnicą kuny1 uciszeni zostali, wszystko w kancelaryjnym stylu pięknie wypisane.

— Poszło dwóch chłopów z co najtęższą głową,
Niosąc pisanie ze skargą takową.
Tym rezolucję raczył dać
Pan, którą zaraz będziem znać:

«Przykro się bardzo dowiaduję o tem,
Że zamiast orką albo też omłotem
Chłopi zajmują piórem się
I swoją skargą nudzą mnie.

Jakaż bo korzyść ma wyniknąć z tego,
Nauczyciela że skarżycie swego,
I to tak ciężko, że ja sam
Nie wiem, co o tym myśleć mam.

A chociaż skarga, podana w ten sposób,
Tych, co czcić macie, dotyczy się osób,
Przecież na każdy zarzut wasz
Ojcowską swą zwracamy twarz.

W żadnym wszelako nie widzim powodu
Do zaburzenia całego narodu
Ani też rzeczy, by w ten kształt
Aż taki we wsi robić gwałt.

Primo2: Dał, prawda, pan Jobs abecadło
Nowe dla szkoły, a stare upadło.
Ale dość bliżej przyjrzeć się,
By uniewinnić nowość tę.

Prawda i to jest, że kogut u nogi
W elementarzu starym miał ostrogi;
W drugiej edycji będę chciał,
By znowu swe ostrogi miał.

Co się dodanych liter znów dotyka,
To je i dawna ma też gramatyka,
Tylko je jedno różni — to,
Że tam na trzeciej stronie są.

Prawda, że kogut jaj nie niesie; ale
Kapłon kurczęta wodzi doskonale
I jaje pewno będzie znak,
Że jest kapłonem3 w książce ptak.

Że — pro secundo4 — zamiast oślej głowy
Wprowadził osła, to znak jest takowy,
Że wy i dzieci, cała włość,
Jesteście osły w rząd — i dość!

Tertio5: Że chłopak jeden nic nie słyszy,
A dwóch ogłuchło z jego towarzyszy
Od bicia w gębę, tego się
Nie chwali tutaj ani gdzie.

Co zaś na niego skarżycie pro quarto6,
Aprobowania też mego nie warto.
Lepiej by zrobił, gdyby bił
Wszystkich zarówno, co ma sił.

Jeśli zaś dzieciom kieszenie wytrzęsa
Czy to z orzechów, czy z jabłek, czy z mięsa,
Czyni — pro quinto7 — także to
Z intencją dobrą, a nie złą.

Żołądek dzieci, rozmiękczon zbyt papką,
Uszkodzi łatwo czy orzech, czy jabłko,
A nauczyciel, jedząc to,
Niejedno wam oszczędził zło.

Gdzie zaś — pro sexto8 — mowa jest o owej
Historii z Bartkiem i jego Bartkowej,
O piciu w szynku, o grze kart,
Pan Jobs by za to cięgów wart.

Ale jest naszą najłaskawszą wolą,
By zmilczeć, bo wam języki posolą,
A ten, kto o tym piśnie mi,
Do kuny9 pójdzie na dwa dni.

Reszta zażaleń będzie rozpatrzona
I sprawiedliwość wszystkim wymierzona,
Jak tylko mnie z podróży Bóg
Przywiedzie znów na ojców próg.

Aż do tej pory rozkazuję srogo
Nie atakować o nic i nikogo,
Bo nie przepuszczę, jakem pan!
W dworze Baraniej Woli dan.»

kuna — żelazna obręcz na głowę lub rękę skazanego, przypinanego nią do słupa. [przypis edytorski] ↩
primo (łac.) — po pierwsze. [przypis edytorski] ↩
kapłon — wykastrowany kogut. [przypis edytorski] ↩
pro secundo (łac.) — po drugie. [przypis edytorski] ↩
tertio (łac.) — po trzecie. [przypis edytorski] ↩
pro quarto (łac.) — po czwarte. [przypis edytorski] ↩
pro quinto (łac.) — po piąte. [przypis edytorski] ↩
pro sexto (łac.) — po szóste. [przypis edytorski] ↩
kuna — żelazna obręcz na głowę lub rękę skazanego, przypinanego nią do słupa. [przypis edytorski] ↩

Źródło i licencja

Domena publiczna · Karl Arnold Kortum

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Jobsjada · Okładka na podstawie: Tasteful Lighting, Orin Zebest@Flickr, CC BY 2.0

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Jobsjada · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kortum-jobsjada/

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Maria Konopnicka

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.