Źródło i licencja tłumaczenia
AKT PIERWSZY
SCENA I
TEZEUSZ
Szybko się zbliża; cztery dni szczęśliwe
Nowy sprowadzą księżyc, ale dla mnie
Jak stary miesiąc1 powoli cienieje!
Odwleka moje szczęście jak macocha,
Lub jak młodzieńca dochód marnująca
Na dożywociu2 wdowa długie lata.
HIPPOLITA
I cztery noce prędko czas przedrzemią,
A potem księżyc, jak nowy łuk srebrny,
Na niebios sklepie3 zwieszony, przyświeci
Uroczystościom naszych ślubnych godów4.
TEZEUSZ
Skocznego ducha radości zbudź ze snu,
Na pogrzeb wygoń czarną melancholię,
Nie świąt to naszych blada towarzyszka.
Wychodzi Filostrat.
Mym dziewosłębem5 był miecz6, Hippolito,
Krzywdząc cię, twoją otrzymałem miłość,
Lecz ślubom naszym będą towarzyszyć
Pompa, zabawy, tańce i tryumfy.
EGEUSZ
Niech błogo żyje książę nasz, Tezeusz!
TEZEUSZ
Dziękuję. Jakie przynosisz mi wieści?
EGEUSZ
Przeciw mojemu dziecku, mojej Hermii.
Dostojny panie, oto jest Demetriusz,
Któremu rękę córki mej przyrzekłem;
Oto Lizander, człowiek, co czarami
Potrafił córki mej uwikłać serce.
Ty, ty, Lizandrze, słałeś jej wierszyki,
Tyś z nią miłości zadatki wymieniał,
Pod jej śpiewałeś oknem przy księżycu
Fałszywym głosem miłość twą fałszywą;
Tyś ją odurzył włosów twych plecionką,
Pierścieniem, cackiem, fraszkami7, dewizą,
Bawidełkam8i, bukietem, łakocią9,
Bo to posłańcy potężnego wpływu
Na dusze młode i bez doświadczenia.
Chytrością córki mej wykradłeś serce,
Należne ojcu dziecka posłuszeństwo
W upór zmieniłeś. Więc, dostojny książę,
Jeśli nie zechce, w twojej obecności,
Za swego męża przyjąć Demetriusza,
To ja, powagą starych praw ateńskich,
Córką mą, jak mą własnością, rozrządzę:
Lub żoną jego będzie, albo umrze,
Jak to wyraźna zastrzega ustawa.
TEZEUSZ
Rozważ; twój ojciec bogiem ci być winien.
On ukształtował piękność twą, dla niego
Jesteś figurą z wosku ulepioną,
Którą ma prawo zachować lub zniszczyć.
Demetriusz godnym szacunku jest panem.
HERMIA
Jak i Lizander.
TEZEUSZ
Gdy nie ma ojca twego zezwolenia,
Musi pierwszemu godnością ustąpić.
HERMIA
Bodaj mój ojciec moim patrzał okiem!
TEZEUSZ
Tyś winna raczej sądem jego patrzeć.
HERMIA
Daje mi śmiałość, nie wiem, co ma skromność
Może ucierpieć, jeśli w takim kole11
Ważę się sama myśli moich bronić,
Lecz niech mi wolno będzie się zapytać,
Jaka mi kara zagraża najcięższa,
Jeśli odepchnę rękę Demetriusza?
TEZEUSZ
Zrzec się słodkiego ludzi towarzystwa.
Więc, piękna Hermio, zajrzej w głąb twej duszy,
Poradź się twojej młodości, krwi twojej,
Czy zdołasz, ojca odrzucając wybór,
Dni resztę nosić osłony zakonnic,
W cieniach klasztoru na zawsze się zamknąć,
Żyć całe życie jak niepłodna siostra,
Do niepłodnego śląc hymny księżyca.
Trzykroć szczęśliwa, co — krwi swojej pani —
Może tak odbyć pielgrzymkę dziewiczą,
Ziemsko jednakże szczęśliwsza jest róża
Uszczkniona ręką, niż ta, co na cierni
Więdnie dziewiczej, i rośnie, i żyje,
W błogosławionej kona samotności.
HERMIA
Niż praw mojego odstąpić dziewictwa
Panu, którego obrzydłe mi jarzmo,
Którego rządów dusza nie chce przyjąć.
TEZEUSZ
W dniu błogim, który z moją narzeczoną
Przyłoży pieczęć wiecznych moich ślubów,
W tym dniu, lub umrzeć bądź przygotowaną
Za krnąbrny opór ojca twego woli,
Lub Demetriusza pojąć w posłuszeństwie,
Lub na Diany13 poprzysiąc ołtarzu
Życie surowe, na zawsze samotne.
DEMETRIUSZ
Przy moich prawach uznaj twoich błahość.
LIZANDER
Mnie, Demetriuszu, zostaw miłość Hermii.
EGEUSZ
I miłość moja da mu, co jest moje;
Moją jest córka, moje do niej prawa
Na Demetriusza w całości przenoszę.
LIZANDER
Równy majątek, miłość moja większa,
Pod każdym względem jednaka fortuna,
Jeśli nie wyższa od Demetriuszowej,
A co prześciga te wszystkie próżności14:
Ja miłość pięknej pozyskałem Hermii.
Czemużbym moich miał się praw wyrzekać?
Demetriusz, w oczy ten mu robię zarzut,
Córce Nedara, Helenie, dworując15,
Duszę jej zyskał, i dziś, biedna dziewka,
Szalenie kocha aż do bałwochwalstwa16
Tego zmiennika17 bez czci i bez wiary.
TEZEUSZ
Że chciałem mówić o tym z Demetriuszem,
I tylko nawał spraw wielkich rzecz całą
Z myśli mi wybił. Lecz chodź, Demetriuszu,
Chodź, Egeuszu, mówić pragnę z wami,
Mam dla was obu prywatne zlecenia.
Ty, piękna Hermio, uzbrój się w cierpliwość,
Przed wolą ojca ugnij twe kaprysy,
Albo cię czeka, wedle praw ateńskich,
Które złagodzić nie w mojej jest mocy,
Śmierć albo życie samotne w klasztorze.
Lecz idźmy, droga moja Hippolito;
Wy dwaj pośpieszcie za mną bez spóźnienia;
W sprawie zaślubin naszych pragnę użyć
Waszej pomocy, naradzić się z wami
W rzeczach was obu blisko dotyczących.
EGEUSZ
Idziemy, książę, z chętnym posłuszeństwem.
LIZANDER
Czemu ich róże tak prędko zwiędniały?
HERMIA
Wylać by mogła burza moich oczu!
LIZANDER
Lub słyszeć kiedy, nigdy jeszcze strumień
Wiernej miłości nie płynął spokojnie;
Ale czasami, albo krwi różnica18 —
HERMIA
Biada, niższego niewolnicą zostać!
LIZANDER
Źle zaszczepiona czasem w lat niezgodzie —
HERMIA
Zgroza, gdy starość łączy się z młodością!
LIZANDER
Czasem sklejona wyborem rodziców...
HERMIA
Piekło, wybierać miłość cudzem okiem!
LIZANDER
Choroba, wojna, śmierć nań uderzyły,
I tak chwilowe jak dźwięk było szczęście,
Jak cień przelotne, krótkie jak marzenie,
Lub jak wśród czarnej nocy błyskawica,
Co nagle olśni niebiosa i ziemię,
A ledwo „spojrzyj!” człowiek zdoła krzyknąć,
Znowu ciemności pochłonie ją paszcza.
Tak szybko mija wszystko, co jest piękne.
HERMIA
Skazani znosić zawody i krzyże19,
Niech nas nauczy los nasz cierpliwości,
Bo to krzyż zwykły należny kochankom,
Jak sny, marzenia, westchnienia, łzy, żądze,
Zwyczajny biednej namiętności orszak.
LIZANDER
Mam ciotkę wdowę, która nie ma dzieci,
A jest rozległych panią majętności,
Dom jej o siedem mil od Aten leży;
Kocha mnie, jakby matką moją była,
Tam cię zaślubić mogę, droga Hermio;
Pod jej nas dachem srogość praw ateńskich
Dosiąc20 nie zdoła. Jeśli mnie więc kochasz,
Jutrzejszej nocy opuść dom ojcowski,
A w głębi lasu, o milę od miasta,
Tam, gdzie cię niegdyś spotkałem z Heleną,
Pierwszego maja obchodzącą święto,
Czekam na ciebie.
HERMIA
Na łuk Kupida21 silny ci przysięgam,
Na złote ostrze jego strzał potężnych,
Na wozu Pafii22 gołębi23 cug24 rączy,
Na święty węzeł, co dwie dusze łączy,
Na ogień, w którym spłonęła Dydona25,
Przez trojańskiego zdrajcę opuszczona,
Na śluby mężczyzn złamane tak mnogo,
Że wszystkie nasze zrównać im nie mogą,
W ateńskim gaju, w wskazanej gęstwinie,
Przyjdę do ciebie, zanim północ minie.
LIZANDER
Dotrzymaj słowa. Patrz, oto Helena. Wchodzi Helena.
HERMIA
Piękna Heleno, gdzie śpieszysz? Szczęść Boże!
HELENA
Ty jesteś piękną, gwiazdą biegunową26
Dla Demetriusza oczu, ust twych słowo
Milsze dla niego od skowronka treli
Śród niw27 zielonych, gdy głogi kwiat bieli.
Ach, gdyby piękność jak choroba była,
Jakbym się chętnie twoją zaraziła!
Głos twój me usta, wzrok skradłyby oczy,
Język języka twego wdzięk uroczy.
Gdybym świat miała, byle jego zostać,
Świat chętnie oddam, by twoją mieć postać.
Naucz mnie, Hermio, sztuki, której siłą28
Serce by jego dla mnie tylko biło.
HERMIA
Ja się nań marszczę, on kocha bez miary.
HELENA
Gdyby mój uśmiech marszczeń twych miał czary!
HERMIA
Ja mu złorzeczę, on mi błogosławi.
HELENA
Niech cud podobny miłość moja sprawi!
HERMIA
Im silniej gardzę, tym kocha mnie więcej.
HELENA
Silniej mną gardzi, im kocham goręcej.
HERMIA
Szaleństwa jego nie we mnie przyczyna.
HELENA
W twych wdziękach; czemuż nie moja to wina!
HERMIA
Śpieszę z Lizandrem Ateny porzucić.
Nim oko moje Lizandra ujrzało,
To miasto pięknym rajem mi się zdało;
Jakże potężna miłości jest siła,
Gdy dziś na piekło niebo me zmieniła!
LIZANDER
Jutro, gdy Febe29 ujrzy srebrne lice
W zwierciadle wody, siejąc perły rosy
Na trawę smugów30 i na złote kłosy,
Opuścim miasto skryci nocy cieniem,
Która kochanków zawsze jest zbawieniem.
HERMIA
Na łożu, które pierwiosnki usłały,
Myśli z pełnego wylewając łona,
Z moim Lizandrem będę połączona.
A stamtąd społem31 pobiegniem weseli
Szukać wśród obcych nowych przyjacieli32.
Bywaj mi zdrowa, towarzyszko droga,
Módl się za nami, jak ja proszę Boga,
By ogień, którym płonie twoja dusza,
Zapalił serce twego Demetriusza!
Do Lizandra. Dotrzymaj słowa; dziś zrzec się nam trzeba
Oczom kochanków najmilszego chleba wychodzi.
LIZANDER
Twego kochanka serce ci powróci wychodzi.
HELENA
Mówią, że moje, jak jej, piękne lica;
Lecz cóż mi z tego, gdy on, skamieniały
Nie widzi tego, co świat widzi cały!
On błądzi, Hermii ubóstwiając oko,
Ja, cnoty jego ceniąc zbyt wysoko.
Ach, jakże często najlichszemu ciału
Miłość pożycza blasków ideału!
Bo miłość widzi duszą, nie oczyma,
Dlatego ślepy Kupido ócz nie ma33;
Nie rozum jego kieruje wyborem,
Pędzony żądzą ślepym leci piórem34.
Miłość jest dzieckiem, w swoim też wyborze,
Jak dziecko, nieraz omylić się może;
Jak wśród igraszki dziecię słowo łamie,
Tak dziecię, miłość przysięgając, kłamie.
Nim oczu Hermii zaraził się jadem,
Demetriusz przysiąg sypał na mnie gradem,
Lecz w ogniu Hermii jednego spojrzenia
Wszystek grad przysiąg na deszcz się przemienia.
Teraz mu Hermii zamiary odsłonię,
Do gaju za nią puści się w pogonie,
Jeśli łaskawie spojrzy na mnie za to,
Bogatą dla mnie będzie to zapłatą,
I choć tym moje boleści osłodzę,
Że towarzyszką będę mu w tej drodze wychodzi.
SCENA II
PIGWA
Czy zebrała się już cała nasza trupa35?
DENKO
Byłoby najlepiej wołać kolejno człowieka po człowieku, jak stoją na papierze.
PIGWA
Oto imienna lista ludzi, których uznały całe Ateny za najzdolniejszych do przedstawienia naszej sztuki przed księciem i księżniczką w nocy dnia ich zaślubin.
DENKO
Naprzód, dobry Pigwo, powiedz, jaki jest przedmiot36 sztuki; a potem odczytaj nazwiska aktorów i przystąp do rzeczy.
PIGWA
A więc nasza sztuka nosi tytuł: Najsmutniejsza komedia i najokrutniejsza śmierć Pirama i Tyzby37.
DENKO
Doskonały to kunsztyk38, możecie mi wierzyć, i bardzo krotofilny39. Teraz, dobry Piotrze Pigwo, wołaj twoich aktorów z papieru. Mości panowie, do rzędu!
PIGWA
A niech każdy odpowiada na zawołanie. Mikołaj Denko, tkacz.
DENKO
Jestem. Powiedz, jaką mam rolę, a potem tnij swoje dalej!
PIGWA
Ty, Mikołaju Denko, stoisz tu zapisany na Pirama.
DENKO
A cóż to za jeden ten Piram? Kochanek, czy tyran?
PIGWA
Kochanek, który się walecznie z miłości zabija.
DENKO
To trzeba będzie trochę łez, żeby dobrze rzecz przedstawić. Jeśli to moją ma być sprawą, niech słuchacze dobrze pilnują swoich oczu, bo wywołam burze, będę aż strach desperował40. Idźmy więc dalej. Jednakże mój największy pociąg jest na tyrana; mógłbym przedziwnie odegrać Herklesa41, albo jaką inną rolę, gdzie trzeba z kota drzeć pasy42 i wszystko tłuc na kawałki.
Gdy się trzaskały,
Rycząc, łamały
Bramy więzienia,
A Feba43 rumaki
Przez niebios szlaki
Plączą w majaki
Głupie przeznaczenia.
To mi rzecz szczytna! Czytaj nam teraz resztę aktorów. To ton Herklesa, ton tyrana; kochanek płaczliwszym mówi tonem.
PIGWA
Franciszek Fujarka, naprawiacz miechów.
FUJARKA
Jestem, Pietrze Pigwo.
PIGWA
Musisz się podjąć roli Tyzby.
FUJARKA
A cóż to za jeden ten Tyzby? Czy jaki błędny rycerz?
PIGWA
Nie, jest to pani, którą Piram ma kochać44.
FUJARKA
Na uczciwość, nie daj mi roli kobiety; już broda sypać mi się zaczyna.
PIGWA
Mniejsza o to, będziesz grał twoją rolę w masce, a będzie ci wolno mówić, jak zechcesz, cieniuśko.
DENKO
Jeśli będę mógł twarz zasłonić, to dajcie mi także rolę Tyzby, będę mówił strasznie cienko: Tysne, Tysne — Ach Piramie, mój kochaneczku drogi, twoja droga Tyzby, twoje serduszko!
PIGWA
Nie, nie, musisz być Piramem, a ty, Fujarko, Tyzbą.
DENKO
Niechże i tak będzie. Co dalej?
PIGWA
Robin Głodzik, krawiec.
GŁODZIK
Jestem, Piotrze Pigwo.
PIGWA
Ty będziesz matką Tyzby. Tomasz Ryjek, mularz45.
RYJEK
Jestem, Piotrze Pigwo.
PIGWA
Ty będziesz ojcem Pirama, a ja ojcem Tyzby. Ty, Cichy, stolarzu, będziesz grał rolę lwa. Otóż, jak myślę, wszystko rozdzielone.
CICHY
Czy masz rolę lwa na piśmie? Jeśli masz, to daj mi ją, bo tępo idą mi rzeczy do głowy.
PIGWA
Musisz ją grać ex tempore46; wszystko się tam kończy na ryczeniu.
DENKO
To dajcie mi także rolę lwa; będę tak ryczał, że się rozradują ludzkie serca, będę tak ryczał, że sam książę zawoła: niech jeszcze ryknie, niech jeszcze ryknie!
PIGWA
Gdybyś ryczał zbyt strasznie, zlękłaby się księżniczka i jej damy, a nużby zaczęły wrzeszczeć, byłoby to więcej, jak trzeba, żeby nas wszystkich na szubienicę poprowadzić.
WSZYSCY
Dyndalibyśmy wszyscy, każdy syn swojej matki.
DENKO
Prawda, przyjaciele, że gdyby damy potraciły głowy ze strachu, nie zostałoby im więcej rozumu, jak47 trzeba, żeby nas poprowadzić na szubienicę, ale ja tak głos nastroję, że będę wam ryczał słodziusieńko jak ssący gołąbek48, będę tak ryczał, że byś powiedział, że to słowik.
PIGWA
Nie możesz grać żadnej innej roli jak Pirama, bo Piram to pan gładkiego49 oblicza, na jakiego radzi patrzeć50 ludzie w dzień letniej pogody, pan najmilszy, prawdziwie szlacheckie dziecię, musisz więc koniecznie grać rolę Pirama.
DENKO
Więc dobrze, podejmuję się tej roli. Z jaką brodą byłoby najwłaściwiej wystąpić?
PIGWA
Z jaką ci się podoba.
DENKO
Albo wezmę brodę koloru słomianego, albo ciemno-pomarańczową, albo jasno-purpurową, albo brodę koloru francuskiej czaszki51 — zupełnie żółtą.
PIGWA
Niejedna francuska czaszka wcale nie ma włosów, grałbyś więc rolę z wytartym czołem. Ale, mości panowie, oto wasze role. Błagam was teraz, i proszę, i wymagam, żebyście się ich nauczyli do jutrzejszej nocy. Zejdziemy się w pałacowym gaju, o milę od miasta, przy świetle księżyca; tam zrobimy próbę. Gdybyśmy się zebrali w mieście, tropiłyby nas tłumy ciekawych i przed czasem zwąchano by nasze zamysły. Bez najmniejszej zwłoki zróbmy spis rzeczy potrzebnych do przedstawienia naszej komedii. Tylko proszę, nie zróbcie mi zawodu.
DENKO
Przyjdziemy. Próba będzie się tam mogła odbyć rozwięźlej52 i waleczniej. Nie żałujcie trudu, nauczcie się doskonale. Bądźcie zdrowi!
PIGWA
Miejsce zbioru53: dąb książęcy.
DENKO
Dość na tym. Dotrzymajcie słowa, a baczność!
- miesiąc (daw.) — księżyc. [przypis edytorski] ↩
- dożywocie — obowiązek utrzymywania starszej osoby aż do jej śmierci. [przypis edytorski] ↩
- sklep — tu: sklepienie. [przypis edytorski] ↩
- gody (daw.) — święto, uroczystość. [przypis edytorski] ↩
- dziewosłęb — swat, człowiek pośredniczący w zawarciu małżeństwa. [przypis edytorski] ↩
- miecz — wg mitologii Tezeusz uczestniczył w wyprawie Heraklesa po pas królowej Amazonek. [przypis edytorski] ↩
- fraszka (z wł.) — tu: drobiazg. [przypis edytorski] ↩
- bawidełko (daw.) — zabawka. [przypis edytorski] ↩
- łakocie — słodycze (obecnie ten wyraz nie ma liczby pojedynczej). [przypis edytorski] ↩
- w tym razie — w takim wypadku. [przypis edytorski] ↩
- w takim kole — sens: wobec zgromadzonych tu osób. [przypis edytorski] ↩
- z nowym księżycem — kiedy księżyc wejdzie w fazę nowiu, to jest gdy stanie się niewidoczny. [przypis edytorski] ↩
- Diana (mit. rzym.) — dziewicza bogini (jej greckim odpowiednikiem była Artemida), patronka polowań, związana z kultem księżyca. [przypis edytorski] ↩
- próżności — tu: marności. [przypis edytorski] ↩
- dworować — tu w niestandardowym znaczeniu „zalecać się” (kalka z ang. to court). [przypis edytorski] ↩
- bałwochwalstwo — czczenie bożków pogańskich, przen.: bezkrytyczne uwielbienie. [przypis edytorski] ↩
- zmiennik (daw.) — człowiek zmienny w uczuciach. [przypis edytorski] ↩
- krwi różnica — różnica pochodzenia. [przypis edytorski] ↩
- krzyż — przen.: cierpienie. [przypis edytorski] ↩
- dosiąc — dziś por.: dosięgnąć. [przypis edytorski] ↩
- Kupid a. Kupidyn (mit. rzym.) — bóg miłości, przedstawiany jako mały chłopiec z łukiem i strzałami. [przypis edytorski] ↩
- Pafia — wg mitologii Afrodyta urodziła się z piany morskiej w pobliżu miasta Pafos na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru. [przypis edytorski] ↩
- gołębi — Afrodytę przedstawiano niekiedy na wozie zaprzężonym w gołębie. [przypis edytorski] ↩
- cug (daw.) — zaprzęg. [przypis edytorski] ↩
- Dydona — postać z Eneidy Wergiliusza, założycielka i królowa Kartaginy. Główny bohater poematu, Eneasz, zakochał się w niej, po czym ją porzucił, by spełnić swoje przeznaczenie, jakim było założenie Rzymu. Dydona z rozpaczy popełniła samobójstwo na stosie. [przypis edytorski] ↩
- gwiazda biegunowa — Gwiazda Polarna, używana w nawigacji do wyznaczania kierunku północnego. Niemal nie zmienia swojego położenia w czasie pozornego obrotu nieba. [przypis edytorski] ↩
- niwa — pole. [przypis edytorski] ↩
- której siłą — za sprawą siły której. [przypis edytorski] ↩
- Febe — przen. księżyc (od imienia postaci mitologicznej). [przypis edytorski] ↩
- smugi — tu: łąki. [przypis edytorski] ↩
- społem — razem. [przypis edytorski] ↩
- przyjacieli — popr.: przyjaciół. [przypis edytorski] ↩
- ślepy Kupido ócz nie ma — Kupidyna, rzymskiego boga miłości, często przedstawiano z opaską na oczach. [przypis edytorski] ↩
- piórem — tu: strzałą (od piór stosowanych jako lotki). [przypis edytorski] ↩
- trupa — zespół aktorów bądź cyrkowców. [przypis edytorski] ↩
- przedmiot — temat. [przypis edytorski] ↩
- Piram i Tyzbe — historia o nieszczęśliwej miłości, znana z Metamorfoz Owidiusza. Kochankowie pochodzili z dwóch rywalizujących ze sobą rodów, a rozmawiali ze sobą poprzez szparę w murze. W drodze na umówione spotkanie wskutek nieszczęśliwego zbiegu okoliczności oboje zaczęli myśleć, że drugie zostało zabite przez lwa. Każde z rozpaczy popełniło samobójstwo. Shakespeare wykorzystał ten sam motyw w sztuce Romeo i Julia, pisanej równolegle ze Snem nocy letniej. [przypis edytorski] ↩
- kunsztyk (daw.) — dzieło sztuki. [przypis edytorski] ↩
- krotofilny (daw.) — ucieszny. [przypis edytorski] ↩
- desperować — rozpaczać. [przypis edytorski] ↩
- Herakles (mit. gr.) — syn Zeusa i Alkmeny, obdarzony niezwykłą siłą. Tyranem nie był. [przypis edytorski] ↩
- drzeć pasy — forma egzekucji polegająca na zdzieraniu z ciała płatów (pasów) skóry. [przypis edytorski] ↩
- Feb (mit. gr.) — Apollo, bóg światła, życia i śmierci. Tu prezentowany jako bóg słońca, powożący świetlistym rydwanem. [przypis edytorski] ↩
- Nie, jest to pani, którą Piram ma kochać — Zarówno w starożytnej Grecji, jak i w czasach Szekspira, kobiety nie grały w teatrze, więc aktorzy musieli odgrywać również role żeńskie. [przypis edytorski] ↩
- mularz (daw.) — murarz. [przypis edytorski] ↩
- ex tempore (zwrot łac.) — bez przygotowania, improwizując. [przypis edytorski] ↩
- jak — tu: niż. [przypis edytorski] ↩
- ssący gołąbek — pisklę gołębia. [przypis edytorski] ↩
- gładki (daw.) — piękny. [przypis edytorski] ↩
- radzi patrzeć (daw.) — chętnie patrzą. [przypis edytorski] ↩
- francuska czaszka — tu: łysina. [przypis edytorski] ↩
- rozwięźlej — dziś popr.: bardziej rozwiąźle (ang. obscenely). [przypis edytorski] ↩
- zbiór — tu: zebranie. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · William Shakespeare (Szekspir)
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Sen nocy letniej · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/sen-nocy-letniej/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Leon Ulrich
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.