Loreva
Loreva

Rozdział 4 z 8

AKT I

ZMIOTKA

wchodzi i mówi do publiczności
Młodzież zowie mnie „Zmiotką” — a to z tej przyczyny, 
Że ja, kiedy zajadam, to stół cały zmiatam. 
Ci wszyscy, którzy więźniów wiążą łańcuchami, 
A zbiegów niewolników skuwają w kajdany, 
Ci, według mego zdania, strasznie głupio robią, 
Bo człek nędzny, gdy wpada jeszcze z biedy w biedę, 
Jeszcze większą ma chętkę, by zbiec i coś zbroić. 
Toż z łańcuchów się nawet jakoś wydostają, 
A skuci, ci pilnikiem obręcz umią2 przetrzeć 
Lub hak wybić kamieniem. To wszystko jest na nic. 
Gdy chcesz kogo przytrzymać tak dobrze, by nie zbiegł, 
To jedzeniem i piciem trzeba go przywiązać. 
Przywiąż go tylko za dziób do pełnego stołu, 
A jeśli mu dostarczysz jedzenia i picia, 
By miał co dzień dostatkiem, ile tylko zechce, 
To z pewnością nie drapnie; nigdy, nawet gdyby 
Szło o sprawę gardłową. Łatwo go przytrzymasz, 
Gdy go „zwiążesz” w ten sposób. Takie są sprężyste  
Te więzy „jedzeniowe”: im więcej rozciągasz, 
Tym się więcej ściskają. Ja też idę tutaj, 
Gdziem już dawno „skazany”, to jest do Menechma, 
Sam idę, dobrowolnie, ażeby mnie „związał”. 
Bo on nie dość, że karmi, ale pielęgnuje 
I ożywia. Nikt lepiej leczyć nie potrafi. 
Taki to już człek młody; sam dobrze zjeść lubi, 
Sute uczty urządza, tak stoły zastawia 
I takie na nich stosy piętrzy półmiskowe, 
Że na sofie3 trza stanąć, gdy coś chcesz wziąć z góry. 
Lecz teraz była przerwa od dłuższego czasu: 
W mym domu panowałem nad mymi drogimi4, 
Bo co zjeść chcę lub kupić — wszystkie strasznie drogie. 
I co jeszcze: zmykają ci drodzy z szeregu5. 
Teraz zajrzę do niego. — Lecz drzwi ktoś otwiera. 
Otóż on sam. Menechmus. Przed dom tu wychodzi. 
Menechmus I, Zmiotka.

MENECHMUS I

we drzwiach domu, krzyczy na żonę
Gdyby nie to, żeś zła, głupia, uparta, złośnica, 
Widząc, że mąż czego nie chce, sama byś nie chciała! 
A jeżeli mi raz jeszcze coś takiego zrobisz, 
To zobaczysz: pójdziesz za drzwi, jak wdowa6, do ojca! 
Bo gdy tylko gdzieś wyjść zechcę, to mnie zatrzymujesz, 
Odwołujesz, wypytujesz, gdzie idę, co robię, 
Co za sprawy, com tam robił, po com szedł, com przyniósł. 
Ja celnika mam w swym domu, nie żonę! Tak muszę 
Ze wszystkiego się spowiadać, co robię, com robił! 
O, za długom cię już słuchał. Zrobię, jak mówiłem! 
Jeśli ja ci daję służbę, zapasy i wełnę, 
Szaty, złoto, stroje zdobne, masz wszystko dostatkiem7, 
Strzeż się licha i miej rozum, przestań męża śledzić!! 
A żebyś mnie nie śledziła na próżno — umyślnie 
Dziewkę wezmę dziś na ucztę — gdzieś w mieście to zrobię. 

ZMIOTKA

na stronie
Niby żonie tak wymyśla, lecz on mnie wymyśla; 
Uczta w mieście? Wszak to zemsta na mnie8, nie na żonie! 

MENECHMUS I

wychodzi, ubrany pod płaszczem w suknię kobiecą
Brawo! Przeciem9 babę krzykiem ode drzwi odpędził! 
Lecz gdzież są mężowie wszyscy, co mają kochanki? 
Czemu darów mi nie znoszą, żem walczył tak mężnie?10 
odsłania suknię żony, podnosząc płaszcz
Ot, tę suknię11 żonie-m ściągnął, niosę ją do dziewki! 
Tak to ładnie podejść stróża, jeszcze tak chytrego. 
To czyn piękny, zacny, miły, to sprytnie zrobione 
(Na złe mi to jednak wyjdzie, com wziął od złej baby: 
Wszak na stratę to poniosę). — Łup nieprzyjaciołom 
Wręcz wydarłem! Bez strat żadnych naszych sprzymierzeńców!12 

ZMIOTKA

Hej, młodzieńcze! Czy w tym łupie jest jaka część dla mnie? 

MENECHMUS I

Oj, zasadzka!13 

ZMIOTKA

Nie, to pomoc! Tylko nic się nie bój! 

MENECHMUS I

Któż to?  

ZMIOTKA

Ja. 

MENECHMUS I

O moje „Szczęście”! Moja „Dogodności”!14 
Witaj! 

ZMIOTKA

Witaj! 

MENECHMUS I

Co porabiasz? 

ZMIOTKA

Rękę właśnie ściskam 
Mego opiekuna.  

MENECHMUS I

Brawo! Toż więcej na czasie 
Przyjść nie mogłeś, jak w tej chwili.  

ZMIOTKA

O, bo ja tak zawsze, 
Znam na wylot dogodności wszyściutkie zasady! 

MENECHMUS I

A chcesz widzieć coś pysznego? 

ZMIOTKA

Jakiż to piekł kucharz?15 
Już ja poznam, czy nie skrewił, gdy resztki zobaczę. 

MENECHMUS I

Powiedz mi, czyś widział kiedy malowidło ścienne, 
Jak porywa Katamita16 orzeł albo Wenus17 
Adoneusa? 

ZMIOTKA

Często. Ale — co ma obraz do mnie? 

MENECHMUS I

rozciąga płaszcz, pokazuje suknię żony
Więc patrz na mnie. — Czy nie jestem taki jak ten obraz?  

ZMIOTKA

Cóż to znowu za ubranie?  

MENECHMUS I

Powiedz, czy nie jestem 
Człek przemiły? No, powiedzże!  

ZMIOTKA

A gdzie jeść się będzie?18 

MENECHMUS I

Mów, co każę!  

ZMIOTKA

No więc mówię: „Człowieku przemiły”. 

MENECHMUS I

A od siebie nic nie dodasz?  

ZMIOTKA

„i najrozkoszniejszy!” 

MENECHMUS I

Dalej, dalej!  

ZMIOTKA

Tu nic „dalej” — gdy nie wiem, co z tego. 
Muszę być ostrożny z tobą: kłócisz się ze żoną19. 

MENECHMUS I

Gdyby tak bez wiedzy żony gdzieś ten dzień „pogrzebać”20 — 

ZMIOTKA

przerywa z ożywieniem
Owszem, owszem, tu masz rację. Kiedyż stos podpalę? 
Dzień już przecież do połowy swój żywot zakończył21. 

MENECHMUS I

Sam opóźniasz, gdy przerywasz.  

ZMIOTKA

Więc wybij mi oko 
Tu na ziemię22, jeśli wtrącę choć słowo wbrew tobie! 

MENECHMUS I

odsuwa go od drzwi swego domu, ciągle się oglądając
Cofnijże się tu ode drzwi.  

ZMIOTKA

Dobrze. 

MENECHMUS I

Jeszcze. 

ZMIOTKA

Dobrze. 

MENECHMUS I

Jeszcze cofnij się odważnie, tu od tej lwiej groty23. 

ZMIOTKA

Ej, dalibóg24, byłby z ciebie, myślę, mistrz-woźnica!25  

MENECHMUS I

Czemu?  

ZMIOTKA

Ciągle się oglądasz, czy żona nie goni. 

MENECHMUS I

wracając do tematu urządzenia uczty
Cóż ty na to?  

ZMIOTKA

udaje obrażonego i nie chce gadać
Ja? Co ty chcesz — to mówię lub przeczę. 

MENECHMUS I

A czy też ty coś z zapachu — jeżeli powąchasz — 
Nie rozpoznasz?26 

ZMIOTKA

[Ściśle powiem, co się gotowało, 
Tak, jakbyś tu cech kucharzy]27 wezwał do narady. 

MENECHMUS I

Więc powąchajże tę suknię. Co czuć? Nos odwracasz?  

ZMIOTKA

Z góry zawsze trzeba wąchać ubranie kobiece, 
Bo z tej strony nos przechodzi odorem nieznośnym. 

MENECHMUS I

Więc tu wąchaj! Co za mina!28 

ZMIOTKA

Bo tak się należy. 

MENECHMUS I

No więc cóż? Mów, co tam czujesz?  

ZMIOTKA

Kradzież, dziewkę, ucztę. 

MENECHMUS I

Niech ci będzie, [co zapragniesz! Skoroś tak dokładnie] 
Odgadł [wszystko, bo tę suknię właśnie żonie ściągłem.]29 
Teraz pójdzie tu do dziewki, do mojej Erotium. 
Każę ucztę tu zgotować, mnie i tobie. 

ZMIOTKA

Brawo! 

MENECHMUS I

Po czym tutaj pić będziemy aż do gwiazd porannych. 

ZMIOTKA

Doskonale!  
pędzi do drzwi Erotium
Czy mam pukać? 

MENECHMUS I

Pukaj! lub — poczekaj! 
Łapie go za płaszcz.

ZMIOTKA

niechętnie staje
Tysiąc kroków opóźniłeś naszą pijatykę!  

MENECHMUS I

Pukaj lekko!  

ZMIOTKA

drwiąc
Czy się boisz, że drzwi są za kruche30? 

MENECHMUS I

Czekajże, na miłość boską! — O! sama wychodzi.  
Erotium staje we drzwiach.
Och! Patrz! Słońce pociemniało przy blasku jej ciała!  
Erotium, Zmiotka, Menechmus I.

EROTIUM

Witaj, duszko ma, Menechmie!  

ZMIOTKA

A ja? 

EROTIUM

Tyś zbyteczny! 

ZMIOTKA

No — są przecież nadliczbowi31 nawet i w legionie.  

MENECHMUS I

Dziś kazałem tu u ciebie „bitwę” przygotować.  

EROTIUM

Więc dziś będzie.  

MENECHMUS I

I w tej „bitwie” oba pić będziemy, 
A kto lepszy się okaże wojownik przy piciu, 
Ty wybierzesz i orzekniesz, z kim... dziś noc przepędzisz! 
Ach, jak żony nienawidzę przy tobie, kochanie!  

EROTIUM

A tymczasem chodzisz nawet w jej szatkach na sobie? 
Cóż to jest?  
Wskazuje na suknię żony, widoczną pod płaszczem Menechma.

MENECHMUS I

To „zdjęcie”32 z żony — różo — „wdzianie” tobie! 

EROTIUM

Gładkoś pobił wszystkich innych i wolę cię od nich!  

ZMIOTKA

Dziewka schlebia tylko potąd, pokąd jeszcze widzi 
Coś do zdarcia. — Gdybyś jego naprawdę kochała, 
Tobyś chyba mu dotychczas — najmniej nos odgryzła!33 

MENECHMUS I

zabiera się do zdjęcia sukni, podaje do potrzymania płaszcz
Trzymaj, Zmiotko, chcę ślub spełnić i „zdjęcia” dokonać.  

ZMIOTKA

Daj — lecz teraz, ja cię proszę, zatańcz tak, w tej szatce!34 

MENECHMUS I

Ja mam tańczyć? Czyś zwariował?  

ZMIOTKA

Ja czy ty — kto raczej? 
Gdy nie tańczysz, to ją zdejmij. 

MENECHMUS I

zdejmuje suknię
Ściągnąłem ją dzisiaj 
Wśród ogromnych niebezpieczeństw. Myślę, że Herkules 
Ani w przybliżeniu takich nie miał niebezpieczeństw 
Gdy pas zabrał Hippolicie35. 
podaje jej suknię
Przyjmijże ją tedy, 
Gdyś ty jedna jest na świecie tak dla mnie życzliwa. 

EROTIUM

Tacy wszyscy być powinni porządni amanci!  

ZMIOTKA

na stronie
Co się sami jak najszybciej w żebractwo wtrącają!  

MENECHMUS I

Żonie-m kupił ją rok temu, dałem cztery miny36. 

ZMIOTKA

jak wyżej
Cztery miny licho wzięło — to jasny rachunek.  

MENECHMUS I

Wiesz, co chcę, byś ty zrobiła?  

EROTIUM

Wiem — zrobię, co zechcesz. 

MENECHMUS I

Dla nas trojga każ więc ucztę u siebie przyrządzić 
I na rynku każ zakupić trochę smakołyków: 
Podgardlankę-Wieprzowinkę, Słoninkę-Szynkidzką37, 
Może też głowiznę z wieprza lub coś podobnego, 
Co zwarzone i podane wilczy smak pobudza! 
I to zaraz! 

EROTIUM

Oczywiście. 

MENECHMUS I

My przedtem na rynek, 
Ale zaraz tu będziemy. A nim się zgotuje, 
Popijemy.  

EROTIUM

Przyjdź, gdy zechcesz. Wszystko przygotuję. 

MENECHMUS I

Śpiesz się tylko. 
do Zmiotki
Ty chodź ze mną. 

ZMIOTKA

Już ja cię nie puszczę! 
Idę, już cię nie odstąpię za skarby niebiańskie!  
Odchodzą na rynek.

EROTIUM

otwiera drzwi swego domu i mówi:
Wywołajcie mi tu zaraz Cylindra, kucharza! 
Kucharz wchodzi.
Erotium, Cylindrus.

EROTIUM

Bierz koszyk i pieniądze. Masz tutaj trzy grosze.  

CYLINDRUS

Mam.  

EROTIUM

Idź, przynieś tu zapasów. Patrz, by na trzech było, 
Nie za mało, nie za dużo. 

CYLINDRUS

Któż to taki będzie?38 

EROTIUM

Ja, Menechmus i pasożyt.  

CYLINDRUS

To już dziesięć osób, 
Bo pasożyt bardzo łatwo za ośmiu wystarczy. 

EROTIUM

A więc gości wymieniłam. Reszta twoja.  

CYLINDRUS

Dobrze. 
Już gotowe — proś do stołu!39 

EROTIUM

Wróć prędko. 

CYLINDRUS

Już wracam! 
Odchodzi na rynek, Erotium wchodzi do domu.
  1. Akt I — nie da się wykazać, jakoby Plautus znał, względnie stosował pochodzącą zresztą z greckich, a zwłaszcza rzymskich (poplautyńskich) źródeł, teorię podziału sztuki na akty. Toteż i w rękopisach plautyńskich spotykamy tylko podział na sceny, a dzielenie sztuk Plauta na akty pochodzi dopiero z czasów Odrodzenia. Stwierdzić da się raczej, że wszystkie sztuki Plautyńskie można było grać jednym ciągiem, bez żadnej przerwy, a być może, że był tu czasem decydujący wzgląd na rzymską publiczność, jak to wynika ze słów Donata w komentarzu do Terencjusza: „W celu zatrzymania widza chce nasz poeta, żeby wszystkie pięć aktów grano jakby akt jeden, aby kapryśny widz nie mógł odetchnąć niejako i nie zabrał się do odejścia w czasie przerwy, jeszcze przed końcem sztuki”, a wiemy, że Terencjuszowi to się rzeczywiście trafiało. Pomimo to jednak, z jednej strony w sztukach samych, ze względu na przeprowadzenie fabuły, konieczne są i wyraźne pewne zgrupowania faktów i fazy akcji, odpowiadające mniej więcej naszemu podziałowi na akty, z drugiej zaś technika teatralna wymagała nieraz przerw, czy to dla zmiany kostiumu, czy to dla wypoczynku aktora itp. (O wypełnieniach tych przerw p. Wstęp). [przypis tłumacza] ↩
  2. umią — niedbałość mowy codziennej, p. wyżej. [przypis tłumacza] ↩
  3. na sofie (in lecto) — sofy, pokryte kobiercami, na których biesiadnicy leżeli przy stołach. [przypis tłumacza] ↩
  4. W mym domu panowałem nad mymi drogimi (domi dominatus sum usque cum caris meis, Vahlen) — gra słów: drodzy (rodzina) i drogie (dla pasożyta, gdy musi kupować) pokarmy. Znaczy to po prostu: „musiałem siedzieć w domu”. [przypis tłumacza] ↩
  5. zmykają ci drodzy z szeregu — gra słów: uciekają z szeregu drodzy podwładni i ubywa drogich pokarmów. [przypis tłumacza] ↩
  6. pójdziesz za drzwi, jak wdowa — wdowa, vidua, oznacza nie tylko żonę po śmierci męża, ale w ogóle żonę pozbawioną męża, a więc zarówno żonę rozwiedzioną, jak na razie z dala od męża pozostającą (np. Penelopa). Menechmus grozi tu żonie wypędzeniem jej z domu. [przypis tłumacza] ↩
  7. Jeśli ja ci daję służbę, zapasy i wełnę, szaty, złoto, stroje zdobne... — wylicza wszystko, co zwykle należało się żonie ze strony męża do utrzymania jej i domu. Złoto (klejnoty), stroje zdobne (purpura) uważały panie rzymskie za swój święty przywilej, o który umiały nawet bardzo energicznie walczyć, jak np. w r. 195 p.n.e., kiedy to zaburzeniami, wywołanymi w mieście, wymusiły zniesienie ustawy (lex Oppia), ograniczającej ten zbytek. [przypis tłumacza] ↩
  8. Wszak to zemsta na mnie — uważa, że to uniemożliwi mu najedzenie się w domu Menechma. [przypis tłumacza] ↩
  9. Przeciem babę (...) odpędził — konstrukcja z ruchoma konstrukcją czasownika; inaczej: przecie babę (...) odpędziłem. [przypis edytorski] ↩
  10. darów mi nie znoszą, żem walczył tak mężnie? — z gratulacjami za wygraną walkę prowadzoną niby w imieniu wszystkich mężów ciemiężonych przez żony, ale zdradzających je. [przypis tłumacza] ↩
  11. suknia — palla oznacza długą, po kostki sięgającą, typową szatę kobiecą, nieraz bogato zdobioną i haftowaną. Przedstawiano w niej także bogów, np. Apollina, a występowali w niej również tancerze i tancerki, zwłaszcza przy swawolnych tańcach. Menechmus wdział ją na siebie i okręcił się płaszczem (pallium), by ją w ten sposób, w skrytości przed żoną, wydostać z domu. [przypis tłumacza] ↩
  12. bez strat... naszych sprzymierzeńców (nostrum salute socium) — mówi urzędowym stylem Rzymian o wygranej bitwie, w której sprzymierzeńcy (socii) nie ponieśli strat. [przypis tłumacza] ↩
  13. zasadzka... pomoc — w dalszym ciągu obrazy z akcji wojennej. [przypis tłumacza] ↩
  14. O moje „Szczęście”! Moja „Dogodności”! — personifikuje to szczęśliwe (Opportunitas) i dogodne (Commoditas) dla jego zamiarów zjawienie się pasożyta. [przypis tłumacza] ↩
  15. coś pysznego... Jakiż to piekł kucharz? — pasożyt ma na myśli tylko jedzenie. [przypis tłumacza] ↩
  16. Katamita... Adoneusa — tak to Rzymianie w gwarze ludowej przekręcali greckie imiona Ganimedesa (którego Jowisz porwał, przemieniwszy się w orła) i Adonisa, którego Wenus jednak wcale nie porywała, choć tak widocznie myśli Plautus. Menechmus, dowcipkując, sądzi, że ubrany w barwną szatę żony, wygląda co najmniej tak ciekawie i efektownie jak te obrazy. Nie trzeba sądzić, by rzymska publiczność ówczesna miała więcej smaku estetycznego niż on. [przypis tłumacza] ↩
  17. Wenus (mit. rzym.) — bogini miłości. [przypis edytorski] ↩
  18. A gdzie jeść się będzie? — zanim powie komplement, chce naprzód wiedzieć, co za to dostanie. [przypis tłumacza] ↩
  19. kłócisz się ze żoną — nie chce się żonie Menechma narazić, by nie stracić możliwości jakiegoś zaproszenia. [przypis tłumacza] ↩
  20. dzień „pogrzebać” — my mówimy o „zabiciu czasu”, tu jest obraz „pogrzebania” dnia, razem z jego „śmiercią”, „spaleniem na stosie” itd. [przypis tłumacza] ↩
  21. Dzień (...) do połowy swój żywot zakończył — widocznie rzecz dzieje się około południa. [przypis tłumacza] ↩
  22. wybij mi oko tu na ziemię — oculum ecfodito per solum mihi. [przypis tłumacza] ↩
  23. od tej lwiej groty — tak nazywa swój dom ze względu na żonę. [przypis tłumacza] ↩
  24. dalibóg (daw.) — doprawdy, słowo daję; wykrzyknienie podkreślające prawdziwość wypowiedzi. [przypis edytorski] ↩
  25. mistrz-woźnica (agitator probus) — obraz z wyścigów na wozach, gdzie woźnica często się oglądać musi (zwłaszcza na skrętach), czy go nie dopędza współzawodnik. [przypis tłumacza] ↩
  26. coś z zapachu... nie rozpoznasz? — skoro tak dobrze zna się na zapachach kuchennych, to może i tu coś z zapachu wywnioskuje. [przypis tłumacza] ↩
  27. [ściśle powiem... kucharzy] ([eloquar recte tibi cocti quid sit, quasi coquarum] captum sit collegium) — tekst uszkodzony, uzupełnił Niemeyer. [przypis tłumacza] ↩
  28. Co za mina! — robi mądrą minę wielkiego znawcy. [przypis tłumacza] ↩
  29. [co zapragniesz... dokładnie] Odgadł [wszystko... ściągłem] ([quaequomque me vis: ita edepol recte omnia] Elocutus nam [ab uxore hanc pallam surrupui mea]) — tekst uszkodzony, uzupełnił Niemeyer. [przypis tłumacza] ↩
  30. za kruche (ne fores Samiae sient) — dosłownie: „że są samijskie”. Naczynia gliniane z Samos, bardzo kosztowne, były przysłowiowo kruche. [przypis tłumacza] ↩
  31. nadliczbowi — adscriptivi nazywali się w legionie żołnierze, którzy nie otrzymywali broni i dostawali ją dopiero w czasie bitwy, po poległych. Pasożyt chce przez to powiedzieć, że nadliczbowość nie powinna go wykluczać od udziału w „bitwie”, o której potem mowa. [przypis tłumacza] ↩
  32. „zdjęcie”, „wdzianie” — w oryginale gra słów: exuviae, induviae (induviae słowo komiczne, przez Plauta na wzór poprzedniego utworzone). [przypis tłumacza] ↩
  33. najmniej nos odgryzła! (oportebat nassum abreptum mordicus) — nie dość jasny dla nas koncept; zdaje się, chodzi o zaznaczenie, że więcej kocha wszystkie inne rzeczy, z których Menechma obdziera, niż jego samego. [przypis tłumacza] ↩
  34. zatańcz tak, w tej szatce! — pasożyt, żartując, proponuje Menechmowi, by w tej barwnej sukni zatańczył jak jakaś swawolna tancerka; patrz objaśnienie do w. 132. [przypis tłumacza] ↩
  35. Herkules (...) Gdy pas zabrał Hippolicie — jedną z „prac” Herkulesa było zdobycie pasa Hippolity, królowej Amazonek, przeciwko którym podjął w tym celu wyprawę wojenną. [przypis tłumacza] ↩
  36. mina — staroż. jednostka monetarna, w greckim systemie attyckim równa 436 g srebra; minę dzielono na 100 drachm, zaś 60 min tworzyło talent. [przypis edytorski] ↩
  37. Podgardlankę-Wieprzowinkę, Słoninkę-Szynkidzką (Glandionidam-Suillam, Laridum-Pernonidam) — typowe Plautyńskie, półgreckie „imiona mówiące”, zbudowane komicznie na wzór dostojnych greckich imion rodowych, kończących się na -ides, oznaczają tu ulubione rzymskie przysmaki kulinarne, pochodzące od niezbyt dostojnego stworzenia. Kpiąc sobie w podobny sposób z greczyzny w Persie (w. 701 i nast.), zamyka Plautus w bardzo szumnym i bardzo „perskim” nazwisku, podanym oszukanemu stręczycielowi przez chytrego niewolnika, sowizdrzalskie wyznanie całego podstępu: „Ot — zwę się Fałszomówic — Pannosprzedanides — / Banialukomówides — Groszowyciągides — / Ciebiegodniemówides — Blagides — Okpides — / Corazkomuporwides — Nigdyniewyrwides”. [przypis tłumacza] ↩
  38. Któż to taki będzie? — kucharz, artysta i samochwał, jak to wiemy zwłaszcza z fragmentów greckiej komedii, wypytuje się zwykle o gości, do których rzekomo dostosowuje swe potrawy. Tak samo w Pseudolusie, w. 878. [przypis tłumacza] ↩
  39. Już gotowe — proś do stołu! — kucharze w komedii zwykli w ten sposób przechwalać się swym pośpiechem w gotowaniu; podobnie w Pseudolusie kuchcik, jeszcze zanim zaczęto gotować, woła do pana domu: „Śpiesz do stołu, gości posprowadzaj, obiad gotów, już czeka!” (w. 891). [przypis tłumacza] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Plaut

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Bracia · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/plaut-bracia/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Gustaw Przychocki

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis