21

Omski przyszedł do Hennertów. Wandy nie zastał, a Teresa miała twarz zasmuconą.

— Ach, panie pułkowniku — westchnęła na jego widok.

— Co się stało? — zapytał.

— Lin strzelał do siebie dziś w nocy. Ma przestrzelone lewe płuco i krwotoki. Jest w szpitalu...

Omski zrobił minę zagniewaną.

— Nic o tym nie słyszałem — niechętnie mruknął.

I to było dla niego najważniejsze, że ona wie coś pierwej od niego i to czyni mu ją obcą. To był ciągle ten cały świat, od którego nie mógł jej odgrodzić.

Teraz mówiła łagodnie:

— Wanda jest tam u niego, nie mam serca jej w tym przeszkadzać. Ta wiadomość zrobiła na niej straszne wrażenie...

Poprosiła go, żeby usiadł, i sama usiadła na swej małej kanapce.

— Właśnie wczoraj byłyśmy w teatrze. Wanda dawała mu znać, ale nie przyszedł...

— Pani była w teatrze? — oburzył się nagle.

Tak, była w teatrze na tej nowej sztuce jednego z najmłodszych, budzącej na przemian zgorszenie, entuzjazm i sensację. Teresa nie unosiła się nad niczym, ale wobec wszystkiego miała miłe zaciekawienie i życzliwość.

— Zdaje mi się, że to tylko na razie wydaje się dziwne i okropne. Był profesor Laterna. On mówi, wie pan...

Omski gotował się i pienił. Jego zdaniem, tych młodych należało pozamykać i dać im rózgi. To są kpiny z ludzi, co oni robią.

Nienawidził ich — tych jakichś zuchwalców, kpiących sobie z wojska, z władzy, z miłości ojczyny. Lin także podobny był do nich i — oto, do czego go to doprowadziło...

Tak mówił, a w sobie myślał, że ona zawsze może pójść, dokąd chce, że między nią a nim jest cały świat. Była tam — i on nie wiedział nic. Był tam Laterna i każdy człowiek z widowni, tylko właśnie nie on, nie on...

Pożegnał się, zachmurzony, gniewny. Ale już na ulicy podziwiał jej dobroć, jej urok nieodparty jak przeznaczenie. Widział w tym łaskę nieba, że oto tak zeszła w jego życie i nie wiadomo, skąd się wzięła. W duszy miał chylenie się czołem do ziemi przed czarem tej jedynej, tej wybranej; najtkliwsze dziękczynienie już za to samo, że jest.

Wiedział, że przyjdzie tam nazajutrz, wiedział, co powie, jak ustali, pochwyci za skrzydła ten cud. Jak wprzęgnie go w życie swoje, nieodwołalnie uczyni rzeczywistym.

I zaraz zjawiła się trudność rzeczywistości, zupełna niemożliwość uczynienia pragnienia prawdą.

I znowu przyszedł. Ona wyszła do niego — nie jak inne kobiety, w takiej a takiej sukni, podnoszącej tę lub inną stronę jej urody. Była w jakiejś sukni, której się nie zauważało, ale która nie mogła być inna. Teresa nie miała szczegółów, nie miała jakichś momentów szczęśliwych. Jej uroda była syntetyczna, jej twarz i postać zawsze jednakowo urok siejąca.

Zanim jeszcze zdążyła powiedzieć lub uczynić coś, zaledwie tylko się uśmiechnęła, ledwie spojrzała słodkimi, spokojnymi oczami — już uczuwał w sobie złość głuchą, chęć odwetu za marzenia głupie, chęć upokorzenia samego siebie i jej. Całe najtkliwsze drżenie serca, nieśmiałość szczęścia, błogość pokory przedzierzgała się nagle w ten gniew bez sensu, gniew jakby sponiewieranego honoru.

Od razu stawało się dlań niewątpliwe, że to jest płytka, pospolita kobieta, zwykła salonowa lalka, taka jak wszystkie.

Z pochmurną miną dowiedział się, że Lin jeszcze żyje, ale jest z nim coraz gorzej. O przyczynie samobójstwa Teresa nic nie mówiła, przypuszczała pewno, że zakochanemu Linowi szło o Wandę.

Teraz czekała na powrót Wandy. Wieczorem jechała na jakiś obiad z mężem.

Chwilę mówiła, później umilkła. Cisza i spokój były naokoło.

Powiedział:

— I znów odejdę, znów będę sam, znów będę szalał.

— O, już pan zaczyna, panie pułkowniku — przerwała z łagodnym wyrzutem, bez cienia obawy; ton jej głosu był prawie macierzyński.

Ona wiedziała dobrze, jak jest kochana. Jego złośliwości i impertynencje brała po prostu za inwersję wyznań. Śmiała się wyrozumiale, gdy zarzucał jej próżność, kokieterię, krzywiła się z lekkim niesmakiem, gdy w napaściach stawał się szorstki i brutalny.

Myślał: „Teraz ona znów gdzieś wyjdzie”. Wymyka mu się zawsze, jest poza jego możnością i wiedzą.

— Tak dłużej nie będzie, tak dłużej nie będzie...

Nieprzytomny z gniewu, szedł ku niej. Gdy był blisko, podniosła się i lekko wyciągnęła przed siebie dłonie. Czyżby myślała się bronić? Biorąc ją w objęcia, nie czuł prawie ich oporu.

— Kocham cię, kocham cię — powtórzył z zaciętymi zębami.

Teraz całował jej usta. Wszystko ginęło w strasznym łomocie serca. Jak za pierwszym razem, nie czuł żadnej rozkoszy, tylko uniesienie, odbierające dech i przytomność.

Powtórzył to jedno, co wiedział:

— Kocham cię.

Nie czuł jej oporu, nie wiedział, co z nią jest. Tak mały był ten jej spokój wobec sił rozpętanych jego uczucia. Może raz jęknęła cicho. Czuł pod ustami jej małe zęby i musiał je otworzyć pocałunkiem.

Co to było? Jednak nie mylił się. Coś się w niej zmieniło — i jak gdyby przystało. Miała teraz miękkość w ramionach, cała jej postać stała się bliższa — i jakby możliwa, jakby naprawdę dostępna.

To dopiero uczuł jako rozkosz. Czyżby oddała mu pocałunek? Jeszcze nie wierzył, że to czuje. Ciepły dreszcz szczęścia oblał mu całe ciało. Ukląkł z głową na jej kolanach.

Gdy powstał, przez długą chwilę nie ruszała się z miejsca, nie poprawiała sobie włosów ani ubrania. Miała lekkie rumieńce na czole, na policzkach.

Przypomniał sobie, że gdy klęczał, pogłaskała go lekko dłonią po włosach i czole.

Patrzył z wdzięcznością, pełen szczęścia, słaby z rozkoszy. Usiadł daleko od niej.

— Milczysz? Nie mówisz nic? Ja cię kocham...

Nie, nie była tym zaskoczona.

Była zamyślona i trochę smutna, chociaż się jakby uśmiechała.

— To źle się stało — powiedziała nieśmiało.

Był znowu przy niej, miał ją w objęciach całą, rzeczywistą, swoją.

— Za taką śmiertelną miłość...