Białe meble

Młoda dziewczyna ma pod nieujarzmionymi lokami chłodne, rześkie myśli, a w naszych czasach — nawet śmiałe. (My wszyscy, o czystych sercach, to wiemy). Młoda dziewczyna nie ma zmartwień we właściwym tego słowa znaczeniu, bo wszelką odpowiedzialność, wszelkie trudy życia ponoszą za nią ojciec i matka. (My wszyscy, starsi, zmuszeni kwitować uśmiechem cukierkowe troski młodych, to wiemy). Młoda dziewczyna nie dostrzega jeszcze powagi w świecie, jej dni to wiosenna zabawa, jej noce to głęboki sen niewinności, wypełniony marzeniami o aniołach, kociętach i niezapominajkach. Również na jawie od czasu do czasu opadają ją niespodziewanie marzenia, romantyczne fantazje o miłości albo marzenia śmiałe, praktyczne — to cecha młodości — wciąż jednak czyste i nieokreślone, jak wtedy gdy idzie się krętą ścieżką, próbując zgadnąć, jaki nowy krajobraz oświetlą promienie słońca za zakrętem.

Z tych właśnie powodów również pokój Annalotty był prawdziwie dziewczęcym pokojem, takim, który w każdym szczególe odpowiada naturze młodej dziewczyny. Białe drewniane meble, odrobinę niewygodne, za to filigranowe, lekkie i schludne, tworzyły przyjemny komplet; na małym stoliczku stały dwie różowe begonie i mirt zwyczajny, a z wiszącego kwietnika beztroską kaskadą wylewały się puszyste liście paproci. Nie po raz pierwszy koleżanka szkolna stanęła w progu — teraz była to Britt — i wykrzyknęła: „Ach, jaki uroczy pokój!”; i nie po raz pierwszy Annalotta z satysfakcją i bezpretensjonalnie odpowiedziała: „Tak sądzisz?”.

Usiadły na krzesłach o prostych oparciach, piły kawę, jadły ciastka, ale rozmowa nie chciała toczyć się swobodnie. Z lakierowanego na biało mebla emanował ku nim bezdomny chłód, który tym bardziej je krępował, im gorliwiej szukały tematu.

Obie były jedynaczkami. Swoje pierwsze kroczki stawiały, trzymając za rękę usłużną nianię, swoje pierwsze doświadczenia w kwestii rzeczy i świata zdobywały samotnie, w otoczeniu misiów i lalek. Tam zbudowały własne królestwo, same ustanawiały rządzące nim prawa i same były niekwestionowanym centrum. Mury tego królestwa zdawały się jednak wciąż jeszcze rzucać długi, chłodny cień na ich dusze.

Szkoła to nudny temat do rozmowy; wakacje sprawiły, że oddaliła się i zblakła, a od jesieni Britt nie miała już do niej chodzić, więc nie było tu nic interesującego. Annalotta ściągnęła usta i uznała, że Britt jest nudna, a Britt rozglądała się w poszukiwaniu jakiejś rozrywki.

Na biurku, tak filigranowym, że można było na nim wypisywać jedynie pocztówki, leżał najnowszy numer tygodnika „Domowy Ład”.

— No, nie! Patrz — odezwała się Britt. — To znowu ty!

Słowa dotyczyły dziewczęcej głowy na pierwszej stronie: brązowe falowane włosy, zaróżowione policzki, duże niebieskie oczy, mały, prosty, ale niewyraźnie zarysowany nos i równie niewyraźnie zarysowane drobne, czerwone usta. Nie można było powiedzieć, że nie ma pewnego podobieństwa.

Annalotta odpowiedziała delikatnym, zblazowanym uśmiechem.

— No tak, wiesz przecież, że gazety potrafią telepatyczną drogą narysować moją podobiznę — odparła. — Bo daję słowo honoru, że nie pozowałam żadnemu rysownikowi, z tego, co wiem.

Nie inaczej — Annalotta wydawała się tak tajemnicza i zachwycająca właśnie dlatego, że widziało się ją wszędzie, chociaż w rzeczywistości to nie była ona: jej głowę zdobiły przecenione kapelusze w gazetowych reklamach, widniała na kolorowych okładkach tygodników, na ilustracjach magazynu publikującego opowiadania. Zawsze ta sama szczupła, młoda dziewczyna o kręconych włosach, tu brązowych, tam blond, i twarzy o miękkich rysach. Zawsze ten sam powściągliwy uśmiech (tak różny od mimowolnego chichotu dziewczynek), który Britt nazwałaby „dorosłym”, i zawsze przechylona głowa, skierowana nieco w bok, spojrzenie w górę albo z ukosa, równie dorosłe. Dało się zauważyć, że ani przechylenie głowy, ani ukośne spojrzenie nie wynikało z tego, że we wskazanym kierunku jest coś, na co warto popatrzeć. Właśnie w tym kryła się owa dorosłość. Takim spojrzeniem dorosła kobieta nie patrzy — ona nim robi wrażenie.

Ilustracje nie wzorowały się na Annalotcie, a i Annalotta nie została stworzona na wzór ilustracji. Była poniekąd kimś więcej niż tylko Annalottą — była ideałem, takim, który istnieje zarazem w wyobraźni rysowników i ujawnia się w ich ilustracjach. Koleżanki w szkole zdawały się odczuwać podobnie; zawsze ulegały jej wyższości, przede wszystkim z obawy przed jej dezaprobatą — miała w sobie pewną nieprzystępną odporność, dobrze wiedziała, że jest swoistym ideałem, a takie przekonanie łatwo udziela się innym. Sama Britt podziwiała ją jak wielką gwiazdę filmową. Zresztą wiele z nich było podobnych do Annalotty.

Również gesty miała dorosłe i przemyślane, gdy wyciągnęła rękę po czasopismo, otworzyła je, złożyła strony i podała Britt.

— Czytałaś to opowiadanie, Lepsza część?

Britt rzuciła okiem na tygodnik.

— Romans czy kryminał?

— Romans.

— O tym profesorze? Zaraz, czekaj, zamieścili je z pewnością w „Domowym Świecie” jakiś miesiąc temu. O profesorze, który... Który przez dziewczynę dopuścił się włamania?

— Nie, to nie to. Tutaj się utopił albo chciał się utopić, ale ona w ostatniej chwili powiedziała mu „tak”. Rozumiesz chyba, że nie mogła wcześniej się zgodzić; chciała go ukarać za to, że był nudziarzem. Ale poza tym był młody i atrakcyjny i grał w baseball. Ona była jego studentką na uczelni, ale nie radziła sobie z fizyką, a to był jego przedmiot, więc dał jej ocenę niedostateczną i nie mogła wyjechać do rodziców za granicę, a tak czekała na ten wyjazd i pocieszała się myślą o nim przez cały rok. A potem, latem, spotkali się w nadmorskim kąpielisku... Zobacz, czy ta dziewczyna w stroju plażowym też nie jest do mnie podobna? I wtedy on zaczął dostrzegać, że ona ma w sobie coś, czego nie mają inne: To Coś. Kobiecość, rozumiesz? Moc przyciągania mężczyzn. I to ona wygrała. A potem historia toczy się tak, jak mówiłam, ale najpierw ona chce go ukarać za to, że był taki nieznośny, i właśnie wtedy on chce rzucić się do morza. A potem są razem i w podróż poślubną jadą za granicę, więc w końcu udało jej się wyjechać; i rodzice też się cieszyli.

— Oryginalna i przyjemna historia — powiedziała Britt.

— Tak, a wiesz, dlaczego tak bardzo ją lubię? Bo mówi wprost, jak jest naprawdę. Wprawdzie nie jest tu napisane „z życia wzięte”, jak przy niektórych opowiadaniach, ale nie sądzisz, że czasem fikcja potrafi być co najmniej równie prawdziwa jak rzeczywistość?

— Pewnie, to znaczy... Może. Ale coś takiego raczej nieczęsto się zdarza?

— Nie coś takiego co do joty! Ale jesteś głupia, chodzi o główny sens. Jak myślisz, co powiedziałaby stara Pettra, gdyby przeczytała taką historię? „Drogie dzieci”, powiedziałaby, „oceny z fizyki są ważne. Nie ma nic ważniejszego”. Ale popatrz tylko na Solveig Hammar; ma takie dobre oceny. Powiedz mi, jak myślisz, co ona osiągnie? Taka grubaska! I te piegi! Może i zostanie sobie nauczycielką, z pewnością nie będę jej zazdrościć. Ale gdyby to ona zjawiła się na tej plaży, to myślę, że profesor przeniósłby się do innego pensjonatu. O, nie, moje drogie, mnie nie oszukacie.

— Mnie też nie — powiedziała Britt potulnie. — Tyle to i ja rozumiem, nie tylko dobre oceny są ważne. Szkołę zawsze jakoś tam się skończy. Ale mimo wszystko trzeba też coś umieć.

— Pewnie, że tak; tylko tyle, by dać sobie radę. Ja jednak myślę, że dzięki umiejętności usidlenia mężczyzny zajdzie się dalej, jak tamta dziewczyna na przykład, niż dzięki umiejętności rozwiązywania zadań z treścią, jak Solveig. Słyszałaś kiedyś o pracownicy biurowej, która doszła do czegokolwiek, bo była zdolna? Zresztą do czego ona miałaby w ogóle dojść? Mężczyzna dochodzi do czegoś, gdy dużo zarabia i piszą o nim w gazetach. A o kobiecie piszą tylko wtedy, jak pobije rekord świata w czymś tam albo jest gwiazdą filmu, albo zrobi niezłą partię, a nie jak tylko siedzi w biurze. A zarabianie pieniędzy, wiesz chyba, że to męska robota. Chodzi mi, rzecz jasna, o przyzwoite pieniądze, a nie takie, co tylko starczą na przeżycie. Bo czy nie chce się czegoś więcej niż tylko przeżyć? O, nie, nie wierzę w żadne oceny. W książkach, opowiadaniach i filmach to zawsze dziewczyna, która ma To Coś, kończy z szefem. I tak samo jest zapewne w prawdziwym życiu. Bo skąd autorzy braliby te historie?

— Pewnie tak właśnie jest — zgodziła się Britt.

Właśnie potwierdziło się podejrzenie, które Britt żywiła od dawna: że notorycznie złe oceny Annalotty wynikały z jej sekretnej i budzącej dumę zasady postępowania. Zatem to dorosłe obycie w świecie kazało Annalotcie czuć pogardę wobec durnego wkuwania Solveig. Skąd ona wiedziała cokolwiek o mężczyznach — co oni czują i jak postępują?

— Czytacie „Domowy Ład”? — zapytała Annalotta.

— Nie, my kupujemy „Domowy Świat”. Tam są trudniejsze krzyżówki, a mama je uwielbia.

Na chwilę zapadła cisza. Potem odezwała się Annalotta:

— I pomyśleć, że nie wrócisz jesienią, jaka szkoda. Pusto będzie bez ciebie. Ale pewnie cieszysz się, że uciekniesz z tej dziury.

— Dziewczynki! — Z korytarza na dole dobiegł je głos pani Landers. — Britt, podziękuj i pożegnaj się.

— Mogę pożyczyć? — zapytała Britt, po czym z „Domowym Ładem” pod pachą w kilku skokach zbiegła ze schodów, a parę kroków za nią zeszła ostrożniejsza Annalotta.