Ogień i ołtarz

To absurd, gdy miłośnicy przyrody sądzą, że w dużych miastach nie czuć wiosny. Widzą, że młode drzewa wypuszczają pączki i pod wpływem niezwykłych procesów chemicznych zyskują czerwonofioletowy odcień — jak mogą zatem nie zauważać, że młode ludzkie stworzenia wśród kamiennych murów również ulegają zadziwiającym przemianom; patrzą świeżym okiem, postrzegają świeżymi zmysłami, ostrożnie badają grunt, wypróbowując świeże, niewyraźne jak w półjawie, oszałamiające tęsknoty i pragnienia. Ludzie spotykają się wiosną i wydają się sobie piękniejsi, choć nikt nie potrafi powiedzieć, czy to istotnie pora roku sprawia, że cera jest ładniejsza, usta bardziej czerwone, a chód lżejszy; czy zmiana zaszła raczej w spojrzeniu patrzącego — tak jest pijane od soków wzbierających od środka.

Prowincja czy miasto, cisza lasu czy dudnienie kroków i ryk klaksonów — dla kogoś, kto ma szesnaście lat, nic nie pozbawi wiosennego powietrza owej żądzy przygód, rozedrganej do utraty tchu. Nadchodzą dni, kiedy wszystkie dźwięki niosą się po suchych ulicach wyraźniejszym echem, wszystkie odległości zdają się mniejsze niż zimą i wszystkie działania są na wyciągnięcie ręki, tak zadziwiająco możliwe, jak gdyby człowiek ocknął się z zimowego odrętwienia i powrócił do rzeczywistości. A potem zapada zmierzch, rozbudzony jeszcze bardziej niż dzień, intensywnie niebieski i ekscytujący chłodem.

Britt włóczyła się samotnie ulicami w podwójnym upojeniu — wiosną i szesnastym rokiem życia. Niosła ją fala intuicyjnego przypływu mocy, tak że niemal nie czuła ciężaru własnego ciała. Intuicyjny przypływ mocy — nie wiedziała, skąd ta siła ani do czego jest zdolna, w połowie nienasycenie, w połowie pewność zwycięstwa. Uczucie, któremu nie odpowiadało w pełni żadne uchwytne wyobrażenie, a które rozglądało się na wszystkie strony w poszukiwaniu czegoś, co można by wziąć w posiadanie.

Dorosły cynik, który zdążył ukończyć dwadzieścia lat, lekko uśmiecha się z nostalgią. „No tak”, myśli, „ot, dojrzewanie...”.

Ot, dojrzewanie, jak nic dojrzewanie. Czy oznacza to jednak, że nie trzeba mu w ogóle poświęcać uwagi?

Dziecko odkrywa świat — jak to się mówi — świat, albo — jeśli ktoś woli nazwać to inaczej — własne możliwości rozkoszy i ekstazy. Kolorowe kwiaty, ciepło słońca, miękka sierść kota, słodki miąższ owoców i ożywcza lekkość, jaką daje ruch — wszystko jest zwycięską zdobyczą, pozyskaną dzięki zmyślnie wykształconym, zdrowym organom, które poprzez swój wieczny głód dysponują mocą, by nadać treść i wartość temu, czego dotkną. Bo moc ostateczna, ta, która nadaje rzeczom wartość, to moc głodu. Zaś dojrzewanie oznacza nowe organy, nowe możliwości i nowe wartości, ponieważ niesie ze sobą niewyobrażalny przypływ głodu. Bezcielesnymi ramionami sięga po gwiazdy. Rozedrganymi nerwami wwierca się głęboko w ciało i ziemię. Ma moc tworzenia boskich podobizn ze wszystkiego, co pojawi się w zasięgu, ma moc, by u stóp swoich bogów złożyć siebie samo w ofierze. Jest chaosem, ale i nowym stworzeniem, dla wielu decydującym, dla wielu ostatnim. Dusze niczym reflektory krążą po omacku w kosmosie, by zalać kaskadą światła to, na co trafią, a gdy jakiś obiekt dostanie się w smugę blasku, wygląda, jakby jaśniał sam z siebie, jak jasny cel.

Britt włóczyła się samotnie ulicami. Niebieski zmierzch nad dachami drgał niespokojnie i lekko niczym skrzydła motyla. W dole, między rzędami domów ciemniał, przerywany oślepiającym światłem. To tam były neony, tam były sklepowe witryny. To tam były namacalne i kuszące przedmioty życia, wystawione na pokaz.

Ogromne szyby eksponują wszystko, co warto posiadać, i wszystko, czego warto pożądać. Jedno nie wcina się w drugie, wszystko współgra ze sobą niczym jedna wielka orkiestra światła, pod kierunkiem potężnego, lecz niewidzialnego dyrygenta — wytrawnego i sprytnego, takiego, który zna rezonanse ludzkiego serca i potrafi je wykorzystać. Tutaj człowiek jest niesiony na falach pragnień, których sam nie potrafiłby nawet sobie wyobrazić, gdyby nie widział, jak promieniują w blasku i magii. Bo światło to nie wszystko. Rzeczy roztaczają też zapach... Zapach miłości, płci, przygody emanuje z roziskrzonego rozgardiaszu ulicy niczym delikatna woń perfum. Cała wspaniałość świata! I to wszystko dam tobie...1

Wiesz, ile znaczy najmniejszy szczegół twojego „ja”? Nie wiesz? To spójrz na tę dużą wystawę, obok której przechodzisz. Zresztą, jak mogłabyś ją zignorować! Lampy są tak dobrze ustawione, że strumienie światła — zamiast oślepiać — pozwalają oczom spokojnie i z przyjemnością spocząć na pozbawionym cienia, jasnym wnętrzu. Jedwabne pończochy zostały tu wyłożone na pokaz. Sześć smukłych kobiecych nóg w pończochach światowych marek lekko opiera swe palce na dwóch stopniach różnej wysokości. Nic więcej, tylko nogi obleczone w delikatnie połyskujące powłoki, które nie krzyczą, nie wulgaryzują tak jak wyroby ze sztucznego jedwabiu i nie błyszczą za mocno; wręcz przeciwnie — kuszą tak miękkim połyskiem, że i dłoń, i oko chcą je czule pieścić. Drogocenna cienkość, a zarazem trwała jakość; skóra przeziera z odpowiednią skromnością, ukazuje się jedynie jako zawoalowana sugestia, swoiste coś, o czym nie wolno mówić wprost, ale i nie da się zapomnieć. Nic więcej, tylko nogi, lecz to wystarczy. Ich doskonały kształt i doskonały ruch sprawiają, że wszelka inna doskonałość staje się zbędna. Gdyby wyobrazić sobie, że zza tekturowej ścianki tła wyłania się twarz pasująca do owych nóg w jedwabiu — czyż jej wygląd nie byłby obojętny? Z takimi nogami nawet jako zjawa bez twarzy można by wejść światu na głowę.

Dlatego więc zwróć uwagę na potencjał twojego wyrazu. Naokoło, rozłożone w kształcie wachlarza, na drugim, szerszym układzie stopni, prezentują się szare i brązowe jedwabne pończochy w najróżniejszych odcieniach — od srebra po granit, od bladej, złotej poświaty po czarnobrązowy połysk skóry Negra. W zestawieniu z falującym jedwabiem, koronką albo aksamitem można uzyskać cudownie stonowaną kompozycję. Jaśniejszy bądź ciemniejszy niuans, chłodniejszy bądź cieplejszy ton może odmienić ową symfonię, jaką powinien stanowić strój kobiecy, może przesądzić o tym, czy całość zabrzmi w tonacji dur czy moll, jako przepełniony tęsknotą walc albo odważnie prowokujący jazz. Dobrać takie zestawienie kolorów, które najdokładniej, najgłębiej wyrazi osobistą indywidualność lub może tylko zależny od widzimisię nastrój danego wieczora — czyż nie jest to sztuka, tak samo wymagająca staranności, tak samo wyszukana jak literatura czy muzyka?

Witryna obok należy do tego samego sklepu. Na tle aksamitnego brązu, po nieregularnie biegnącej przekątnej zwiewnie opadają sztuki bielizny z jedwabnego trykotu w bladołososiowym kolorze. Ten sam miękki połysk i ta sama gładkość, ta sama nieprzezroczysta przezroczystość, a do tego coś jeszcze: w zestawieniu z ciężkim, ciepłym brązem subtelny jedwab emanuje apetyczną delikatnością przypominającą — no właśnie, co? Britt nie wie. Bierze głęboki oddech, podziwia i snuje mgliste marzenia.

Na jednej z wystaw dużego salonu meblowego widnieje zastawiony stół. Ciężkie meble dębowe stoją, uroczyście ciemne, na tle starego gobelinu, na którym pasterze i pasterki swawolą pod gęstymi koronami drzew, a w srebrnych świecznikach, równie ciężkich jak meble, triumfują wysokie świece wśród przepychu owoców w salaterkach i róż w żardinierach2. Krzesła są puste, lecz przechodnie zaludniają pokój swoimi pragnieniami — kulturalne, niskie głosy męskie, dźwięczne śmiechy kobiet, czarne fraki, białe ramiona, feta i familiarne żarty. Przed szybą stoi licho ubrana dziewczynka w wieku szkolnym i z uśmiechem rozgląda się po pokoju — niczym gospodyni wita gości i zaprasza do środka.

Witryna jubilera... Na posłaniach z miękkich poduszeczek prezentują się pierścionki w dziesiątkach modeli. Gdy przechylić nieco głowę, brylanty budzą się do życia, strzelają wiązkami iskier i mienią się wszystkimi barwami tęczy. Niewinne niebieskie szafiry otacza łagodny, dyskretny połysk pereł.

Mały foksterier szorstkowłosy chciał zapewne poprowadzić swojego pana mimo migotliwej witryny, lecz nie może. Złapał na chodniku trop dużo bardziej ekscytującej, nasyconej woni niż ta, jaką emanują chłodne szyby — woni żywych wyziewów, od których burzy się krew, potęgując napięcie i oszołomienie. Ulega jednak władzy pana, a ten życzy sobie okazywać zainteresowanie obiektom bezwonnym — niezbadane są ścieżki człowieka, lecz być może w swojej mądrości wyczuwa on wonie błyskotek za szybą, dla niego równie kuszące jak dla psa owe opary, które unoszą się z błota ulicy niczym obietnice zbawienia.

Filigranowe, blade i blondwłose stoją manekiny na wystawie kuśnierza, spowite w okazałe futra. Wiewiórka, aksamitna i puszysta, piżmak, skunks i lis srebrny. Ciepło i przyjemnie, niemal usypiająco bezpiecznie — takie zapewne można mieć odczucie, zagłębiając się w aksamitną miękkość owego schronienia, gdy czyjeś silne dłonie unoszą za plecami obszerne futro i otulają nagie ramiona jedwabistym puchem, bo już pora opuścić przyjęcie i wyjść w chłodną noc. Iść tak u jego boku, pewna i niedostępna, podczas gdy on może tylko się domyślać, co skrywa jej płaszcz, co kryje to magiczne leśne stworzenie, którym zdaje się być spowita futrem dama. A w salonach samochodowych po drugiej stronie ulicy jej marzenia zyskują dalszy ciąg — królewski Rolls-Royce, taki sam jak ten przecinający ze świstem ciemność, który widziała w filmie kryminalnym w zeszły poniedziałek. Pełna wspaniałości jest ziemia3, pełne bogactw życie, roi się w nim od cudów wszelakich.

Britt była zmęczona, ruszyła więc w stronę domu. Wiosenne powietrze mdli. Uśmiechnęła się jednak — szczęśliwa — do lekkiej, niebieskiej ciemności ponad dachami; w kaskadach światła na ulicy lśniła przecież cała wspaniałość świata. Reflektor znalazł swój cel. Ołtarz został wzniesiony. To wszystko dam tobie...